اقتصاد کشاورزی در اغما، وزیر مشغول انبار گردانی
هرروز خبر جدیدی به خبر های نا امید کننده ی بخش کشاورزی اضافه میشود،تخم مرغ ها روی دست مرغداران مانده و فاسد شده، تخم مرغ هایی که ارز زیادی بابت واردات نهاده برای تولید انها هزینه شده است.مرغداران نا امید از جهاد کشاورزی مرغ های خود را به قیمت بیست هزار تومان حراج نموده اند ،تا عطای تولید در این مملک…نمایش بیشتر
کلانتری: توسعه کشاورزی به سبک فعلی آینده کشور را نابود میکند
عیسی کلانتری، وزیر اسبق کشاورزی و رئیس سابق سازمان محیطزیست، در گفتوگوی تفصیلی با فارس نسبت به پیامدهای الگوی فعلی توسعه کشاورزی در کشور هشدار داد.
گروه اقتصادی خبرگزاری فارس؛ در جامعهای زندگی میکنیم که در حوزههایی حیاتی مانند کشاورزی و آب، دیدگاههایی بهشدت متضاد و گاه با ۱۸۰ درجه اختلاف وجود دارد. در گفتوگوی تفصیلی با عیسی کلانتری، وزیر اسبق کشاورزی و رئیس پیشین سازمان محیط زیست، به بررسی ریشههای این اختلافات، ناکارآمدی تصمیمگیری علمی، سوءبرداشتها از مفهوم خودکفایی، فرسایش خاک، سدسازیهای مخرب و به گفته او فجایعی همچون سد گتوند پرداختهایم.کلانتری معتقد است اگر تصمیمات مهم کشور بر پایه علم گرفته نشود، منابع حیاتی ایران نظیر خاک، آب، جنگلها و زیستبومها از بین میروند و آیندگان ما را نخواهند بخشید.در بخش نخست گفتوگو با کلانتری به صراحت به ریشههای بحران آب در ایران، بهویژه در بخش کشاورزی، اشاره کرد. او سیاستهای نادرست تخصیص آب، نبود نظارت بر وزارت نیرو، و مصرف بیرویه آبهای تجدیدپذیر را عوامل اصلی این بحران دانست. کلانتری تأکید کرد که برای نجات کشور از فاجعه زیستمحیطی، باید مصرف آب را به حداکثر ۵۰ میلیارد مترمکعب برسانیم.حال مشروح بخش دوم گفتوگو را با هم میخوانیم:
فارس: آقای کلانتری، چطور میشود که درباره موضوعی مثل آب یا کشاورزی، دیدگاههایی در کشور وجود دارد که ۱۸۰ درجه با هم اختلاف دارند؟ اینها از کجا ناشی میشود؟ مثلا عدهای بر این باورند که خشکسالی تمام شده و آنهایی که از کمبود آب حرف میزنند در واقع برای کمبود تولید توجیه میآورند.کلانتری: این فضا بهخاطر این است که تصمیمگیران ما علمی تصمیم نمیگیرند. یا من نادانم یا طرف مقابلم نادان است. ولی هیچکسی نمیپذیرد که ممکن است خودش نادان باشد. طرف رئیس کمیسیون کشاورزی مجلس بوده، رفته سازمان خواربار جهانی گفته ما میتوانیم برای یک و نیم میلیارد نفر غذا تولید کنیم! یا یکی دیگر گفته برای ۹۰۰ میلیون نفر توان تولید داریم! اینها حرف علمی نیست.فارس: یعنی واقعاً در گذشته ظرفیتهای کشاورزی کشور بررسی نشده بود که مسئولان درباره مهمترین چالش کشور این همه اختلاف نظر دارند؟کلانتری:چرا، بین سالهای ۱۳۵۰ تا ۱۳۵۲ بررسی شد. شرکتهای مشاور آمریکایی و فرانسوی بررسی کردند نتایجش الان تو وزارتخانه هست، اسنادش اندازه یه اتاقه. نتیجه چی بود؟ گفتند ایران برای جمعیت ۵۰ میلیون نفر هم نمیتونه همزمان هم پروتئین دامی و هم غلات تولید کنه بهصورتی که کشاورزی کشور پایدار بمونه. اون موقع که بحث انقلاب اسلامی هم اصلاً نبود! یعنی مسئله علمی بود، نه سیاسی.
