شاه به آمریکا و اسرائیل گفته بود من فقط ثروت و قدرت و شهوت ، همه ایران را تو توبره کنین ببرین!!!!!
پهلوی در اسناد آمریکا: شاهی که مانع از پیشرفت ایران میشد
در بخشی از اسناد منتشرشده ایالات متحده آمریکا تصریح شده که محمدرضا پهلوی قدرت دربار را در گروه تضعیف دولت میداند.
گروه بینالملل خبرگزاری فارس- در سالگرد کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲، اسناد محرمانهای که سالها بعد از سوی دولت آمریکا منتشر شد، امکان بازخوانی یکی از مهمترین پرسشهای مربوط به دوره پهلوی را فراهم میکند: محمدرضا شاه پهلوی در نگاه دستگاههای سیاسی و اطلاعاتی آمریکا چه شخصیتی داشت و آمریکاییها حکومت او را چگونه ارزیابی میکردند؟بررسی این اسناد نشان میدهد که گزارشهای آمریکایی درباره شاه و ساختار قدرت او به روزهای کودتا محدود نمیشود و از سالها قبل از آن آغاز شده و تا سالهای نزدیک به وقوع انقلاب اسلامی ادامه داشت. این اسناد در مقاطع مختلف و از سوی نهادهای متفاوت آمریکایی تهیه شدهاند؛ از گزارشهای سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا) و تلگرامهای سفارت آمریکا در تهران در سالهای منتهی به کودتا گرفته تا مطالعات وزارت خارجه آمریکا درباره ساختار سیاسی و اجتماعی ایران در دهههای ۱۹۵۰، ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰. به همین دلیل، تصویری که از میان آنها به دست میآید صرفاً روایت یک مقطع یا یک مقام آمریکایی نیست؛ بلکه مجموعهای از ارزیابیهای چندساله درباره پادشاهی است که پس از کودتای ۲۸ مرداد به مهمترین دستنشانده واشنگتن در ایران تبدیل شد.در بخشی از این اسناد، شاه فردی مردد، کماعتمادبهنفس و متزلزل در تصمیمگیری توصیف شده که میتوان به راحتی بر تصمیماتش اثر گذاشت و در برخی گزارشها از ترس او از رجال قدرتمند، تأثیرپذیریاش از اطرافیان و محاصره شدنش با چاپلوسان سخن به میان آمده است. اسناد دیگری به رابطه شاه با آمریکا و بریتانیا، وابستگی مطلق او روی حمایت خارجی برای تثبیت موقعیتش در داخل ایران و تلاش واشنگتن برای اثرگذاری بر تصمیمهایش پرداختهاند.
در کنار این ارزیابیهای شخصیتی، گزارشهای آمریکایی به تدریج وارد حوزه عملکرد حکومت نیز میشوند: فساد گسترده در دستگاه اداری و ارتش، نقش خانواده سلطنتی در فعالیتهای اقتصادی، دستکاری انتخابات، ناکارآمدی دولت و گسترش نارضایتی اجتماعی از جمله موضوعاتی هستند که در این اسناد ثبت شدهاند.مرور این مجموعه، بنابراین، فقط بازخوانی موضع آمریکا درباره کودتای ۲۸ مرداد نیست؛ بلکه بررسی پروندهای چنددهساله است که در آن دیپلماتها و مأموران اطلاعاتی آمریکا، در مقاطع مختلف، درباره شخصیت شاه، اطرافیان او و ساختاری که در رأس آن قرار داشت گزارش دادهاند. در ادامه، مهمترین بخشهای این ارزیابیها بر اساس متن اسناد و با ذکر تاریخ، فرستنده، گیرنده و محل دقیق آنها در نسخههای منتشرشده بررسی میشود.
