گاهی خطرناکترین جنگها، با تغییر روایتها آغاز میشوند؛ آنجا که مقاومتِ یک ملت در برابر ظلم، «نفرت» نامیده میشود و حقیقت، زیر آوار رسانهها پنهان میماند. آیات ۷ تا ۹ سوره ممتحنه، درست در همین نقطه، مرز میان «ایستادگی در برابر ظلم» و «نفرت کور» را روشن میکنند.
خبرگزاری فارس _ کرمان: سوره ممتحنه، پس از سخن گفتن از مرزبندی هویتی و خطر دلبستگی به دشمن، حالا به یکی از دقیقترین و عادلانهترین اصول قرآنی میرسد؛ اصلی که نشان میدهد اسلام، حتی در اوج تقابل و دشمنی نیز، عدالت را فراموش نمیکند.قرآن اینبار، مرزی روشن میان کسانی میگذارد که با مؤمنان سر جنگ دارند و کسانی که تنها تفاوت اعتقادی دارند اما دست به ظلم، اخراج و دشمنی نزدهاند.
و شاید همین، یکی از مهمترین حقیقتهایی باشد که امروز در هیاهوی رسانهها تحریف میشود.
ترجمه:«امید است خدا میان شما و کسانی که با آنان دشمنی داشتید، محبت برقرار کند و خداوند تواناست و خداوند آمرزنده و مهربان است.»«خدا شما را از نیکیکردن و عدالتورزیدن نسبت به کسانی که در دین با شما نجنگیدهاند و شما را از سرزمینتان بیرون نکردهاند، نهی نمیکند؛ زیرا خداوند عدالتپیشگان را دوست دارد.»«خدا فقط شما را از دوستی با کسانی نهی میکند که در دین با شما جنگیدند، شما را از خانههایتان بیرون کردند و در بیرونراندنتان به دیگران کمک کردند؛ و هر کس آنان را به دوستی بگیرد، پس آنان همان ستمکاراناند.»
تفسیر:قرآن در این آیات، یکی از دقیقترین مرزبندیهای اجتماعی و سیاسی را ترسیم میکند.علامه طباطبایی در «تفسیر المیزان» توضیح میدهد که اسلام، هرگز مردم را صرفاً بهخاطر تفاوت عقیده، مستحق دشمنی نمیداند؛ بلکه معیار اصلی، «رفتار ظالمانه و جنگافروزانه» است.آیتالله مکارم شیرازی در «تفسیر نمونه» نیز تأکید میکند که آیات، مسلمانان را به «برّ» و «قسط» دعوت میکند؛ واژهای که حتی درباره نیکی به پدر و مادر نیز در قرآن بهکار رفته و نشان میدهد اسلام، عدالت و اخلاق را حتی در روابط با غیرمسلمانان کنار نمیگذارد.حجتالاسلام قرائتی در «تفسیر نور» نیز اشاره میکند که اسلام، با «ظلم و سلطه» مقابله میکند، نه صرفاً با تفاوت اعتقادی.
و شاید مهمترین پیام آیات همین باشد؛قرآن، مقاومت را از نفرت کور جدا میکند.منابع تفسیر:● تفسیر المیزان ـ علامه طباطبایی● تفسیر نمونه ـ آیتالله مکارم شیرازی● تفسیر نور ـ حجتالاسلام قرائتی
انعکاس در امروز:
امروز نیز یکی از بزرگترین جنگهای رسانهای، تحریف مفهوم «مقاومت» است.بخشی از رسانههای سلطهگر تلاش میکنند هرگونه ایستادگی در برابر اشغال، تحریم، فشار یا سلطه را بهعنوان «نفرت از جهان» معرفی کنند.درحالیکه قرآن، تصویری کاملاً متفاوت ارائه میدهد.اسلام، حتی در اوج تقابل، میان «انسانِ غیرمحارب» و «جریانِ ظالم و مهاجم» تفاوت قائل میشود.در سالهای اخیر، پس از حملات گسترده به غزه، یمن و برخی ملتهای منطقه، بخشی از رسانههای غربی تلاش کردند هرگونه مقاومت در برابر اشغال، محاصره و حملات نظامی را با برچسبهایی مانند «تروریسم» یا «نفرت قومی» معرفی کنند.