فارس: شما در مورد خودکفایی انتقاد میکنید در حالی که بارها مقام معظم رهبری درباره خودکفایی تاکید کردندکلانتری: بله، ببینید وقتی خودکفایی علمی تعریف نشه میشه ابزار سیاسی. من خودم مهر ۱۳۶۷ خدمت حضرت امام رسیدم. یه جمله فرمودن که همیشه در ذهنم مونده: گفتن آقای کلانتری، کشاورزان و روستاییان، آدمای زجرکشیدهای هستن، کاری بکن که معاششون بهتر بشه. نفرمودند گندم خودکفا بشه، نفرمودند برنج یا گوشت یا چغندر خودکفا بشه. تأکیدشون روی بهبود معاش کشاورز بود، نه آمار تولید.
فارس:برخی مسئولین ارجاع میدن به تأکیدات مقام معظم رهبری در مورد خودکفایی...کلانتری: بله، مقام معظم رهبری دلشون میخواد کشور حداکثر تولید رو داشته باشه، اما **هیچوقت نمیگن آب کشور رو تموم کنید** که گندم خودکفا شه. این گزارشهای غلطه که به ایشون میرسه. رهبری هیچوقت نمیفرمایند کشور پنج سال دیگه ویران بشه، فقط چون میخوایم در فلان محصول خودکفا شیم. وظیفه ماست که علمی تصمیم بگیریم.فارس:وضعیت خاک کشور هم به همین بیتوجهیها برمیگرده؟کلانتری: دقیقاً. ما در دهه ۶۰ اومدیم طرحهای " ۱ و ۲ و ۳" رو اجرا کردیم، شخم زدیم تو شیبهای زاگرس و البرز که گندم بکاریم. فرسایش خاک از همونجا شدید شد. درختها ریشهشون توی سنگه، وقتی خاک از بین رفت، آب دیگه تو زمین نفوذ نکرد. خاک که از بین بره، آب به ریشه درخت نمیرسه. اینطوری درخت ضعیف شد، ضعیفتر شد، بعد آفت غالب شد، بعد گفتیم تقصیر طبیعته!فارس: همین نوع دخالتها منجر به تخریب اکوسیستم شد؟ مثلا از بین رفتن بلوطهای زاگرس دلیلش چیست؟کلانتری:کاملاً. اکوسیستم بهم خورد. ما درخت رو گرسنگی دادیم. مثل انسانی که شش ماه غذا نخوره، یهشبه نمیمیره ولی در نهایت میمیره. درخت هم اینطوری خشک میشه، ما بهش آب ندادیم، غذا ندادیم، یعنی درخت نمیتونه از خاکی که اطراف ریشه وجود نداره آب و غذا جذب کنه و بعد گفتیم آفت اومده! این اشتباهات انسانی بود، نادانی ما بود.فارس: یکی از نقاط بحثبرانگیز دیگه، بحث سدسازیهاست. شما همیشه منتقد بودید، چرا؟کلانتری: بله. سد وقتی خوبه که در جهت توسعه پایدار باشه. ما اومدیم همه آب رودخانهها رو استفاده کردیم، پاییندست چیزی نرسیده. دشت خوزستان قبلاً سبز بود، حالا غبار و ریزگرد گرفته.
فارس: یعنی علت ریزگردهای خوزستان هم همینه؟کلانتری: دقیقاً. قبل انقلاب دو تا سد بیشتر نبود، آب اضافه میومد، دشت خوزستانو سیراب میکرد. حالا با این همه سدسازی، دیگه آبی به طبیعت نمیرسه. همه چیز شد برق و کشاورزی، طبیعت فراموش شد. سدسازی اگر مطالعه نداشته باشه، میشه بلای محیطزیست.فارس: یکی از سدهایی که خیلی ازش انتقاد شده، سد گتوند بوده. ماجرای اون چی بود؟کلانتری: سد گتوند یه فاجعه تمامعیار بود. اول قرار بود در محلی بالاتر ساخته بشه که گنبدهای نمکی خارج از مخزن باشن. ظرفیتش هم ۲.۳ میلیارد متر مکعب بود. بعداً گفتن که گنبدهای نمکی رو پوشش روسی میدیم و مشکلی پیش نمیاد. یه آدم کاربلد که اونجا کار میکرد، گفت این طرح خطرناکه، ول کرد رفت. ولی وزارت نیرو تصمیم گرفت سد رو ۱۴ کیلومتر پایینتر بسازه، جایی که نمک وسط دریاچه بود!وقتی از توسعه پایدار صحبت میکنیم، سدسازی هم باید در آن چارچوب باشد. باید ابتدا مشخص کنیم که چه میزان از آب رودخانهها را میتوان استحصال کرد، بدون آنکه پاییندست آسیب ببیند یا تالابها خشک شوند. سدهای بیرویهای مانند سد گتوند، نمونه بارزی از تصمیمهای غیرکارشناسی است.بنده همان زمان به عنوان وزیر کشاورزی، بارها مخالفت کردم. حتی به رئیسجمهور وقت، آقای احمدینژاد نامهای نوشتم و از ایشان خواهش کردم سد را افتتاح نکند. نوشتم که این سد باعث شوری آب کارون و نابودی خاکهای حاصلخیز خوزستان خواهد شد.
