شیخ عبدالباسط: حنجره طلایی که عنایت حضرت زینب او را مشهور کرد
شیخ عبدالباسط عبدالصمد، ملقب به «حنجره طلایی» و «بلبل بهشت»، قاری برجسته مصری بود که صدای ملکوتی او مرزها را در نوردید و میلیونها نفر را در سراسر جهان شیفته قرآن ساخت. زندگی این قاری که در سال ۱۹۸۸ پایان یافت، با معجزاتی چون تلاوت یک ساعته در پاریس همراه بود که به گفته خودش، سکوتی ترسناک و تشویقی ۱۰ دقیقهای را به دنبال داشت.
«شیخ عبدالباسط عبدالصمد» یکی از مشهورترین قاریان قرآن کریم است که در ۱ ژانویه ۱۹۲۷ متولد شد. او در ۱۰ سالگی قرآن را حفظ کرد و بعدها چنان در تلاوت آن استاد شد که شهرت او در جهان عالمگیر شد. وی در ۳۰ نوامبر ۱۹۸۸ در سن ۶۱ سالگی بر اثر بیماری درگذشت.تولد و دوران کودکیعبدالباسط محمد عبدالصمد سلیم داوود در ۱ ژانویه ۱۹۲۷ در روستای «ارمنت» در استان قنا، در مصر علیا متولد شد. او در محیطی پرورش یافت که علاقه وافری به حفظ و تلاوت قرآن داشتند. پدربزرگش، شیخ عبدالصمد، از علمای منطقه و قاریان مشهور بود و پدرش، شیخ محمد عبدالصمد، کارمند وزارت حمل و نقل و از قاریان برجسته قرآن بود. شیخ عبدالباسط دو برادر به نامهای محمود و عبدالحمید داشت که آنها نیز حافظ قرآن بودند. او صاحب سه پسر به نامهای هشام، یاسر و طارق بود.تحصیلات قرآنیاو تحصیلات خود را در مکتبخانه روستای زادگاهش در سن شش سالگی آغاز کرد و تا سن ده سالگی موفق به حفظ کل قرآن شد. سپس، برای فراگیری علوم قرآنی و قرائت به روستای «اسفون المطاعنه»، در نزدیکی زادگاهش رفت. او قرآن را زیر نظر شیخ محمد سلیم مرور کرد و «شاطبیه» را نزد او حفظ نمود. با تسلط بر قرائتهای دهگانه قرآن، به مقام «شیخ» دست یافت و در سراسر مصر علیا مشهور شد.
آغاز فعالیت حرفهایشیخ عبدالباسط در سال ۱۹۵۰ راهی قاهره شد و در سال ۱۹۵۱، در سن جوانی (بیش از بیست سال)، به رادیو مصر جذب شد. اولین تلاوتهای او از سوره فاطر، چنان دلنشین بود که رادیو مصر یک برنامه تلاوت هفتگی ثابت برای او در نظر گرفت. یک سال بعد، در سال ۱۹۵۲، به عنوان قاری مسجد امام شافعی و سپس در سال ۱۹۵۸ به عنوان جانشین «شیخ محمود علی البنا»، قاری «مسجد الحسین»، معروفترین مسجد مصر، منصوب شد.شهرت به برکت حضرت زینب (س)در سال ۱۹۵۰، به مناسبت سالروز ولادت حضرت زینب کبری (س)، مراسمی در «مسجد سیده زینب» قاهره برپا شد. جمعی از قاریان نامدار رادیو از جمله استاد عبدالفتاح الشعشاعی، استاد مصطفی اسماعیل، استاد عبدالعظیم زاهر و استاد ابوالعینین شُعیشَع در این محفل حضور داشتند.پس از نیمهشب، در حالی که مسجد مملو از جمعیت بود، یکی از نزدیکان عبدالباسط از مسئولین مجلس درخواست کرد تا به این قاری جوان اجازه دهند حدود ۱۰ دقیقه تلاوت کند. قاری جوان با آیاتی از سوره احزاب تلاوت را آغاز کرد. سکوت مطلق مسجد را فرا گرفت و نگاهها به او جلب شد. اما این سکوت به زودی تبدیل به فریادهای پرشور و از صمیم قلب «الله اکبر» و «ربنا یفتح علیک» شد که مسجد را به لرزه درآورد. تلاوت به جای ۱۰ دقیقه، یک ساعت و نیم به طول انجامید و حاضران گویی صدای تسبیح ستونها و دیوارهای مسجد را میشنیدند.
۲ MB
۲۰ MB
سفرهای بینالمللی برای تلاوتشیخ عبدالباسط دعوتنامههای متعددی از کشورهای عربی، اسلامی و مراکز اسلامی در کشورهای غربی برای تلاوت قرآن دریافت کرد. او برای نشر و گسترش فرهنگ قرآنی، سفرهای متعددی به کشورهای خارجی، آفریقایی و آسیایی داشت.او در سفر به سوریه، علاوه بر اقامه نمازهای ماه رمضان در مسجد جامع اموی دمشق، در حلب، لاذقیه، حما و طرطوس نیز تلاوتهایی داشت. سپس به بیروت و اردن سفر کرد و تا قبل از اشغال مسجدالاقصی، به مدت دو سال ماه مبارک رمضان را در آن مسجد به ادای نماز و تلاوت قرآن میپرداخت. شیخ در مسجد ابراهیمی نیز تلاوت داشت.در سفر به عربستان، علاوه بر تلاوت قرآن در مسجد الحرام و مدینه منوره، برای رادیو قرآن کریم عربستان نیز ضبطهایی انجام داد. او اولین قاری بود که به دعوت برخی کشورهای دیگر، از جمله آفریقای جنوبی در سال ۱۹۶۶، به آنجا سفر میکرد.یکی از عوامل اصلی محبوبیت شیخ عبدالباسط و ارتباط عمیق شنوندگان با تلاوت او، نوآوری در قرائت، از جمله توقفها و شروعهای غیرمنتظره و هنرمندانه حین تلاوت، علاوه بر صدای زیبا، تسلط کامل و تنوع در اجراهایش بود. همین ویژگیها باعث شد که او به سرعت القابی چون «حنجره طلایی»، «بلبل بهشت»، «صدای مکه» و «صدای ملکوتی» را کسب کند.ملک حسن دوم، پادشاه مغرب، از او خواست تا قرآن کریم را به روایت «ورش از نافع المدنی» که قرائت رایج مردم مغرب است و با مصوتهای بلند فراوان مشخص میشود، ضبط کند. شیخ عبدالباسط این درخواست را پذیرفت و ضبط کل قرآن را در ۱۵ روز (هر روز صبح یک جزء و عصر یک جزء) به پایان رساند.
