پاوه و روایت یک فرمانده به نام همت
پاوه در روزهای پرالتهاب سال‌های نخست انقلاب، میدان آزمون فرماندهی محمدابراهیم همت بود؛ جایی که او در کنار مردم و نیروهای بومی، از مقابله با گروهک‌های مسلح تا پاکسازی ارتفاعات و تأمین امنیت منطقه را تجربه کرد.
به گزارش خبرگزاری فارس از پاوه، ۲۶ مرداد یادآور ایثار، شجاعت و مقاومت مردم پاوه و رزمندگان اسلام است؛ روزی که با فرمان تاریخی حضرت امام خمینی (ره) و حضور نیروهای مردمی و نظامی، حصر این شهرستان مرزی شکسته شد و مدافعان قهرمان وطن با صبر و شجاعت، نام خود را در تاریخ انقلاب اسلامی جاودانه کردند.پس از صدور فرمان امام خمینی (ره) و حرکت نیروهای نظامی و مردمی به سوی پاوه، فشار بر نیروهای ضدانقلاب افزایش یافت؛ هجوم گسترده نیروهای ارتش، سپاه و مردم از نقاط مختلف کشور باعث شد تا ضدانقلاب مجبور به عقب‌نشینی از شهر شود و در نهایت در تاریخ ۲۶ مرداد ۱۳۵۸ حصر پاوه شکسته شد و مردم این شهر از خطر سقوط نجات یافتند.میراث حماسه پاوهشکسته شدن حصر پاوه نه تنها یک پیروزی نظامی بلکه نشان‌دهنده همبستگی ملی و وحدت مسلمانان ایران بود؛ در این حماسه خون شیعه و سنی در کنار هم ریخته شد و ثابت کرد که وحدت رمز پیروزی ملت ایران است.در این میان محمدابراهیم همت خرداد سال ۱۳۵۹ در حالی به کردستان اعزام شد؛ که در آن روزها بخش‌هایی از آن در اختیار گروهک‌های مسلح بود و پاوه و مناطق اطراف آن شاهد درگیری‌های مستمر بود.همت ابتدا مسئولیت روابط عمومی و تبلیغات سپاه پاوه را بر عهده گرفت، اما حضورش خیلی زود از فعالیت‌های فرهنگی فراتر رفت و به میدان درگیری کشیده شد. او در کنار نیروهای سپاه و پیشمرگان مسلمان کُرد وارد میدان‌های نبرد شد و مدتی بعد فرماندهی سپاه پاوه را بر عهده گرفت. در آن روزها گروهک‌های مسلح از جغرافیای کوهستانی منطقه برای استقرار، جابه‌جایی و حمله استفاده می‌کردند. درگیری‌ها گاهی به داخل شهر کشیده می‌شد و روستاها و ارتفاعات اطراف پاوه نیز به صحنه نبرد تبدیل شده بود.
شبی که دموکرات‌ها تا صبح درگیر بودند
عبدالجواد کلاهدوز، از همرزمان شهید همت در پاوه، یکی از شب‌های سخت آن روزها را به یاد می‌آورد؛ شبی که نیروهای گروهک دموکرات از کوه‌ها پایین آمدند و با خمپاره ۶۰، تیربار و سلاح‌های سبک به سمت شهر حمله کردند.آن شب همت برای انجام مأموریتی به نودشه رفته بود، اما نیروهای سپاه در داخل پاوه در برابر مهاجمان ایستادند و درگیری تا نزدیک صبح ادامه پیدا کرد.این حمله‌ها نشان می‌داد که تأمین امنیت پاوه تنها با دفاع از محدوده شهر امکان‌پذیر نیست؛ ارتفاعات و مسیرهایی که گروهک‌ها از آنها برای نزدیک شدن به شهر استفاده می‌کردند نیز باید از کنترل آنان خارج می‌شد.
نبرد از شهر به ارتفاعات کشیده شد
همت در چنین شرایطی فرماندهی نیروهایی را بر عهده داشت که مأموریتشان تنها دفاع از پاوه نبود؛ پاکسازی روستاها و ارتفاعات و بستن مسیرهای نفوذ گروهک‌ها نیز در دستور کار قرار گرفت.از مهر ۱۳۵۹ تا دی ۱۳۶۰، درگیری‌ها در محورهای مختلف پاوه، نوسود و اورامان ادامه داشت. نیروهای سپاه و پیشمرگان مسلمان کُرد برای پاکسازی روستاها و ارتفاعات وارد عملیات شدند و در چند محور با عناصر گروهک‌های دمکرات، کومله و رزگاری درگیر شدند.در این میان، نوسود به دلیل موقعیت مرزی و ارتفاعات مسلط بر منطقه، یکی از حساس‌ترین محورهای درگیری بود.
نوسود؛ ارتفاعاتی که چند بار دست‌به‌دست شد
۱۲ دی ۱۳۶۰، عملیات محمدرسول‌الله(ص) در مناطق پاوه، نوسود و ارتفاعات مرزی اورامانات آغاز شد. این عملیات از دو محور مریوان و پاوه انجام گرفت و محور پاوه به فرماندهی محمدابراهیم همت مأموریت پاکسازی نوسود، ارتفاعات کل‌هرات، سرنی، شوشمی و روستاهای منطقه را بر عهده داشت. نیروهایی که از معبر وزلی وارد عمل شده بودند، هنگام عبور از کنار نوسود و حرکت به سمت ارتفاع سرنی با عناصر ضدانقلاب درگیر شدند. تعدادی از نیروهای مقابل کشته و تعدادی نیز اسیر شدند؛ اما فشار دشمن ادامه یافت و ارتفاع سرنی چند بار دست‌به‌دست شد. نبرد در این محور فقط برای تصرف یک ارتفاع نبود؛ حفظ ارتفاعات می‌توانست مسیر تحرک گروهک‌ها را محدود و راه‌های نفوذ به منطقه را مسدود کند.
