پس از رودبار جنوب، بیشترین موارد ترک تحصیل دانشآموزان در نواحی یک و دو آموزشوپرورش کرمان ثبت شده است؛ آماری که در کنار چالش دسترسی به مدارس در مناطق حاشیهای، ضرورت تأمین فضای آموزشی متناسب با نیاز جمعیت را برجسته میکند؛ مطالبهای که هم در توسعههای مسکونی آینده و هم در ساماندهی نیازهای آموزشی سکونتگاههای موجود باید جدی گرفته شود.
خبرگزاری فارس _ کرمان: گسترش محدودههای مسکونی، بهویژه در حاشیه شهرها، با پیچیدگیهایی در حوزه مدیریت شهری و تأمین زیرساختها همراه است؛ مسائلی که نمیتوان همه آنها را با یک نگاه و یک راهکار حل کرد. با این حال، در میان نیازهای اساسی ساکنان این مناطق، دسترسی کودکان به آموزش جایگاهی انکارناپذیر دارد؛ نیازی که توجه به آن نباید به زمان بروز مشکل یا افزایش آمار ترک تحصیل موکول شود.
محمدرضا فرحبخش، مدیرکل آموزشوپرورش استان کرمان، در مراسم بهرهبرداری از پروژههای آموزشی نهضت ملی مدرسهسازی، با اشاره به وضعیت ترک تحصیل در استان اعلام کرد، پس از شهرستان رودبار جنوب، بیشترین موارد ترک تحصیل مربوط به نواحی یک و دو آموزشوپرورش کرمان است. وی همچنین دسترسی نامناسب به مدارس در مناطق حاشیهای شهر را از عوامل مهم این وضعیت دانست.
وقتی جمعیت هست، مدرسه هم باید باشد
مسئله حاشیههای شهری، موضوعی چندوجهی است و شکلگیری برخی محدودههای سکونتی خارج از چارچوبهای رسمی توسعه شهری، تأمین خدمات عمومی را با دشواریهایی روبهرو میکند. با این حال، پیچیدگیهای موجود نباید نیازهای واقعی ساکنان، بهویژه کودکان و دانشآموزان، را از اولویت خارج کند.مطالبه در این زمینه، نادیده گرفتن ضوابط شهرسازی یا چشمپوشی از مشکلات توسعه نامتوازن شهری نیست؛ بلکه تأکید بر این ضرورت است که در هر برنامهریزی برای شکلگیری و گسترش سکونتگاهها، نیازهای آموزشی نیز از ابتدا مورد توجه قرار گیرد و برای محدودههایی که هماکنون جمعیت در آنها ساکن شده است، راهکار متناسب با شرایط موجود تعریف شود.
در چنین رویکردی، هم میتوان از شکلگیری سکونتگاههای جدید بدون پیشبینی زیرساختهای ضروری جلوگیری کرد و هم برای مناطقی که پیشتر گسترش یافتهاند، راهحلهایی واقعبینانه و متناسب با امکانات و ضوابط موجود در نظر گرفت.آمار اعلامشده درباره ترک تحصیل در نواحی یک و دو کرمان، در کنار موضوع دسترسی به مدارس در حاشیه شهر، ضرورت بررسی دقیقتر وضعیت این مناطق را یادآوری میکند. شناسایی محدودههای دارای کمبود فضای آموزشی، برآورد جمعیت دانشآموزی و تعیین اولویتهای مدرسهسازی میتواند نخستین گام برای پاسخگویی به این نیاز باشد.
شهرک مطهری و ضرورت همراهی مسکن با مدرسه
شهرک مطهری کرمان نمونهای از اهمیت پیوند میان جمعیتپذیری مناطق مسکونی و توسعه زیرساختهای آموزشی است. به گفته مدیرکل آموزشوپرورش استان، حدود ۴۰ هزار نفر در واحدهای مسکن مهر این شهرک زندگی میکنند و تعداد پروژههای مدرسهسازی در این محدوده از سه پروژه به ۱۰ پروژه افزایش یافته است.افزایش تعداد پروژهها، نشانهای از توجه به نیازهای آموزشی این محدوده است؛ اما ارزیابی میزان پاسخگویی آنها به نیاز ساکنان، مستلزم اطلاع از مرحله اجرا، ظرفیت مدارس و زمان پیشبینیشده برای بهرهبرداری است.تجربه چنین محدودههایی نشان میدهد که توسعه مسکن و تأمین خدمات آموزشی باید در کنار یکدیگر دیده شوند. پیشبینی مدرسه در مراحل اولیه برنامهریزی، میتواند از ایجاد فاصله میان نیازهای جمعیتی و ظرفیت زیرساختها جلوگیری کند؛ فاصلهای که جبران آن در سالهای بعد ممکن است دشوارتر و پرهزینهتر باشد.
