آرمین: به نقد و بررسی کتاب اعتقادی ندارم/ رمان من اصلا تاریخی نیست
خبرگزاری فارس: منیژه آرمین گفت: من کلا به نقد و برگزاری این گونه جلسات اعتقادی ندارم زیرا این نقدهایی که معتقدم در مورد آثار من انجام میدهند در ذهن من باقی نمیماند.
به گزارش خبرنگار کتاب و ادبیات فارس، جلسه نقد و بررسی کتاب «ای کاش گل سرخ نبود» نوشته منیژه آرمین روز پنجشنبه در فرهنگسرای اخلاق برگزار شد. در این جلسه علاوه بر نویسنده رمان، علیالله سلیمی و فرحناز علیزاده به عنوان منتقد حضور داشتند.
*سلیمی: تعدد شخصیت به داستان لطمه زده است
علیالله سلیمی در مورد رمان «ای کاش گل سرخ نبود» گفت: در این کتاب با یک رمان تاریخی سر و کار داریم و سرگذشت فردی به نام «گُللر» روایت میشود. ویژگی اول این کتاب متن تاریخی آن کتاب است و تمام پیچیدگیهای یک رمان در این اثر دیده میشود.
وی در ادامه افزود: ویژگی این گونه ادبی این است که مخاطب باید برخی از روزهای تاریخ معاصر را به خاطر داشته باشد زیرا بیشتر شخصیتها ارجاع بیرونی دارند. داستان از زمان حال شروع میشود و به گذشته میرود و به روایت تاریخ گذشته میپردازد و دوباره در انتهای داستان به فضای حال برگشت دارد.
سلیمی گفت: داستان شروع تلخی دارد و این یکی از ویژگیهای رمانهای تاریخی است. در فصل اول داستان به ماشین نعشکش اشاره میشود که تلخی این فضا را به مخاطب القا میکند. در ادامه این داستان این تلخیها ادامه پیدا میکنند و اثری از کامیابی در این داستان دیده نمیشود. «گللر» در طول داستان سرنوشت بدی دارد و سختیها و تلخیهای بسیاری را تجربه میکند. این شخصیت به نوعی بلاکش این داستان محسوب میشود.
وی در ادامه گفت: یکی از ویژگیهای مثبت این رمان وابستگی «گللر» به فضای اجتماعی در تاریخ است. به همان میزان که شخصیت اصلی روزگار نابسامانی دارد، شرایط اجتماعی داستان در دوران حضیض به سر میبرد و پستیها و بلندیهای زیادی را طی میکند.
سلیمیدر مورد این کتاب گفت: خانم آرمین چندان فرمگرا نیست و دغدغه پرداختن به فرم را هم نداشته است. این داستان شروع بسیار خوبی دارد و این یکی از نکات کلیدی است که نویسنده به آن اهتمام داشته است. اما در ادامه داستان از این فضا فاصله میگیرد و داستان فدای تاریخ میشود.
وی در مورد ویژگیهای مثبت این رمان گفت: فضاسازیها در این کتاب بخوبی انجام شده است و پرداخت تاریخی در درون اثر از دیگر ویژگیهایی است که آرمین به آن توجه کرده است. این نویسنده دغدغه تاریخ دارد و در دیگر داستانهای خود نیز بر برهههای دیگر تاریخی پرداخته است. این داستان در ابتدا به صورت رئالیستی آغاز میشود اما با ادامه و پیشروی داستان فضای سورئالیستی میشود. به نظر من این به کار ضربه میزند و چارچوب کار را زیر سؤال میبرد.
سلیمی همچنین گفت: یکی از مشکلات داستاننویسان زن ما این است که بخوبی نمیتوانند فضای مردانه را بازتاب کنند اما آرمین توانسته است بخوبی از آن برآید.
وی در انتها یکی از نقاط ضعف این رمان را تعدد شخصیتها دانست و گفت: در این رمان با ازدحام شخصیتها روبرو هستیم و بیشتر آنها تیپ هستند تا شخصیت. این شخصیتها که در این داستان وارد میشوند نقش چندانی ندارند و فضای داستان را بیش از پیش شلوغ میکنند.
علیزاده: حال و هوای زنان گذشته در رمان به خوبی توصیف شده است.
علیزاده در مورد رمان آرمین گفت: یکی از دلایلی که نویسندهای پس زمینه فضای رمان خود را تاریخ قرار میدهد به دلیل بازگویی رازها و رمزگشایی از تاریخ است. نویسنده دوم متن گرچه در صفحه 58 کتاب تلاش میکند در این گونه ادبی با واکاوی تاریخ به هویتیابی دگرگونه برسد و ابهامات تاریخ را روشن کند ولی متاسفانه منیژه آرمین به این مهم دست نیافته. از این رو کتاب را تنها گزارش از تاریخ می دانم.
