کاه و کلش در خوزستان؛ طلای زرد یا نابودگر خاک؟
برداشت و انتقال کاه و کلش از مزارع خوزستان در سالهای اخیر به یکی از موضوعات مورد بحث در بخش کشاورزی استان تبدیل شده است؛ موضوعی که از یک سو برای کشاورزان منبع درآمد محسوب میشود و از سوی دیگر برخی کارشناسان نسبت به تأثیر آن بر حاصلخیزی خاک، ذخایر علوفه و پایداری تولیدات کشاورزی و دامی هشدار میدهند.
به گزارش خبرگزاری فارس از اهواز، همزمان با پایان فصل برداشت گندم در خوزستان، موضوع جمعآوری و انتقال کاه و کلش از مزارع بار دیگر مورد توجه فعالان و کارشناسان حوزه کشاورزی قرار گرفته است. در حالی که برخی این اقدام را راهکاری برای جلوگیری از سوزاندن بقایای گیاهی و ایجاد درآمد برای کشاورزان میدانند، گروهی دیگر معتقدند خروج این بقایا از چرخه تولید، میتواند در بلندمدت بر حاصلخیزی خاک و تأمین علوفه دامها اثر منفی بگذارد.برداشت کاه و کلش به نفع کشاورزی استعباس ساکی، معاون بهبود تولیدات گیاهی سازمان جهاد کشاورزی خوزستان، در گفتوگو با خبرنگار فارس در اهواز اظهار کرد: برداشت کاه و کلش اقدامی صحیح است و هیچ آسیبی به زمین وارد نمیکند، بلکه در بسیاری موارد به آمادهسازی بهتر اراضی برای کشت بعدی کمک میکند.وی افزود: زمانی که حجم زیادی از کاه و کلش در زمین باقی بماند، کشاورز ناچار به انجام شخم سنگین و مصرف کود اوره بیشتری خواهد شد تا امکان کشت مجدد فراهم شود. اما با جمعآوری این بقایا، زمین با شخم سبک و دیسک آماده کشت میشود و با مدیریت مناسب کوددهی میتوان مواد آلی مورد نیاز را به خاک بازگرداند.معاون بهبود تولیدات گیاهی سازمان جهاد کشاورزی خوزستان ادامه داد: فروش کاه و کلش برای کشاورزان یک منبع درآمد محسوب میشود و بر اساس اطلاعات موجود، بهرهبرداران در سال جاری به ازای هر هکتار بین یک تا چهار میلیون تومان از محل فروش این بقایا درآمد کسب کردهاند.ساکی بیان کرد: در برخی موارد درآمد حاصل از فروش کاه و کلش معادل هزینه برداشت محصول توسط کمباین است و به همین دلیل این اقدام میتواند به بهبود وضعیت اقتصادی کشاورزان کمک کند.
وی عنوان کرد: ما کشاورزان را به فروش کاه و کلش تشویق میکنیم، زیرا این اقدام بهمراتب بهتر از سوزاندن بقایای گیاهی و ایجاد آلودگیهای زیستمحیطی است.هشدار درباره کاهش حاصلخیزی خاک و ذخایر علوفهدر مقابل، عزیز کرملاچعب، پژوهشگر حوزه کشاورزی، معتقد است تأخیر در پرداخت مطالبات گندمکاران و مشکلات اقتصادی سبب شده بسیاری از کشاورزان برای تأمین هزینههای زندگی اقدام به فروش کاه و کلش کنند.وی افزود: خروج گسترده کاه و کلش از استان علاوه بر کاهش ذخایر علوفه، میتواند به افت حاصلخیزی خاک و کاهش ظرفیت دامپروری سنتی منجر شود.این پژوهشگر حوزه کشاورزی گفت: بسیاری از کشاورزان در فصل برداشت برای تأمین نقدینگی اقدام به فروش کاه میکنند، اما در فصل زمستان ناچار میشوند همین علوفه را با چند برابر قیمت خریداری کنند یا بخشی از دامهای خود را به فروش برسانند.وی با اشاره به افزایش انتقال کاه و کلش به سایر استانها، بیان کرد: این روند در سالهای اخیر گسترش یافته و حتی موجب تردد گسترده کامیونهای حامل کاه و کلش در محورهای مواصلاتی کشور شده است.کرملاچعب راهکارهایی همچون پرداخت بهموقع مطالبات گندمکاران، آموزش اهمیت بقایای گیاهی، جلوگیری از سوزاندن بقایا و ایجاد مراکز مناسب برای دپو و تبدیل بقایای مازاد به کمپوست را ضروری دانست.بازگشت بقایای گیاهی به خاک؛ راهکاری برای کشاورزی پایدارالهام جعفرزاده، پژوهشگر بینالمللی حوزه کنترل عفونتها، مقاومتهای آنتیبیوتیکی و کاربرد میکروارگانیسمهای سودمند در تولید کودهای آلی نیز بر اهمیت بازگرداندن بقایای گیاهی به خاک تأکید کرد.
وی افزود: پسماندههای گیاهی حاوی مقادیر قابل توجهی مواد آلی و معدنی هستند که باید پس از برداشت محصول به چرخه طبیعت بازگردند؛ در غیر این صورت، احتمال کاهش کیفیت و فرسایش خاک در سالهای آینده افزایش مییابد.این پژوهشگر بینالمللی گفت: سوزاندن بقایای گیاهی علاوه بر تشدید آلودگی هوا و افزایش مخاطرات زیستمحیطی، موجب از بین رفتن مواد مغذی موجود در این بقایا میشود.وی ادامه داد: امروزه در بسیاری از کشورها از قارچها و باکتریهای تجزیهکننده برای تبدیل بقایای گیاهی به کود آلی استفاده میشود. در این روش، کاه و کلش در مزرعه خرد شده و با استفاده از فرمولاسیونهای زیستی حاوی میکروارگانیسمهای مفید، در مدت زمان کوتاهی به مواد آلی قابل استفاده برای خاک تبدیل میشود.جعفر زاده بیان کرد: اجرای این روش علاوه بر کاهش هزینههای حملونقل، به افزایش حاصلخیزی خاک و آمادهسازی سریع زمین برای کشت بعدی کمک میکند.به گزارش خبرگزاری فارس، خوزستان به عنوان یکی از قطبهای اصلی تولید گندم کشور، هر ساله حجم قابلتوجهی کاه و کلش تولید میکند. از این رو، مدیریت علمی این بقایا میتواند نقش مهمی در حفظ حاصلخیزی خاک، تأمین علوفه دام و توسعه کشاورزی پایدار داشته باشد. کارشناسان معتقدند بهرهگیری از فناوریهای نوین تبدیل بقایای گیاهی به کود آلی، در کنار جلوگیری از سوزاندن مزارع و حمایت از کشاورزان، میتواند ضمن حفظ درآمد بهرهبرداران، به غنیسازی خاک و افزایش بهرهوری اراضی کشاورزی استان کمک کند.#کشاورزی#محیط_زیست#کاه_و_کلش
11:38 - 25 خرداد 1405
