بیل گیتس زنگ خطر را برای آینده به صدا درآورد
بیل گیتس این بار برخلاف گذشته، درباره آینده فناوری خوشبین نیست و میگوید جهان با تغییری روبهروست که هنوز برای آن آماده نشده است.
به گزارش گروه علم و پیشرفت خبرگزاری فارس، بیل گیتس، همبنیانگذار مایکروسافت، در مقالهای نزدیک به ۶ هزار کلمه و گفتوگویی با نیویورکتایمز، ورود به عصر هوش مصنوعی را یکی از پرآشوبترین دورههای تاریخ بشر توصیف کرده است. او میگوید جهان برای این تحول آماده نیست و هیچ برنامه مشخصی برای مدیریت ورود به این عصر وجود ندارد. گیتس همچنین از صنعت فناوری انتقاد کرده و گفته است افرادی که در داخل این صنعت از تواناییهای فعلی و سرعت پیشرفت فناوری آگاهاند، در محافل خصوصی بسیار نگراناند، اما در فضای عمومی خطرات را کمرنگ میکنند؛ چون پول بسیار زیادی در این صنعت در جریان است و شرکتها برای جذب سرمایههای هنگفت تلاش میکنند.
چرا گیتس هوش مصنوعی را با فناوریهای قبلی متفاوت میداند؟
گیتس معتقد است مقایسه هوش مصنوعی با تحولاتی مانند رایانه شخصی گمراهکننده است. رایانه شخصی حدود ۲۰ سال زمان برد تا محیط کار را متحول کند، اما هوش مصنوعی روی دستگاههایی اجرا میشود که مردم از قبل دارند و میتواند با زبان ساده با آنها تعامل کند. به گفته او، انسان مجبور نیست خودش را با فناوری تطبیق دهد، چون این بار فناوری میتواند خودش را با انسان تطبیق دهد. از نگاه گیتس، برای نخستینبار فناوریای داریم که میتواند تواناییهای شناختی انسان را جایگزین یا حتی در برخی حوزهها از آن عبور کند و این تحول میتواند بهجای چند نسل، تنها در یک دهه اتفاق بیفتد. او همین سرعت را یکی از دلایل اصلی نگرانی خود میداند.
سه نگرانی بزرگ؛ از بیکاری تا سلاح زیستی
نخستین نگرانی گیتس، از دست رفتن دائمی مشاغل است. او معتقد است مشاغل سطح ابتدایی و میانی در حوزههایی مانند فروش، خدمات مشتری، توسعه نرمافزار و پشتیبانی حقوقی بیش از دیگران در معرض جایگزینی هستند. اما خطر فقط به کارهای اداری محدود نمیشود؛ با ارزانتر و ماهرتر شدن رباتها، مشاغل یدی نیز تحت فشار قرار میگیرند و بخش قابلتوجهی از این پیشرفت رباتیک در چین اتفاق میافتد. گیتس به پژوهشی از استنفورد اشاره میکند که نشان داده پس از گسترش ابزارهای هوش مصنوعی، اشتغال جوانان در مشاغلی که بیشتر در معرض این فناوری قرار دارند کاهش یافته، درحالیکه چنین اثری تاکنون در میان کارکنان مسنتر دیده نشده است.نگرانی دوم، سوءاستفاده از هوش مصنوعی برای حملات سایبری، کلاهبرداری، انتشار اطلاعات جعلی و بهویژه توسعه سلاحهای زیستی است. گیتس هشدار میدهد که این فناوری میتواند ساخت عوامل بیماریزای جدید را برای گروههای بسیار کوچک آسانتر کند. مشکل دیگر این است که قابلیتهای مفید و خطرناک همیشه قابل جداسازی نیستند؛ همان مدلی که میتواند یک حفره امنیتی را برای بستن آن پیدا کند، ممکن است برای سوءاستفاده از همان حفره نیز به کار رود. او همچنین نگران است که سیستمهای پیشرفته در آینده بتوانند بهصورت مستقل اقداماتی برخلاف منافع انسان انجام دهند.