شخصیت شاه
در بسیاری از اسناد منتشرشده آمریکا بهویژه ارزیابیهای سازمان سیا، محمدرضا شاه فردی با شخصیت متزلزل، مردد و فاقد استحکام روانشناختی لازم برای اتخاذ تصمیم در مواقع بحرانی توصیف شده است.در یک مطالعه سیا در آوریل ۱۹۵۳، او صراحتاً «متزلزل، مردد و دمدمیمزاج» توصیف میشود و گزارش میافزاید که شاه حتی پس از تصمیمگیری نیز در مواردی نتوانسته تصمیم خود را دنبال کند و برنامهاش را رها کرده است.در ارزیابی دیگری که سفارت آمریکا در تهران چند سال بعد از کودتای ۲۸ مرداد در سال ۱۹۵۷ تهیه کرد، این تصویر جزئیات بیشتری پیدا میکند: شاه فردی کند و مردد در تصمیمگیری توصیف شده که از ظهور «مردان قدرتمند» در اطراف خود بیم دارد و به همین جهت اطرافش را از مشاوران چاپلوس پر کرده است. در بخشی از این سند آمده است: «مانند بسیاری از پادشاهان، شاه ایران با انبوهی از چاپلوسان احاطه شده است که چیزهایی را به او میگویند که تصور میکنند او میخواهد بشنود.»همان گزارش او را فردی ضعیف و فاقد اعتمادبهنفس کافی توصیف میکند و میگوید برای فردی در جایگاه شاه، «استحکام» لازم را ندارد.سیا گفته شاه به دلیل همین ویژگی مجبور است در برهههای مختلف برای تصمیمگیری به توصیههای افراد «مسنتر و موفقتر» متوسل شود و یا اینکه اتکایش به متحدان غربی را بیشتر کند. منابع: از مجموعه اسناد منتشرشده آمریکا درباره کودتای ۲۸ مرداد در اینجا، اینجا، اینجا، اینجا.
ممانعت از پیشرفت ایران
در یک مطالعه جامع که دسامبر سال ۱۹۵۱ وزارت خارجه آمریکا درباره ایران و محمدرضا پهلوی انجام داده تصریح کرده که او به اندازهای از شکلگیری یک رقیب قدرتمند هراس دارد که مانع پیشرفت در کشورش میشود. بخشی از نتایج آن مطالعه را به نقل از پیام محرمانهای که ۱۱ مارس ۱۹۵۷ از سفارت آمریکا در تهران برای وزارت خارجه ایالات متحده ارسال شده بخوانید: «متأسفانه این ترس از وجود یک رقیب، شاه را مجبور میکند تا به افرادی همچون حسین علاء اعتماد کند؛ [کمتر از یک سطر از متن منبع از حالت طبقهبندی خارج نشده است]. هیچچیز آشکارتر و در عین حال دلسردکنندهتر از این نقلقولِ گزارشِ پژوهشی سال ۱۹۵۱ نیست: "او (شاه) بر این باور است که قدرت حکومت سلطنتی در گرو ضعیف ماندن دولت است. این باعث تضعیف نیتهای خوب او میشود. از این رو، با شاهی مواجهیم که از سرِ میهنپرستی، مانع پیشرفت ملتش میشود! و کسانی که میخواهند به ایران کمک کنند، باید با همین سیاست و ترس دستوپنجه نرم کنند."»در ادامه گزارش سال ۱۹۵۷ اینطور آمده است: «نحوه مواجهه شاه با کسر بودجه، برخی از نقاط ضعف جدی او را برمیشمارد؛ از جمله: ناتوانی در انتصاب و سپس حمایت از یک وزیر دارایی مقتدر، و ناکامی در پیشبرد اصلاحات واقعی اقتصادی. در عوض، به نظر میرسد او به فردی مانند غلامحسین فروهر رضایت داده است؛ کسی که [کمتر از یک سطر از متن منبع از حالت طبقهبندی خارج نشده است] تمایلی به وصول وصولیهای مالیاتی ندارد و سپس از ایالات متحده درخواست بودجه کمکی اضطراری میکند.»منبع: سند وزارت خارجه آمریکا در اینجا.