فارس: و همین اتفاق هم افتاد؟کلانتری: دقیقاً. با نخستین آبگیری، تمام پوششهای روسی شسته شد و گنبدهای نمکی وارد چرخه آبی شدند. امروز میگویند شوری مربوط به پساب نیشکر است، در حالی که حداقل ۱۲۰ میلیون تن نمک وارد دشتهای خوزستان شده است. زمینهایی که زمانی جزو حاصلخیزترین اراضی کشور بودند، اکنون شورهزار شدهاند.فارس: شما هم در اون زمان وزیر بودید، چرا جلوگیری نکردید؟کلانتری: من بارها به آقای هاشمی هشدار دادم. حتی به آقای احمدینژاد نامه نوشتم که افتتاحش نکنه ولی متأسفانه در این کشور، پیمانکارها برای مسئولین تصمیم میگیرن. کار کارشناسی غلط میدن، مسئول هم بودجه میده و خوشحال میشه. وقتی سد گتوند آبگیری شد، تمام پوششهای رسی شسته شد نمکها اومد بیرون، کارون شور شد، دشت خوزستان آسیب دید.فارس: ولی اخیراً وزارت نیرو گفته که شوری آب ربطی به سد نداره، تقصیر پساب نیشکره.کلانتری: این حرفا اصلاً پایه علمی نداره حدود ۱۲۰ میلیون تن نمک اومد تو دشت خوزستان. اونجا موندگار شد. زمینها شور شدن. سد گتوند هنوز که هنوزه داره آسیب میزنه. نه فقط شوری، بلکه تغییر اکوسیستم.
فارس: و سازمان محیطزیست چرا نتونسته جلوی این فجایع رو بگیره؟کلانتری:چون سازمان محیطزیست ضعیفه. هیچ سدی نباید بدون مجوز زیستمحیطی ساخته بشه. ولی فشار سیاسی باعث میشه مطالعه انجام نشه، یا اگر هم بشه، بهش توجه نمیشه. مثال دیگهاش سد ماندگان در اصفهانه که بدون مطالعات زیستمحیطی دارن اجراش میکنن.کشور ما محدودیتهای جدی آبی دارد. ما با استفاده بیش از حد از منابع آبی تجدیدپذیر، امنیت بلندمدت کشور را تهدید کردهایم. خاک، آب و پوشش گیاهی سه پایه منابع طبیعیاند. ما نه تنها این منابع را حفظ نکردهایم، بلکه با سدسازیهای بیرویه، تغییر کاربریها، طرحهای غلط و بدون مطالعه، باعث تسریع در فرسایش خاک و کاهش پوشش گیاهی شدهایم.---فارس: شما بارها از نبود تصمیمگیری علمی انتقاد کردهاید. این معضل از کجا ناشی میشود؟کلانتری: بخشی از این مسئله به آن برمیگردد که تصمیمگیران ما بعضاً بدون توجه به دادههای علمی و ظرفیتهای محیطی تصمیم میگیرند. مثلاً کسی میگوید ما ظرفیت تولید غذا برای یک و نیم میلیارد نفر را داریم! این ادعا نهتنها غیرواقعی است، بلکه برای کشوری با منابع محدود آبی، خطرناک است. مطالعات علمی در دهه ۵۰ نشان داد که کشور تنها توان تغذیه ۵۰ میلیون نفر را به شکل پایدار دارد؛ یعنی یا غلات، یا پروتئین دامی، نه هر دو با هم.فارس: یعنی ما هیچ راهی برای افزایش تولید نداریم؟کلانتری: راه وجود دارد، اما باید علمی، منطقی و بر اساس ظرفیتها عمل کرد. در غیر این صورت، با دست خودمان آینده کشور را به خطر میاندازیم. توسعه نباید به قیمت نابودی محیطزیست تمام شود.