درحالیکه قرآن، مرز را کاملاً روشن کرده است:﴿إِنَّمَا يَنْهَاكُمُ اللَّهُ عَنِ الَّذِينَ قَاتَلُوكُمْ فِي الدِّينِ وَأَخْرَجُوكُم مِّن دِيَارِكُمْ﴾یعنی مسئله، نژاد، قومیت یا حتی صرف تفاوت اعتقادی نیست؛ مسئله، ظلم، اشغال، اخراج ملتها و جنگافروزی است.و شاید یکی از بزرگترین تحریفهای عصر رسانه همین باشد؛ اینکه مقاومتِ ملتها در برابر تجاوز، بهجای «دفاع»، بهعنوان «نفرت» روایت شود.مشکل قرآن، با ملیت، نژاد یا تفاوت دین نیست؛ مسئله، ظلم، اشغال، اخراج ملتها، فشار و جنگافروزی است.و شاید همین، یکی از مهمترین نکاتی باشد که امروز عمداً پنهان میشود؛ اینکه مقاومت، بهمعنای نفرت از مردم جهان نیست، بلکه ایستادن در برابر سلطه و ظلم است.
چرا این آیات برای امروز مهماند؟
چون جهان امروز، پر از دوقطبیهای جعلی است. گاهی طوری تصویرسازی میشود که انگار ملتها فقط دو انتخاب دارند؛ یا تسلیم شوند، یا از انسانیت فاصله بگیرند.اما قرآن، راه سومی معرفی میکند؛ ایستادگی همراه با عدالت.یعنی مؤمن، هم در برابر ظلم کوتاه نمیآید، هم عدالت و اخلاق را قربانی خشم و درگیری نمیکند.و شاید راز ماندگاری بسیاری از ملتهای مقاوم نیز همین باشد؛ اینکه میان «مقابله با ظلم» و «نفرت کور» تفاوت قائل میشوند.
حرف آخر ...
سوره ممتحنه، اینبار از جنگی سخن میگوید که در آن، حقیقت قبل از هر چیز، قربانیِ روایتها میشود.جنگی که در آن، رسانهها میتوانند جای ظالم و مظلوم را عوض کنند؛ اشغال را «دفاع» بنامند و مقاومت را «نفرت».
اما قرآن، مرزها را دوباره روشن میکند؛ مشکل، انسانها نیستند، مشکل، ظلم، اشغال، تحقیر ملتها و جنگافروزی است.و شاید یکی از تکاندهندهترین پیامهای این آیات برای امروز همین باشد؛ وقتی جهان، مقاومت را تحریف میکند، حفظِ «قدرت تشخیص» از خودِ مقاومت هم مهمتر میشود ...
گاهی انسان حق را میشناسد، اما دلش هنوز در جایی دیگر مانده است. آیات ۴ تا ۶ سوره ممتحنه از حضرت ابراهیم(ع) و یارانش میگوید که مرز دل و وابستگی را هم روشن کردند. اینک پرسش امروز این است؛ میشود در جبهه حق بود اما دل در گروی جریانی داشت که هویت و استقلال تو را نمیخواهد؟
گاهی بعضی دشمنیها، فقط بر سر مرز، سیاست یا منابع نیست؛ مسئله، عمیقتر از آن است. تاریخ نشان داده برخی قدرتها، تا زمانی آراماند که ملتها هویت، استقلال و باور خود را کنار بگذارند. آیات ۲ و ۳ سوره ممتحنه، از دشمنانی سخن میگوید که اگر دستشان برسد، نهفقط به خاک و امنیت، بلکه به ایمان، هویت و باور ا…
گاهی خطرناکترین ضربهها، نه با انفجار موشکها، بلکه با لبخندهایی آغاز میشوند که آرامآرام، قدرت تشخیص را از ملتها میگیرند. تاریخ نشان داده بعضی دشمنان، همزمان که پشت میز مذاکره مینشینند، برای فشار، تحریم، ترور، محاصره و ضربهزدن نیز برنامهریزی میکنند. آیه نخست سوره ممتحنه، از رابطه و اعتمادی …