وقتی لبخند دشمن، از موشک خطرناکتر میشود
گاهی خطرناکترین ضربهها، نه با انفجار موشکها، بلکه با لبخندهایی آغاز میشوند که آرامآرام، قدرت تشخیص را از ملتها میگیرند. تاریخ نشان داده بعضی دشمنان، همزمان که پشت میز مذاکره مینشینند، برای فشار، تحریم، ترور، محاصره و ضربهزدن نیز برنامهریزی میکنند. آیه نخست سوره ممتحنه، از رابطه و اعتمادی سخن میگوید که میتواند مسیر یک جامعه را تغییر دهد؛ گویی قرآن، درباره همان خطری هشدار میدهد که امروز نیز ملتها درگیر آن هستند؛ خطری به نام فراموشکردن حافظه تاریخی دشمنیها.
خبرگزاری فارس _ کرمان: سوره ممتحنه، از همان آغاز، وارد یکی از حساسترین و پیچیدهترین مسائل اجتماعی و سیاسی میشود؛ مسئله «مرز اعتماد».قرآن اینبار، نه از جنگ مستقیم، بلکه از رابطهای سخن میگوید که ممکن است ظاهرش آرام، منطقی و حتی دوستانه باشد، اما در پشت آن، دشمنی و ضربه پنهان شده باشد.
و شاید همین، یکی از مهمترین هشدارهای قرآن برای همه دورانها باشد؛ اینکه همیشه خطرناکترین تهدیدها، آشکار و مستقیم نیستند.
وقتی رابطه، مسیر یک ملت را تغییر میدهد
آیه ۱ سوره ممتحنه﴿يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَتَّخِذُوا عَدُوِّي وَعَدُوَّكُمْ أَوْلِيَاءَ تُلْقُونَ إِلَيْهِم بِالْمَوَدَّةِ وَقَدْ كَفَرُوا بِمَا جَاءَكُم مِّنَ الْحَقِّ يُخْرِجُونَ الرَّسُولَ وَإِيَّاكُمْ أَن تُؤْمِنُوا بِاللَّهِ رَبِّكُمْ إِن كُنتُمْ خَرَجْتُمْ جِهَادًا فِي سَبِيلِي وَابْتِغَاءَ مَرْضَاتِي ۚ تُسِرُّونَ إِلَيْهِم بِالْمَوَدَّةِ وَأَنَا أَعْلَمُ بِمَا أَخْفَيْتُمْ وَمَا أَعْلَنتُمْ ۚ وَمَن يَفْعَلْهُ مِنكُمْ فَقَدْ ضَلَّ سَوَاءَ السَّبِيلِ﴾ترجمه:«ای کسانی که ایمان آوردهاید، دشمن من و دشمن خودتان را دوست و تکیهگاه قرار ندهید؛ شما نسبت به آنان اظهار محبت میکنید، در حالی که آنان به حقیقتی که برای شما آمده کافر شدهاند و پیامبر و شما را فقط بهخاطر ایمان به خدا، پروردگارتان، از سرزمینتان بیرون میکنند؛ اگر برای جهاد در راه من و طلب خشنودی من بیرون آمدهاید [چنین نکنید]. شما پنهانی با آنان رابطه محبتآمیز برقرار میکنید، در حالی که من به آنچه پنهان میکنید و آنچه آشکار میسازید، آگاهترم و هر کس از شما چنین کند، از راه درست منحرف شده است.»
