پرده ابهام جنگ ایران بر سرمایهگذاری صدها میلیارد دلاری اعراب در آمریکا
کشورهای ثروتمند حاشیه خلیج فارس که در پی جنگ تحمیلی آمریکا و اسرائیل علیه ایران در معرض تبعات درگیریها قرار گرفتهاند دست به اقدامی بیسابقه زدهاند.
روزنامه فایننشالتایمز روز پنجشنبه گزارش داد جنگ علیه ایران باعث فشار فزاینده بر بودجه کشورهای حاشیه خلیج فارس شده و آنها را به دلیل نگرانی از کاهش درآمدهای نفتی، اختلال در صادرات، آسیب به گردشگری و افزایش هزینههای دفاعی به سمت بازنگری اساسی در سرمایهگذاریهای خارجی و تعهدات آتی خود سوق داده است. این تصمیم میتواند زنگ خطر را برای کاخ سفید و متحدان غربی منطقه به صدا درآورد. بازنگری جمعی در سرمایهگذاریهای خارجییک مقام ارشد یکی از کشورهای حاشیه خلیج فارس در گفتوگو با فایننشال تایمز فاش کرد که سه کشور از چهار اقتصاد بزرگ منطقه (عربستان سعودی، امارات متحده عربی، کویت و قطر) به صورت مشترک درباره فشارهای وارده بر بودجه و اقتصاد خود گفتوگو کردهاند.این مقام که نام کشورهای شرکتکننده را فاش نکرد، تأکید کرد که این بازنگری میتواند طیف وسیعی از حوزهها را شامل شود: «این بررسی میتواند هر نوع تعهد مالی این کشورها را تحت تأثیر قرار دهد. از جمله تعهداتی که به دولتهای خارجی یا شرکتهای بینالمللی داده شده، حمایتهای مالی از رویدادهای ورزشی در سراسر جهان، قراردادهای تجاری با شرکتها و سرمایهگذاران خارجی، و حتی فروش بخشی از داراییهای این کشورها در خارج.»
وی در ادامه جزئیات بیشتری از این بازنگری ارائه داد و توضیح داد که کشورهای حوزه خلیج فارس در حال بررسی گزینههای حقوقی و مالی برای مقابله با تبعات اقتصادی جنگ هستند:«تعدادی از کشورهای حوزه خلیج فارس بررسیهای داخلی خود را آغاز کردهاند. هدف اول، مشخص کردن این است که آیا میتوان در قراردادهای جاری خود با شرکتهای خارجی، از بند موسوم به "فورس ماژور" استفاده کرد یا خیر.» فورس ماژور یا "قوه قهریه" اصطلاحی حقوقی است که به شرایط پیشبینینشده و خارج از اراده طرفین قرارداد مانند جنگ، بلایای طبیعی یا تحریمهای ناگهانی اطلاق میشود. در صورت وقوع چنین شرایطی، طرفین میتوانند به طور موقت یا دائم از انجام تعهدات خود معاف شوند.به گفته این مقام، «همزمان، این کشورها بازبینی گستردهای در تعهدات سرمایهگذاری فعلی و آینده خود آغاز کردهاند. هدف نهایی از این اقدامات، کاهش فشار اقتصادی پیشبینیشده ناشی از جنگ جاری است. این فشارها به ویژه اگر جنگ و هزینههای مرتبط با آن با همین شدت و سرعت ادامه یابد، میتواند ابعاد بسیار سنگینتری پیدا کند.»این مقام عربی تأکید کرد که این اقدام یک اقدام احتیاطی است که نتیجه «فشارهای بودجهای ناشی از کاهش درآمد انرژی به دلیل افت تولید یا ناتوانی در حمل و نقل، آسیب به بخشهای گردشگری و هوانوردی و همچنین افزایش هزینههای دفاعی» میباشد.نگرانی در کاخ سفید: سرمایهگذاریهای صدها میلیارد دلاری در خطر استیک مشاور نزدیک به یکی از دولتهای حوزه خلیج فارس فاش کرد که خبر این بازنگری سرمایهگذاری کاخ سفید را به شدت نگران کرده؛ دلیل این نگرانی روشن است: کشورهای حاشیه خلیج فارس مدیریت برخی از بزرگترین و فعالترین صندوقهای ثروت ملی جهان را بر عهده دارند.