چتباتهای وابستگیآور و کاهش تفکر انتقادی
سومین نگرانی گیتس، پیامدهای روانی و اجتماعی است. او درباره چتباتهایی هشدار میدهد که همیشه در دسترساند، با کاربر مخالفت نمیکنند و میتوانند به وابستگی منجر شوند. این مسئله بهخصوص درباره کودکان نگرانکننده است. گیتس همچنین درباره کاهش تفکر انتقادی هشدار میدهد؛ زیرا در دورهای که جعل عمیق و اطلاعات گمراهکننده شخصیسازیشده بیشتر میشوند، توانایی تشخیص واقعیت به یک مهارت حیاتی تبدیل خواهد شد. او به مطالعهای از استنفورد و دانشگاه کارنگی ملون اشاره میکند که نشان داده استفاده شدیدتر و عاطفیتر از چتباتها با وضعیت روانی بدتر کاربران ارتباط داشته است.
مالیات، نظارت جهانی و «مشاغل مخصوص انسان»
گیتس با وجود این هشدارها، معتقد است هوش مصنوعی میتواند فرصتهای بزرگی در علم، درمان، کشاورزی کشورهای فقیر و آموزش ایجاد کند، اما این مزایا خودبهخود محقق نمیشوند. او با خودتنظیمی صنعت مخالف است و خواستار ایجاد نهادهای ملی و بینالمللی برای نظارت بر این فناوری شده؛ نهادهایی شبیه سازوکارهای بینالمللی مربوط به سلاحهای هستهای، ایمنی هوانوردی یا حفاظت از لایه اوزون. او همچنین پیشنهاد مالیات بر استفاده از هوش مصنوعی و رباتها را مطرح میکند. از نگاه او، فردی که نیروی انسانی استخدام میکند مالیات حقوق میپردازد، اما شرکتی که ربات میخرد میتواند هزینه آن را سریعتر از مالیات کسر کند و همین ساختار شرکتها را به سمت جایگزینی انسان با ماشین سوق میدهد. گیتس همچنین پیشنهاد میکند برخی مشاغل، بهویژه مراقبت از سالمندان و کودکان، تحت عنوان «محفوظ برای انسان» باقی بمانند.
چرا نظر گیتس تغییر کرده است؟
موضع فعلی گیتس با دیدگاه او در سالهای گذشته تفاوت دارد. در ۱۳۹۷، او هوش مصنوعی را بیشتر نسخهای پیشرفتهتر از نرمافزار میدانست و از احتمال افزایش تعطیلات و انتقال انسانها به مشاغل اجتماعی صحبت میکرد. در ۱۴۰۱ نیز میگفت افرادی که شغلشان بهدلیل اتوماسیون از بین میرود، میتوانند در حوزههایی مانند مراقبت از سالمندان و کودکان فعالیت کنند و باید برایشان آموزش مجدد فراهم شود. اما در شهریور ۱۴۰۳ هنوز درباره توانایی هوش مصنوعی برای تغییر اساسی مشکل انتشار اطلاعات جعلی تردید داشت. اکنون لحن او بسیار هشداردهندهتر شده است؛ بهخصوص پس از اینکه ابزار کلاود کد از شرکت آنتروپیک او را در حوزه برنامهنویسی، که خودش بیشترین تخصص را در آن دارد، شگفتزده کرده است. او گفته ایده اینکه این ابزارها در معنایی واقعی از او بهتر شده باشند، برایش تکاندهنده است.
گیتس البته تأکید میکند که با وجود نگرانیهایش، هنوز هوش مصنوعی را یک فرصت بزرگ میداند و معتقد است نتیجه نهایی به تصمیمهایی بستگی دارد که اکنون گرفته میشوند. او همچنین اذعان کرده که همچنان ارتباط مالی با صنعت فناوری دارد، هرچند سود این سرمایهگذاریها به بنیاد گیتس میرسد. در همین حال، هشدارهای او کاملاً بیسابقه نیستند؛ داریو آمودی، مدیرعامل آنتروپیک، نیز در سال ۱۴۰۳ درباره امکان استفاده از مدلهای پیشرفته برای تولید سلاحهای زیستی هشدار داده و در سال ۱۴۰۴ گفته بود ممکن است تا نیمی از مشاغل سطح ابتدایی اداری از بین بروند و نرخ بیکاری به ۱۰ تا ۲۰ درصد برسد. ایده مالیات بر استفاده از هوش مصنوعی نیز پیشتر از سوی او مطرح شده بود. #بیل_گیتس #هوش_مصنوعی #مایکروسافت--------------------------آخرین رویدادهای مهم فناوری را در صفحه اصلی علم و پیشرفت بخوانید. 16:06 - 4 شهریور 1405