تفسیر:بیشتر مفسران نوشتهاند این آیه درباره ماجرای «حاطب بن ابیبلتعه» نازل شد؛ فردی که پیش از فتح مکه، مخفیانه اطلاعاتی را برای دشمن فرستاد.علامه طباطبایی در «تفسیر المیزان» توضیح میدهد که مسئله اصلی آیه، فقط یک ارتباط ساده نیست؛ بلکه هشدار درباره رابطهایست که امنیت جامعه اسلامی را در معرض آسیب قرار میدهد.آیتالله مکارم شیرازی نیز در «تفسیر نمونه» تأکید میکند، قرآن، مؤمنان را از سادهلوحی سیاسی و اعتماد احساسی به دشمنی که سابقه دشمنی و ضربه دارد، برحذر میدارد.حجتالاسلام قرائتی در «تفسیر نور» نیز اشاره میکند که محبت و اعتماد، وقتی به دشمنی داده شود که آشکارا در حال ضربهزدن است، میتواند به تضعیف جامعه منجر شود.منابع تفسیر:● تفسیر المیزان ـ علامه طباطبایی● تفسیر نمونه ـ آیتالله مکارم شیرازی● تفسیر نور ـ حجتالاسلام قرائتی
انعکاس در امروز:
امروز جهان، بیش از هر زمان دیگری با جنگ ترکیبی روبهروست؛ جنگی که فقط با سلاح نظامی پیش نمیرود.قدرتهای بزرگ، گاهی همزمان با مذاکره، فشار اقتصادی، تحریم، محاصره، عملیات رسانهای، ترور و جنگ روانی را نیز دنبال میکنند.تجربه مذاکرات و توافقات سالهای اخیر ایران با آمریکا نیز نشان داد، آمریکایی ها، همزمان که از گفتوگو، دیپلماسی و کاهش تنش سخن میگفتند، تحریمهای جدید وضع میکردند، فشارهای سیاسی و رسانهای را افزایش میدادند و حتی از اقدامات خرابکارانه و ناامنسازی نیز حمایت میکردند.برای همین، سوره ممتحنه فقط درباره یک واقعه تاریخی هشدار نمیدهد؛ درباره خطری سخن میگوید که هر ملتی، اگر حافظه تاریخی خود را از دست بدهد، ممکن است دوباره آن را تجربه کند.خطر اصلی، فقط موشک و حمله نظامی نیست؛ گاهی خطرناکتر از آن، تغییر محاسبات ذهنی ملتهاست.اینکه دشمن، آرامآرام طوری تصویرسازی کند که جامعه، سابقه دشمنیها، فشارها، محاصرهها و خیانتها را فراموش کند و دوباره به همان مسیری اعتماد کند که پیشتر، هزینههای سنگینی بر آن تحمیل کرده است.
چرا قرآن اینقدر درباره اعتماد هشدار میدهد؟
چون اعتماد، فقط یک احساس شخصی نیست؛ گاهی سرنوشت یک ملت را تغییر میدهد.در علوم سیاسی و امنیتی نیز گفته میشود بسیاری از شکستهای بزرگ، زمانی رخ دادهاند که جوامع، تهدیدها را دیر تشخیص دادهاند یا فریب ظاهر آرام دشمن را خوردهاند.برای همین، قرآن نمیگوید مؤمنان احساساتی یا عجول باشند؛ بلکه هشدار میدهد واقعبینی، حافظه تاریخی و شناخت دشمن را از دست ندهند.و شاید یکی از مهمترین پیامهای سوره ممتحنه همین باشد؛ اینکه لبخند دشمن، وقتی پشت آن طراحی، فشار، تحریم، محاصره و دشمنی پنهان شده باشد، گاهی از موشک هم خطرناکتر میشود.
حرف آخر ...
سوره ممتحنه، اینبار از جنگی سخن میگوید که پیش از میدان نبرد، در ذهن ملتها آغاز میشود.جنگی که در آن، دشمن تلاش میکند پیش از شلیک موشکها، قدرت تحلیل، حافظه تاریخی و مرز تشخیص ملتها را تضعیف کند.امروز نیز جهان، پر از لبخندهاییست که همیشه نشانه صلح نیستند؛ گاهی پشتِ لبخندها، تحریم، فشار، فریب و طراحی برای تضعیف ملتها پنهان شده است.
برای همین، شاید یکی از خطرناکترین اشتباهات تاریخ، این باشد که ملتی، دشمنیِ دشمن را فراموش کند؛ چون بعضی ضربهها، زمانی آغاز میشوند که جامعه، دیگر خطر را جدی نمیگیرد.و شاید پیام تکاندهنده سوره ممتحنه برای امروز همین باشد؛ ملتی که حافظه تاریخی خود را از دست بدهد، ممکن است دوباره به همان دستی اعتماد کند که بارها زخم زده است ...
13:53 - 2 خرداد 1405
0 بازدید