مطالبهای فراتر از ساخت چند مدرسه
موضوع دسترسی آموزشی در حاشیه کرمان، تنها به ساخت چند ساختمان محدود نمیشود؛ مسئله اصلی، شناسایی نیاز واقعی هر محدوده و تدوین برنامهای متناسب با جمعیت ساکن آن است. در این مسیر، هماهنگی میان دستگاههای مسوول در حوزه آموزش، شهرسازی و مدیریت شهری میتواند به روشن شدن اولویتها و یافتن راهکارهای عملی کمک کند.انتشار اطلاعات دقیق درباره مناطق دارای کمبود فضای آموزشی، ظرفیت مدارس موجود، وضعیت پروژههای در دست اجرا و برنامه توسعه فضاهای آموزشی، امکان ارزیابی بهتر شرایط و پیگیری مطالبات مردم را فراهم میکند.از سوی دیگر، توجه به نیازهای آموزشی باید در برنامهریزی برای توسعههای مسکونی آینده نیز جایگاه مشخصی داشته باشد تا مدرسه پس از شکلگیری محله و استقرار جمعیت، به مطالبهای عقبافتاده تبدیل نشود.
هیچ کودکی نباید تاوان کمبود زیرساخت را بدهد
توسعه شهری، فقط به معنای گسترش خانهها و افزایش جمعیت نیست؛ هر محدوده مسکونی برای برخورداری از زندگی مطلوب، به مجموعهای از خدمات ضروری نیاز دارد و مدرسه یکی از اساسیترین آنهاست.در کنار ضرورت رعایت ضوابط شهرسازی، باید برای نیازهای آموزشی جمعیتی که هماکنون در مناطق مختلف کرمان زندگی میکنند نیز چارهاندیشی کرد. این مطالبه نه نادیده گرفتن مشکلات توسعه شهری، بلکه تأکید بر این اصل است که مسائل مربوط به شکلگیری سکونتگاهها نباید به محرومیت کودکان از دسترسی مناسب به آموزش منجر شود.
مدرسه باید در نقشه توسعه شهر، پیش از آنکه کمبودش به دغدغه خانوادهها تبدیل شود، جای خود را پیدا کند و هرجا جمعیت پیشتر شکل گرفته است، تأمین فرصت آموزش برای کودکان باید به مطالبهای جدی و قابل پیگیری تبدیل شود.
از مدرسهسازی تا افتخارآفرینی؛ نبض امید در کرمان میتپد
کرمان در روزهای اخیر میزبان اتفاقاتی بوده که از تلاش برای ساختن آیندهای روشنتر حکایت دارد؛ روزهایی که شور مردم، توان هنرمندان، مشارکت خیران و ایستادگی ورزشکاران، روایتهای امیدبخشی از این استان رقم زدهاند.
تابستان ۱۳۵۵، حاج قاسم و دوستانش در کرمان تصمیم گرفتند به شیوه خودشان به برگزاری یک گاردن پارتی اعتراض کنند؛ نقشهای شبانه که به پنچرشدن حدود ۱۵۰ دوچرخه و موتورسیکلت انجامید. این ماجرا تنها یکی از خاطرات دوران جوانی حاج قاسم است؛ دورانی که در روایت کتاب «از چیزی نمیترسیدم»، به آشنایی او با نام و تص…
روایت کمتر شنیده شدهٔ حاج قاسم از فاجعه مسجد جامع کرمان
موتورسیکلت زردرنگ سوزوکی ۱۲۵، گاز اشکآور، صدای چماقها و کودکی وحشتزده که میان آشوب گریه میکرد؛ حاج قاسم در روایت خودنوشتش از روزی میگوید که حمله به مسجد جامع کرمان، از یک خاطره تلخ شهری فراتر رفت و به شعله ای در آتش خشم عمومی علیه حکومت پهلوی تبدیل شد.