جوانان ایرانی فرماندهان جنگ روایت ها هستند
علیرغم فرافکنی برای القای اینکه نسل جوان بریده از دین و انقلاب است، با بررسی گرایش‌های فکری و انگیزه‌های متفاوت، نقاطی مثل دین، عدالت، استقلال و هویت ملی با گفتمان انقلاب اسلامی همپوشانی دارند.
به گزارش خبرنگار سیاسی باشگاه خبرنگاران توانا؛ در این سال‌ها به‌خصوص بعد از اتفاقات ۱۴۰۱، جنگ ۱۲ روزه با رژیم صهیونیستی و فتنه تروریستی اخیر روایتی درباره نسل جوان ایرانی تکرار می‌شود. با وجود تفاوت‌ها، نسل جوان دوستدار جمهوری اسلامی، از عقیدتی تا تکنوکرات چند ویژگی مشترک دارد که برای سیاست‌گذاری مهم است.
ترکیب «ایرانی - اسلامی» در هویت
مطالعات هویت جوانان نشان می‌دهد:- هویت مذهبی و هویت ملی ۲ لایه غالب هویتی جوان ایرانی‌اند؛ دین و ایران، ۲ ستون اصلی احساس تعلقند.- جوان دوستدار نظام، این ۲ لایه را نه در تقابل، بلکه در هم‌افزایی می‌بیند؛ جمهوری اسلامی برای او تلاشی برای ترجمه این ترکیب در قالب یک نظم سیاسی است.از این منظر، هر روایتی که بخواهد ایران را در برابر اسلام یا اسلام را در برابر ایران قرار دهد، برای این نسل غیرقابل‌قبول است.
حساسیت به عدالت و فساد
- داده‌های پیمایش ارزش‌های سیاسی جوانان نشان می‌دهد ارزش‌هایی چون «حمایت از مستضعفین»، «استقلال»، «آزادی» و «استکبارستیزی» همچنان محبوب است. - جوان دوستدار جمهوری اسلامی، دقیقاً به واسطه همین ارزش‌هاست که نسبت به فساد، تبعیض، رانت‌خواری و شکاف طبقاتی حساسیت زیاد دارد؛ او اگر نق بزند، از موضع وفاداریِ انتقادی نق می‌زند، از موضع قطع رابطه با انقلاب نیست.اگر این بعد عدالت‌خواهی دیده نشود و هر نقدی سریعاً برچسب دشمن بگیرد، این گروه بتدریج از خاکریز درون نظام به بیرون رانده می‌شود.
نگاه مسأله‌محور و واقع‌گرا
- این نسل، روایت برایش کافی نیست، تجربه زیسته‌اش را با واقعیت می‌سنجد؛ تورم، بیکاری، محدودیت‌های اینترنت، مهاجرت دوستان، کیفیت دانشگاه و...- او می‌خواهد بداند این نظام چگونه و با چه برنامه‌ای می‌خواهد مشکلات را حل کند؛ صرف ارجاع به گذشته برایش کافی نیست. از این جهت، اگر گفتمان رسمی نتواند به زبان برنامه، داده و راه حل با او حرف بزند، ممکن است در بهترین حالت سطح ارزشی با نظام بماند اما در سطح عملکردی فاصله بگیرد.
دینداری متحول، نه حذف‌شده
- اگرچه برخی روایت‌های رسانه‌ای سوگیرانه سعی دارند القا کنند دینداری جوانان نسبت به نسل اول انقلاب، شخصی‌تر، اخلاقی‌تر و تا حدی انتخابی‌تر شده اما این گزاره چندان قاطعیت ندارد و اثبات هم نشده است. با همه اینها هنوز بخش بزرگی از آنها ایمان و معنویت را مهم می‌دانند. - جوان دوستدار نظام ممکن است نسبت به برخی اشکال صوری حساس و منتقد باشد اما در سطح عمیق‌تر، دین را منبع معنا و اخلاق و حتی عدالت اجتماعی می‌بیند. اگر سیاست‌گذار تنها معیار دینداری را ظاهر و مناسک جمعی بداند، این طیف عظیم دینداری نرم و درونی را نمی‌بیند.
نسل جوان امروز ایران، یکدست و تکصدا نیست؛ در دل این تنوع، طیفی از جوانان وفادار به جمهوری اسلامی ایران حضور دارند که از مؤمنان عقیدتی و ولایی تا عدالت‌خواهان اجتماعی، از میهن‌دوستان امنیت‌خواه تا تکنوکرات‌های ثبات‌خواه و از حامیان حداقلی اما وفادار در بحران را در بر می‌گیرد. شناخت دقیق این طیف و بازنمایی واقع‌بینانه آن، هم برای سیاست‌گذار هم برای جنگ روایت‌ها حیاتی است. اگر این نسل، خود را در آیینه رسمی کشور ببیند، با تمام پیچیدگی، نقدها و آرزوهایش احتمالاً بیش از گذشته خود را صاحب این نظام احساس خواهد کرد؛ اگر نه، پروژه‌هایی که سال‌هاست می‌کوشند جوان ایرانی را نسل بریده از دین و انقلاب تصویر کنند، میدان بیشتری برای اثرگذاری خواهند یافت.
16:11 - 30 دی 1404