هندوانه رکورددار صادرات محصولات آببر ایران
در شرایطی فعلی بحران آبی، زمینهای کشاورزی به جای تولید محصولات اساسی، صرف کشت صیفیجات پرآب میشود، محصولاتی که آب داخل مرز را به بیرون مرزها میفرستد.
گروه اقتصادی خبرگزاری فارس؛ در میانه بحرانیترین دوران آبی کشور، ایران همچنان بر طبل یک الگوی کشاورزی اشتباه میکوبد. در حالی که منابع آبی کشور به مرز هشدار رسیده و سدها و سفرههای زیرزمینی یکی پس از دیگری خشک میشوند، کشت گسترده محصولاتی مانند هندوانه، خربزه و دیگر صیفیجات که به مصرف بالای آب مشهورند، ادامه دارد. این در حالی است که همین محصولات سالانه به کشورهای دیگر صادر میشوند؛ یعنی در عمل، آب مجازی را به شکل میوه و سبزی به بیرون از مرزها میفرستیم.مسئله زمانی جدیتر میشود که بدانیم کشور برای تأمین نیازهای اساسی غذایی خود به واردات ۱۲ میلیارد دلاری سالانه وابسته است؛ گندم، برنج، دانههای روغنی، گوشت، شکر و خوراک دام، که همگی نقشی کلیدی در امنیت غذایی دارند.پرسش سادهای که پیش روی سیاستگذاران قرار دارد اما بیپاسخ مانده این است: چرا به جای تمرکز بر تولید این محصولات اساسی، زمین و آب کشور صرف محصولاتی میشود که بیش از هر چیز به نفع واردکننده خارجی است؟
در قانون، بهصراحت از لزوم اجرای الگوی کشت سخن رفته؛ راهکاری که قرار بود کشاورزی ایران را با منابع واقعی آب و خاک هماهنگ کند و تولید را به سمت محصولات اولویتدار سوق دهد. اما در میدان عمل، آنچه میبینیم فاصلهای عمیق از این اهداف قانونی است.وزارت جهاد کشاورزی، بهجای پاسخ به انتقادها، روایتسازی رسانهای را برگزیده و تلاش میکند با استفاده از برخی رسانهها، مصرف آب محصولات صیفی را بیاهمیت جلوه دهد. ادعای کمآببر بودن هندوانه، در حالی مطرح میشود که آمارهای رسمی مصرف ۳۰۰ تا ۵۰۰ لیتر آب برای تولید هر کیلوگرم هندوانه را نشان میدهد.سؤال بنیادین اینجاست: با کاشت گسترده این محصولات چه بهدست میآوریم و چه از دست میدهیم؟ آیا ارزش از بین رفتن منابع آبی، وابستگی روزافزون به واردات و تهدید امنیت غذایی را دارد؟ آیا دوست داری همچنان صیفی جات تولید شود و با افتخار بگویی که تولید کشور 130 میلیون تن است اما در تولید محصولات اساسی کاملا وابستهایم و یک سوم در آمد نفتی کشور صرف واردات اینگونه محصولات میشود.
پاسخ روشن است بجای کشت بیهدف و صادرات آب مجازی، میتوان با بازنگری در سیاستهای کشاورزی، زمینهای کشاورزی را به تولید محصولات اساسی اختصاص داد. این مسیر هم به حفظ منابع آبی کشور کمک میکند، هم جلوی خروج ارز را میگیرد و هم استقلال غذایی را تقویت میکند. در بحران، عقلانیت باید جایگزین تبلیغات شود.آمار گمرک از صادرات برخی محصولات آببر نشان میدهد در میان ۱۲ محصول کشاورزی آببر در کشور، بیشترین صادرات مربوط به هندوانه است؛ به طوری که در ۱۲ ماهه سال گذشته ۷۳۲ میلیون و ۱۸ هزار و ۶۴۹ کیلوگرم از این محصول صادر شده است. وقت آن رسیده وزارت جهاد بهجای بازی با واژهها، به اجرای واقعی الگوی کشت بازگردد. آینده کشور، امنیت غذایی مردم و منابع آبی نسلهای بعدی به تصمیمات امروز ما گره خورده است.#بحران_آب #الگوی_کشت #هندوانه_آب_بر #امنیت_غذایی #صادرات_آب #جهاد_کشاورزی #آب_مجازی #کشاورزی_پایدار 10:34 - 8 مرداد 1404