فساد در حکمرانی
در اسناد آمریکایی منتشرشده درباره کودتای ۲۸ مرداد فساد بهعنوان پدیدهای محدود به چند مقام متخلف توصیف نشده، بلکه در برخی ارزیابیها به ساختار سیاسی و اداری کشور پیوند خورده است. یکی از صریحترین نمونهها، برآورد مشترک سفارتهای آمریکا و بریتانیا در نوامبر ۱۹۵۱ است که حکومت ایران را دارای یک «سیستم فاسد و ناکارآمد» توصیف میکند و در توضیح آن مینویسد فساد و خویشاوندسالاری رواج گسترده دارد و بسیاری از مقامها، در سطوح مختلف، از موقعیت خود برای گرفتن پول از مردم استفاده میکنند.این گزارش حتی فساد را در کنار «شاه ضعیف و متزلزل» و یک الیگارشی زمینداران و بازرگانان قرار میدهد و آن را یکی از عوامل ایجاد فاصله میان حکومت و مردم میداند.موضوع گزارشی دیگر که سازمان سیا چند ماه بعد از کودتای ۲۸ مرداد تهیه کرده (ژوئیه ۱۹۵۴) فساد در دولت زاهدی است. در آن گزارش نوشته شده که شاه با وجود آنکه از گستردگی فساد در این دولت با خبر است همچنان به حمایت از آن ادامه میدهد. در این مجموعه اسناد، گزارشهای متعددی هم از دخالت شخص شاه در سیاست و دستکاری انتخابات مجلس وجود دارد. به عنوان مثال در یک سند وزارت خارجه آمریکا به تاریخ ۱۹۵۷ چنین آمده است: «در جریان انتخابات سال ۱۹۵۶ (۱۳۳۵) حتی تظاهر به آرمانهای دمکراسی نیز به حداقل رسید. شاه چنان نقش پررنگی در این انتخابات ایفا کرد که میتوان فرض کرد تکتک نمایندگان دوره نوزدهم مجلس شورای ملی مورد تایید دربار بودهاند. ظاهراً شاه از این بابت کوچکترین تردید یا وجداندردی هم به خود راه نداد.»
در ادامه این سند میخوانیم: «هم شاه و هم افسرانش میدانند که او برای حفظ قدرت به ارتش متکی است. اعلیحضرت از فساد و خویشاوندسالاری در نیروهای مسلح کاملاً آگاه است، اما آمادگی اتخاذ اقدامات لازم برای اصلاح آنها را ندارد. برآورد موثق نشان میدهد که روزانه تا یکسوم از افسران نیروی زمینی، دریایی و هوایی در غیبت غیرموجه به سر میبرند و این موضوع به اطلاع شاه نیز رسیده است. اما اعلیحضرت چنان حریص است که کاری بر خلاف میل محافل افسران انجام ندهد تا مبادا ارتش را علیه خود بشوراند، که حتی حاضر است چشم خود را بر فاحشترین سوءاستفادهها از قدرت ببندد.»
جمعبندی
اهمیت این اسناد در این است که این ارزیابیها از سوی مخالفان حکومت پهلوی یا پژوهشگران سالهای بعد مطرح نشده، بلکه در مکاتبات و گزارشهایی ثبت شده که دیپلماتها و مأموران اطلاعاتی آمریکایی برای استفاده در داخل دولت ایالات متحده تهیه کرده بودند.کنار هم قرار گرفتن این گزارشها تصویری قابل توجه از نگاه دستگاههای آمریکایی به شخص شاه و ساختار قدرت پیرامون او ارائه میکند؛ تصویری که نشان میدهد حتی در سالهایی که واشنگتن نزدیکترین رابطه را با حکومت پهلوی داشت، گزارشهای محرمانه خود را با مجموعهای از هشدارها درباره ضعفهای شخصیتی شاه، کیفیت حکومتداری، فساد و آسیبپذیری ساختار سیاسی ایران پر میکرد.#آمریکا #پهلوی #سیا #۲۸_مرداد
21:34 - 28 مرداد 1405
5 پاسخ
@Poorsina3 ساعت پیشدر پاسخ بهاون شاه بود یک موجود متکبر در عین حال ترسو که مدیریت اقتصاد کشور رو به کسی مثل فروهر واگذار میکردخب الان ما چه مشکلی داریم که ریال محو شده تومان هم داره پشت سرش میره ؟
@user1787147880863 ساعت پیشدر پاسخ بهمن که شاه رو ندیدم ولی احمدی نژاد روحانی رئیسیپزشکیان رو دیدم همین که هنوز دارید شاه رو تخریب میکنید خیلی چیزها رو ثابت میکنه
@user1776457731822 ساعت پیشدر پاسخ بهخیلی از زیر ساخت های کشور، ساخته شده دوره شاهان پهلوی هست. خوبه آدم انصاف داشته باشه. هیچ کس منکر ایراد و نقص شاهان پهلوی نیست کما اینکه سران جمهوری اسلامی هم نقص و ایراد دارند، ولی اینکه همه چیرا صفر و صد ببینیم بی انصافی هست. اونا هم خدماتی داشتند و هم ایراداتی،
@Moohhammad2 ساعت پیشدر پاسخ بهلعنت بر پهلوی های دزد منحوس ملعون کافر نجس العین جنایت کار آمریکایی انگلیسی صهیونیمرگ بر پهلویزم صهیونیزمبیشرف ملعون جنایتکار نجس لعنت الله علیهاللهم فضاعف علیهم اللعن منک و العذاب الالیم