وی در ادامه گفت: چیزی که در کتاب دیده میشود ادغامی از تفکر اجتماعی و تاریخی است و در مقابل اصلا به مسائل سیاسی پرداخته نشده است و نویسنده در درون داستان به این امر اشاره میکند. در این داستان شخصیت اصلی «گللر» است و داستان وی در خانه سالمندان روایت میشود.
این منتقد ادبی ادامه افزود: تمرکز روایت روی گذشته معطوف شده و اینقدر در گذشته بسر میبریم که از فضای حال غافل میشویم. این امر موجب میشود مخاطب چندان نتواند با این اثر همذات پنداری کند.
علیزاده در مورد شخصیتهای این رمان گفت: اسامی شخصیتها در این رمان از سوی نویسنده به طور هوشمندانهای انتخاب شدهاند که این خود میتواند با ارجاء به پیش زمینه ذهنی خواننده باعث ارتباط بیشتر با متن شود.
وی همچنین گفت: گهگاه در درون داستان صحنههایی روایت میشوند که چندان به داستان ارتباط ندارند و کارکردی در پیشروی داستان ایفا نمیکنند. گزارشنویسیهای بیهوده و از این شاخه به آن شاخه پریدنها فراوانی نیز در درون داستان بسیار دیده میشود. از سوی دیگر به چرایی انگیزههای درونی شخصیت اصلی داستان که موجب تصمیمگیریهای او میشود اشاره نمیشود. مانند تحول فکری شخصیت اصلی در انتهای کتاب که فاقد پرداخت مناسب داستانی است.
علیزاده در انتقاد از این کتاب گفت: اگر نویسنده هوشمندانه از تاریخ استفاده کند مخاطب به راحتی میتواند بدون داشتن پیشینه تاریخی به داستان متصل شود و آن را ادامه دهد اما در این اثر این مهم رعایت نشده است.
وی در مورد ویژگیهای مثبت این اثر گفت: خانم آرمین بخوبی توانسته است حال و هوای زنان گذشته را در درون رمان به خوبی توصیف کند. این نشان میدهد که زنان ایرانی در دورههای پیشین چگونه فداکارانه با مشکلات سیاسی، اقتصادی و اجتماعی به مبارزه میپرداختند. این یکی از زیباترین کارهایی است که خانم آرمین بهتصویر سازی آن پرداختهاند.
وی در ادامه افزود: گرچه کشمکشهای ذهنی، عاطفی و فردی درمتن لحاظ شده ولی اما محدود شدن نویسنده به زمان گذشته و غافل شدن وی از زمان حال به این اثر ضربه زده است .
* آرمین: به نقد و بررسی کتاب اعتقادی ندارم/ رمان من اصلا تاریخی نیست
منیژه آرمین در بخش پایانی این جلسه در خصوص انتقادات وارد شده، گفت: من کلا به نقد و برگزاری این گونه جلسات اعتقادی ندارم زیرا این نقدهایی که معتقدم در مورد آثار من انجام میدهند در ذهن من باقی نمیماند. به نظر من در این رمان با تعدد شخصیت مواجه نیستیم بلکه با تیپهایی مواجه هستیم که بافت داستان به آنها احتیاج دارد. این رمان به هیچوجه تاریخی محسوب نمیشود و من هم ادعای چنین کاری ندارم. این رمان دغدغه تاریخ را ندارد بلکه به دنبال بازتاب اجتماعی برههای از تاریخ است. هر رمانی که نوشته میشود هر قدر که درونی باشد و نگاه هستیشناسانه داشته باشد، تاریخ جزئی از آن محسوب میشود و هیچکس جدای از تاریخ نمیتواند زندگی کند. من افسوس میخوردم از زنان نویسندهای که فقط به موضوع زنان میپردازند و از موضوعات دیگر اجتماعی غافل میشوند.
وی در ادامه گفت: جزء جزء این داستان به یکدیگر ارتباط دارند و مخالف این نظر هستم که داستانم بخشهای اضافهای دارد. دغدغه من در این رمان تضادهایی است که در درون شخصیت گللر وجود دارد و این تضادها به فضای اجتماعی دوران وی باز میگردد.
وی در پاسخ به استفاده از سورئال در پایان داستان خود گفت: به نظر من داستان و رمان مثل خود زندگی است و رئال و سورئال ندارد. همه ما در یک دنیای رئالیستی زندگی میکنیم اما افکار ما سورئالیستی هستند. همچنین نویسنده آزاد است که آغاز و پایان داستان خودش را انتخاب کند. به نظر من تنها چیزی که نویسنده به آن متحد است ارزش های انسانی است.
انتهای پیام/و
13:16 - 17 شهریور 1391
0 بازدید