فارس: با توجه به تجربیات گذشته، چه توصیهای برای برنامهریزان کشور دارید؟کلانتری: نخست اینکه برنامهریزیها باید مبتنی بر علم و دادههای دقیق باشد. دوم اینکه سازمانهای کارشناسی مانند محیطزیست، منابع طبیعی و دانشگاهها باید نقش مؤثرتری در فرآیند تصمیمسازی ایفا کنند. سوم، باید با مردم شفاف صحبت کرد. اگر آب نداریم، باید بگوییم نداریم؛ نه اینکه وعده تولید برای صدها میلیون نفر بدهیم.ما اگر به پایداری منابع فکر نکنیم، شاید در کوتاهمدت موفقیتی کسب کنیم، اما در بلندمدت با فاجعه مواجه خواهیم شد. کشور ما با منابع تجدیدپذیر محدود نمیتواند الگوی کشورهای پرآب را تقلید کند.در این گفتوگو، عیسی کلانتری با صراحت از فجایعی سخن گفت که بهواسطه تصمیمات غیرعلمی در حوزه آب، کشاورزی و محیطزیست بر سر کشور آمده است. از شخم زدن شیبهای زاگرس گرفته تا سدسازیهایی نظیر گتوند که خاک، آب و حیات میلیونها انسان را در خطر قرار داده است.او تأکید دارد که اگر کشور بخواهد توسعه پایدار داشته باشد، باید تصمیمات را بر پایه علم، و نه بر اساس آمارسازی و منافع کوتاهمدت، اتخاذ کند. خودکفایی نیز، اگر برخلاف ظرفیتهای اکولوژیکی باشد، نهتنها مفید نیست، بلکه ویرانگر منابع طبیعی و امنیت نسلهای آیندهخواهد بود.#عیسی_کلانتری#محیط_زیست#توسعه_پایدار#بحران_آب#سدسازی#گتوند#کشاورزی#منابع_طبیعی#فرسایش_خاک#خوزستان#خودکفایی#شوری_خاک#آینده_پایدار#تخریب_محیط_زیست#خبرگزاری_فارس#گفتگوی_تفصیلی#ایران_بی_آب#بحران_محیط_زیست
11:45 - 12 اردیبهشت 1404
38 پاسخ
@user17090554734312 اردیبهشت 1404در پاسخ به
@Mehrdad12 اردیبهشت 1404در پاسخ بهاین حرف دقیقا درست است نه تنها توسعه کشاورزی اشتباه است بلکه باید در کاهش ان در حوزه صادراتی صیفی جات تاب بر اقدام کرد کامنت زیر یک توضیح نسبتا کامل با تکیه بر قابلیتهای کشور استhttps://farsnews.ir/Mehrdad/1745910736824862062واقعیات را درست ببینیم ما در زمینه سیاست ابی عملکرد اشتباهی داشتیم اصلا قابلیت ایران کشاورزی نیست قابلیت توریسم که در دنیا از بعد تاریخی طبیعی و تنوع بی نظیر است تراتزیت، هاب تجاری و قطب پروازی منطقه به جای دبی و...در غرب اسیا امکانات بندری در چابهار که اگر به درستی استفاده میشد و تنها با 370 میلیو…نمایش بیشتر
@Kh_Moodi4612 اردیبهشت 1404به سبک فعلی، یعنی کدوم سبک؟ و اون سبک کشاورزی که آینده ی کشور را نابود نمی کنه کدومه؟ آقای کلانتری حواسش نیست که سال ها خودش از دست اندکاران این جریان بوده و در این بهم گسیختگی یکی از مقصرینه.