نکته حیاتی آنکه عربستان سعودی، امارات و قطر پارسال و پس از سفر دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، به منطقه، متعهد به سرمایهگذاری چندصد میلیارد دلار در ایالات متحده شده بودند. این تعهدات بزرگ که میتوانست موتور محرکه اقتصاد آمریکا در سالهای آتی باشد، اکنون در هالهای از ابهام فرو رفته است. علاوه بر سرمایهگذاری در آمریکا، این کشورها از حامیان اصلی رویدادهای ورزشی در سراسر جهان هستند و سرمایهگذاری کلانی نیز برای توسعه داخلی و متنوعسازی اقتصاد خود انجام دادهاند. هرگونه تغییر در این سرمایهگذاریها، چه در آمریکا و چه در دیگر کشورهای غربی، میتواند فشار را بر ترامپ برای اتخاذ یک استراتژی دیپلماتیک جهت پایان دادن به جنگ افزایش دهد. خسارات سنگین کشورهای عربی در جنگ تحمیلیکشورهای نفتخیز خلیج فارس که پیش از این به ترامپ برای پرهیز از حمله نظامی و پیگیری راهحل دیپلماتیک با ایران توصیه کرده بودند، اکنون در خط مقدم آتش تلافیجویانه تهران قرار گرفتهاند. خسارات وارده تاکنون بسیار سنگین بوده است:-توقف ترافیک دریایی در تنگه هرمز: شاهراه حیاتی انرژی جهان که یکپنجم نفت و گاز دنیا از آن عبور میکند، تقریباً به طور کامل متوقف شده و دستکم ۱۰ نفتکش در خلیج فارس هدف اصابت قرار گرفتهاند.- قطر به عنوان دومین تولیدکننده بزرگ گاز طبیعی مایع جهان، پس از حمله پهپادی به تأسیسات اصلی خود، مجبور به تعطیلی تولید و اعلام فورس ماژور شد.- یک پالایشگاه بزرگ نفت عربستان سعودی نیز هدف حملات قرار گرفته است.- حملات ایران به پایگاهها و سفارتخانههای آمریکا ترافیک هوایی و صنعت گردشگری منطقه را به شدت مختل کرده است.خشم آشکار شهروندان و تجار منطقه
نارضایتی از این وضعیت تنها به سطح مقامات دولتی محدود نمیماند. کلالف الحبتور، تاجر برجسته اماراتی، در پستی در شبکه اجتماعی ایکس (توئیتر سابق) که مستقیماً خطاب به دونالد ترامپ نوشته شده بود، ناامیدی و خشم خود را اینگونه ابراز کرد:> «یک سوال مستقیم: چه کسی به شما اجازه داد منطقه ما را به جنگ با ایران بکشانید؟ و بر چه اساسی این تصمیم خطرناک را گرفتید؟ آیا قبل از کشیدن ماشه، خسارات جانبی را محاسبه کردید؟»الحبتور در ادامه به نکته مهمی اشاره کرد: کشورهای حاشیه خلیج فارس نه تنها قربانیان اصلی این جنگ، بلکه تأمینکنندگان مالی طرحهای صلح آمریکا نیز بودهاند.او با تأکید بر اینکه کشورهای عربی حوزه خلیج فارس «میلیاردها دلار بر اساس حمایت از ثبات و توسعه» هزینه کردهاند، پرسید: «این پولها کجا رفت؟ آیا ما ابتکارات صلح را تأمین مالی میکنیم یا جنگی را تأمین مالی میکنیم که ما را در معرض خطر قرار میدهد؟»وی اشاره کرد که کشورهای حاشیه خلیج فارس از تأمینکنندگان اصلی طرح ترامپ برای بازسازی غزه و حامیان طرح موسوم به «شورای صلح» او بودند، اما اکنون در آتش جنگی میسوزند که در آن نقشی نداشتهاند. از دست رفتن جایگاه «منطقه امن»جنگ اخیر، تصویر منطقه خلیج فارس به عنوان یک «منطقه امن» و باثبات برای سرمایهگذاری، تجارت و زندگی را به شدت خدشهدار کرده است. جنگ پیام روشنی به سرمایهگذاران خارجی و شهروندان عادی داده است: دیگر هیچکس در این منطقه در امان نیست.
با ادامه درگیریها و تصمیم کشورهای خلیج فارس برای بازنگری در سرمایهگذاریهای خود، به نظر میرسد شکاف میان آمریکا و متحدان دیرینهاش در منطقه عمیقتر خواهد شد و این کشورها را در مسیر تازهای از بازتعریف مناسبات اقتصادی و سیاسی خود قرار خواهد داد.#آمریکا #اخبارـجنگ 04:33 - 15 اسفند 1404