۳۸ MB
۲۱ MB
شیخ عبدالباسط نقش مهمی در تأسیس اتحادیه حافظان قرآن داشت و در سال ۱۹۸۴ به عنوان اولین رئیس اتحادیه قاریان قرآن در مصر انتخاب شد.ایستگاههای رادیویی عربی و اسلامی، ضبطهای فراوانی از قرآن کریم به روایتهای مختلف از شیخ عبدالباسط را حفظ کردهاند که همچنان به طور منظم پخش میشوند.جوایز و افتخاراتشیخ عبدالباسط افتخارات متعددی کسب کرد، از جمله:🔸نشان لیاقت از نخست وزیر سوریه، صبری العسالی (۱۹۵۶).🔸نشان سرو از لبنان.🔸مدال طلا از نخست وزیر مالزی (۱۹۶۵).🔸نشان لیاقت از رئیس جمهور سنگال (۱۹۷۵).🔸مدال طلا از پاکستان (۱۹۸۰).🔸مدال علما از ضیاء الحق، رئیس جمهور وقت پاکستان (۱۹۸۴).🔸مدال رادیو مصر در پنجاهمین سالگرد تأسیس (۱۹۸۴).🔸نشان لیاقت از محمد حسنی مبارک، رئیس جمهور وقت مصر، در روز واعظان (۱۹۸۷).ماجرای تلاوت عبدالباسط در پاریس: یکی از مهمترین تلاوتهای شیخ در پاریس بود. پس از بازگشت، وی مهمان برنامهای تلویزیونی در مصر شد. مجری، او را به عنوان "شیخ القرای جمهوری عربی مصر" معرفی کرد که قلبها را در سراسر جهان با قرآن گردهم میآورد.عبدالباسط در پاسخ به پرسش مجری درباره تأثیر تلاوت بر شنوندگان غیرمسلمان در بزرگترین تالارهای پاریس، گفت که هنگام تلاوت، سکوت مطلق و ترسناکی حاکم بود و تلاوت یک ساعتهاش به سرعتِ حرکت ابر گذشت. پس از اتمام، با تشویق شدید شنوندگان که حدود ۱۰ دقیقه به طول انجامید، مواجه شد.او افزود که روزنامههای فرانسوی نوشتند که تلاوت به نظر پنج دقیقه آمد، نه یک ساعت، و گذر زمان را حس نکردند. همچنین سفیر مصر به او گفته بود که با این تلاوت، «تبلیغ بزرگی» انجام داده است.
مسلمان شدن افراد با صوت قرآن عبدالباسط: شیخ عبدالباسط در سفرهای خود به ۱۴ ایالت آمریکا و دیگر کشورها، موفقیتهای چشمگیری در تأثیرگذاری با صوت قرآن داشت. او گفت که پس از تلاوت قرآن کریم، ۶ نفر در لوسآنجلس و مجموعاً ۹۲ نفر در دو مجلس در اوگاندا اسلام آوردند.او همچنین به واقعه تأثیرگذار دیگری اشاره کرد: یک گوینده زن تلویزیونی در اوگاندا پس از همراهی با او، متأثر شد، مسلمان شد و درخواست سفر به حج کرد. شیخ پس از فراهم کردن زمینه سفر او به حج، نام "آمنه" را برای او برگزید.او تأکید کرد که نه تنها مسلمانان، بلکه غیرمسلمانان نیز از شنیدن قرآن لذت میبردند و گاهی اسلام میآوردند. وی با اشاره به این تأثیرات، بر لزوم اعزام هیئتهای قاریان و افراد اهل عمل به این کشورها تأکید کرد. او توضیح داد که در ماه رمضان تنها در کشورهای عربی حضور داشته و سفرهایش به سایر کشورها در مناسبتهایی چون میلاد پیامبر (ص) بوده است.بیماری و درگذشتشیخ عبدالباسط از بیماری دیابت و عوارض آن رنج میبرد و سپس به سیروز کبدی مبتلا شد. او برای درمان به لندن سفر کرد، اما ترجیح داد به مصر بازگردد، جایی که سرانجام در روز چهارشنبه، ۳۰ نوامبر ۱۹۸۸، در سن ۶۱ سالگی درگذشت.در مراسم تشییع جنازه او، تعدادی از سفرای سراسر جهان شرکت کردند. این مراسم یکی از بزرگترین مراسمهای تشییع جنازه در قاهره در دهه ۱۹۸۰ بود و مسلمانان سراسر جهان نیز در چندین مسجد به صورت غیابی نماز میت را اقامه کردند.
11:05 - 22 مهر 1404
0 بازدید