@Koorosh12 اردیبهشت 1404در پاسخ بهآدم باورش نمیشه که شخصی مثل ایشون اینقدر در نظریات و تحلیلها و استدلالاتش اشتباه و لغزش و حتی تا حدّی خیانت داشته باشه.1-ایران میتونه برای خودکفایی در محصولات کشاورزی به موفقیت بزرگ برسه و حتی قطب تولید در منطقه بشه.2-مشکل اصلی فعلی کشور ما خشکسالیه نه استفاده افراطی از منابع چون مردم رو نمیشه تشن…نمایش بیشتر
@user17082537085212 اردیبهشت 1404در پاسخ بهفارس تازگی رفته به قول معروف بین پیامبران سراغ جرجیس!عملکرد کلانتری در دولتها و مدیریتها دیده شده و دیدگاههایش هم معلومه!در این مصاحبه هم از قول امام رحمت الله علیه مطلبی می گوید و به تفسیر رأی خود و توجیه می پردازد!آیا قصد امام عزیز از بیان آن جمله به فرض صحت از نقل از امام با برداشت ایشان درست …نمایش بیشتر
@user17079316365512 اردیبهشت 1404در پاسخ بهفارس تو چه فازی هستی مرتب با کلانتری حشر ونشر داری نکنه میخواهد وزیر اقتصاد بشه
@user170910156996860636612 اردیبهشت 1404پیشنهاد میگردد برای استفاده از نظر کارشناسان، از کارشناسان جوان ونو ظهور استفاده کنیدایران برای پیشرفت نیاز به تغییر دارد واین تغییر فقط توسط جوانان اعمال خواهد شد نه کسانی که با تفکرات قدیمی خود جلوی پیشرفت را گرفته انداجازه دهید این افراد بازنشسته شوند و زمانی هم برای بازی با نوه هایشان داشته با…نمایش بیشتر۶ MB
@ghasem_vosugh12 اردیبهشت 1404در پاسخ بهاز حرف دشمنت هم باید استفاده کنی ... من به ایشون اعتقادی ندارم ولی ایم حرف که کار باید کارشناسی و علمی باشه حرف درستیه .
@user17090554734312 اردیبهشت 1404در پاسخ بهواقعا به حال اقای کلانتری غبطه میخورم.ایشون سی ساله میگه اب نداریم و نباید استفاده کنیم .با همین یه جمله کلی سمت و پست مهم گرفته.
@majiddehban12 اردیبهشت 1404در پاسخ بهنگاه غربزده که میگن همینه . این آدم مطالعات آمریکایی ها در دهه 50 را علمی می داند و در صحبتهایش چندبار به آنها اشاره کرد اما مطالعات بچه های خودمان در این 50 سال را غیرعلمی می داند و بارها در صحبتهایش به علمی بودن طرحها اشاره هم می کند اما نمی گوید بالاخره در این کشور چه کسی علمی است ؟ و کدام تحصیلک…نمایش بیشتر
@mohammad135012 اردیبهشت 1404در پاسخ بهالان تمام دنیا حتی کشور های پر اب بهکشت گلحانه ای و لی کشور ما هنوز کشاورزی سنتی
@user170910042634865576312 اردیبهشت 1404در پاسخ بهچه دلیلی داره که صادر کنیم؟ مخصوصا وقتی کم آبی داریم. خودکفایی کافی است درست کاری که سوئد در گندم و سیب زمینی کرد. به مقداری تولید میکنند که خودکفا باشند، و قادر نمیکنند.
@Shahidsadr184812 اردیبهشت 1404جای تعجب است از خبرگزاری محترم فارس که جولانگاه منادیان شعار "نمیشود! نمیتوانیم!" شود!طبق نظرات ایشان، ما الآن هم ۴۰ میلیون اضافی هستیم و باید بمیریم!آدم از شنیدن کلمات این آقا، به یاد مالتوس افتصاددان بدبین قرن ۱۹ میلادی میافتد!وقتی رهبر معظم انقلاب در قامت سیاستگذار ارشد نظام و با ملاحظه مص…نمایش بیشتر
@Seyed_m_m12 اردیبهشت 1404در پاسخ بهالبته خط اول مبارزه با نابودی کشاورزی درواقع همان عدم بکارگیری مدیران نالایق هست که تیشه به ریشه مملکت ما هستند
@majiddehban12 اردیبهشت 1404در پاسخ بهبجای این آقا بروید با نخبگان جوان بخش کشاورزی مصاحبه کنید تا ببینید که چه ظرفیتهایی وجود دارد برای کشاورزی .
@user17347143922712 اردیبهشت 1404در پاسخ بههنوز پس از ۴۰ سال تخصص نادیده گرفته میشود. میگویند تعهد نه تخصص یعنی کسی که تخصص دارد متعهد نیست؟
تازه ترین اخبار
- تشییع باشکوه شهید فرزین کمالی در گرگان
- بیعت ورزشکاران خلخال با رهبری
- جامعه ورزش: روز قدس در کنار مردم هستیم
- رجز خوانی حماسی دختر بندرعباسی
- مسیرهای راهپیمایی روز قدس در استان اردبیل اعلام شد
- روایت بیعت در شبهای قدر
- ورود بیتعارف ایران به قاعده چشم در برابر چشم
- دیدگاه عضو سابق «مجلس مشورتی» سعودی از وجود اختلافات داخلی در ایران
- ضربه پهپادهای ارتش به مقر سازمان امنیت داخلی اسرائیل
- نماهنگ آقاجان