اورامان؛ ضربه سنگین به رزگاری
۱۷ مهر ۱۳۶۰، عملیات پاکسازی منطقه اورامان و هفت روستای آن انجام شد. در جریان این عملیات، حدود ۳۰۰ نفر از نیروهای رزگاری تسلیم شدند و بیش از ۶۰۰ قبضه سلاح به دست نیروهای ایرانی افتاد.پس از آن، پاکسازی نوسود و پاوه ادامه پیدا کرد و نیروها در محورهای مرزی به سمت مرز عراق پیش رفتند.در جریان مبارزات یک‌ساله، ۳۶۲ نفر از اعضای گروهک‌های دمکرات، کومله، فدایی و رزگاری تسلیم شدند و امان‌نامه دریافت کردند. همزمان ۴۴ سرباز و درجه‌دار عراقی نیز به نیروهای ایرانی پناهنده شدند.
همت میان مردم پاوه
محسن معاذی، پیشمرگ مسلمان کُرد و از همرزمان شهید همت در پاوه، همت را در کنار حضور در میدان‌های درگیری، فرمانده‌ای نزدیک به مردم منطقه به یاد می‌آورد.معاذی خاطره سرکشی همت به خانه یکی از شهدای پاوه را روایت می‌کند؛ خانواده‌ای با سه فرزند کوچک که حتی از امکانات اولیه زندگی محروم بودند.به گفته او، همت با دیدن شرایط خانواده شهید گریه کرد و روز بعد با هزینه شخصی خود دو تخته قالی برای آنها تهیه کرد.معاذی همچنین از فعالیت‌های فرهنگی همت در مدارس پاوه می‌گوید؛ از تجهیز نمازخانه‌ها تا رساندن موکت به مدارس. به گفته او، همت حتی خودش موکت‌ها را روی دوش می‌گذاشت و به مدرسه می‌برد.این خاطره در کنار حضور همت در میدان‌های نبرد، تصویری از فرماندهی را نشان می‌دهد که ارتباطش با مردم منطقه به مأموریت نظامی محدود نبود.همسر همت؛ روایت مردی در روزهای پرالتهاب پاوهژیلا بدیهیان، همسر شهید محمدابراهیم همت، در کتاب «نیمه پنهان یک اسطوره» بخشی از خاطرات خود را از آشنایی و زندگی با همت روایت کرده است.این کتاب حاصل گفت‌وگوی احد گودرزیانی با بدیهیان است و روایت آن از ورود بدیهیان به پاوه و دیدار با همت آغاز می‌شود. همت در همان فضای پرالتهاب پاوه دو بار از او خواستگاری می‌کند. اهمیت این خاطرات در آن است که همت را از زاویه‌ای متفاوت از میدان عملیات نشان می‌دهد؛ مردی که در فرماندهی نیروها جدی و قاطع بود، اما در زندگی شخصی و ارتباط با اطرافیان، چهره‌ای عاطفی و آرام داشت.پاوه در این روایت فقط محل مأموریت همت نیست؛ جایی است که بخشی از زندگی شخصی او نیز در کنار مسئولیت سنگین نظامی‌اش شکل گرفت.
وقتی راهی جز تسلیم باقی نماند
درگیری‌های پاوه و نوسود به مرور از حملات پراکنده به عملیات‌هایی برای پاکسازی مناطق تحت نفوذ گروهک‌ها تبدیل شد.روستاها و ارتفاعات مورد هدف قرار گرفتند و مسیرهای تحرک گروهک‌ها محدودتر شد. در عملیات محمدرسول‌الله(ص)، همت در محور پاوه ـ نوسود فرماندهی نیروها را بر عهده داشت و عملیات با هدف پاکسازی منطقه اورامانات و تأمین امنیت شهرهای مرزی انجام شد. تجربه کردستان برای همت بعدها در جبهه جنوب نیز به کار آمد. او پس از ترک پاوه در شکل‌گیری تیپ ۲۷ محمدرسول‌الله(ص) نقش داشت و در ادامه فرماندهی لشکر ۲۷ را بر عهده گرفت.اما پیش از آن، در پاوه تجربه فرماندهی در جغرافیای سخت کوهستانی، کار با نیروهای بومی و مقابله با گروهک‌های مسلح را پشت سر گذاشته بود؛ تجربه‌ای که یکی از مهم‌ترین فصل‌های زندگی نظامی او را شکل داد.آخرین میدان؛ جزایر مجنوندر عملیات خیبر، همت فرمانده لشکر ۲۷ محمدرسول‌الله(ص) بود. در روزهای سخت عملیات، برای بررسی وضعیت نیروها به خطوط مقدم رفت و در همان منطقه هدف آتش دشمن قرار گرفت.محمدابراهیم همت، در غروب ۱۷ اسفند ۱۳۶۲، در جریان عملیات خیبر و در منطقه جزایر مجنون، در محدوده تقاطع جاده‌های جزایر مجنون شمالی و جنوبی به شهادت رسید.
برای دسترسی سریع به خبر استان کرمانشاه، اخبار خود را از اینجا بخوانید#پاوه #نوسود #اورامان #کردستان #محمدابراهیم_همت #شهید_همت #سپاه_پاوه #عملیات_محمدرسول_الله #دفاع_مقدس #تاریخ_انقلاب #گروهک_دمکرات #کومله #رزگاری #پیشمرگان_مسلمان_کرد #امنیت #مقاومت #روایت_تاریخی #ایران #خبرگزاری_فارس #تسلیم_گروهک‌ها
09:43 - 16 اوت 2026
0 بازدید