لحظه حقیقت برای لبنان...
تحلیل_مقاله امیر عسگر لحظه حقیقت برای لبنان ...! مقدمهاین یادداشت به بررسی و نقد مقالهای از اندیشکده چتمهاوس با عنوان «لحظه حقیقت لبنان» میپردازد؛ مقالهای که خواستار خلع سلاح حزبالله برای بازگرداندن اقتدار دولت لبنان شده است. در این یادداشت نشان داده میشود که چنین رویکردی، بدون الزام اسرائیل به اجرای تعهدات خود در قطعنامه ۱۷۰۱ و پایان اشغالگری، نه واقعبینانه است و نه تضمینکننده امنیت و ثبات لبنان.در ادامه به بررسی این مقاله میپردازیم متن کامل ترجمهشده پیشنهاد آمریکا به دولت لبنان برای خلع سلاح حزباللهدر ۱۹ ژوئن، «توماس باراک» نماینده ویژه رئیسجمهور ایالات متحده برای سوریه، پیشنهادی از سوی آمریکا به مقامات لبنانی ارائه داد که خواستار خلع سلاح حزبالله توسط دولت لبنان بود. تا سال گذشته، چنین هدفی غیرقابل تصور به نظر میرسید. اما اکنون، پس از آنکه حزبالله در جنگ با اسرائیل بهشدت تضعیف شده و بخش عمدهای از زیرساختهای نظامی و رهبرانش را از دست داده، آمریکا این فرصت را دیده تا با دولت لبنان همکاری کند و این تهدید قدیمی علیه مرز شمالی اسرائیل و ثبات داخلی لبنان را از میان بردارد. جزئیات معامله پیشنهادیمعامله ساده است: در برابر خلع سلاح حزبالله، اسرائیل حملات دورهای خود علیه این گروه را متوقف میکند، از پنج تپه لبنانی که پس از آتشبس نوامبر ۲۰۲۴ اشغال کرده خارج میشود و زندانیان لبنانی در اسرائیل را آزاد میکند. علاوه بر این، واشنگتن در بازسازی جنوب لبنان و بهبود اقتصاد بدهکار کشور کمک خواهد کرد.پاسخ لبنان و استقبال محتاطانه آمریکا
دولت لبنان در پاسخ تأکید کرد که متعهد به بازگرداندن انحصار استفاده از زور به دولت است (بندی که دهههاست در قانون اساسی لبنان وجود دارد). اما همچنین گفت که پیشرفت بیشتر در خلع سلاح حزبالله مستلزم خروج کامل اسرائیل از خاک لبنان و توقف نقض حاکمیت لبنان است.باراک از این پاسخ «بهطرز باورنکردنیای راضی» بود؛ پاسخی که برخلاف انتظار مقامات لبنانی بود که فکر میکردند دولت ترامپ از پیشرفت کند لبنان در خلع سلاح حزبالله خشمگین است. شکاف میان مواضع واشنگتن و بیروتبا وجود این بازخورد مثبت، هنوز شکاف زیادی میان مواضع لبنان و آمریکا وجود دارد. لبنانیها شاید نفس راحتی کشیده باشند، اما دلیلی برای جشن گرفتن یا خوشبینی ندارند. مشکل اصلی، نه فقط ترتیب اقدامات بلکه سرسختی حزبالله در حفظ سلاحهایش است.با وجود واگذاری بخشی از سلاحها به ارتش لبنان در جنوب رود لیتانی، حزبالله از واگذاری باقی سلاحهایش سر باز زده است. زرادخانه باقیمانده این گروه شامل پهپادهای مسلح و موشکهای دوربرد دقیق است که در شمال لیتانی، در دره بقاع و حومه جنوبی بیروت ذخیره شدهاند. نقشه حزبالله برای فرار از فشارهاحزبالله قصد دارد با حداقل همکاری در روند خلع سلاح، فشار بینالمللی که امیدوار است موقتی باشد را مهار کند، و در عین حال به تدریج بازسازی شود و درباره آینده سلاحهایش عمداً مبهم باقی بماند.«نعیم قاسم» که از اکتبر ۲۰۲۴ رهبر حزبالله شده، در سخنرانی ویدیویی اخیرش در برابر هزاران هوادار در حومه جنوبی بیروت، بر موضع حزب تأکید و هرگونه عادیسازی احتمالی لبنان با اسرائیل را رد کرد.
چرا حزبالله حاضر به کنار گذاشتن سلاح نیست؟سلاحها از بدو پیدایش حزبالله در اوایل دهه ۱۹۸۰ بخش جداییناپذیری از موجودیت آن بودهاند. کنار گذاشتن سلاح به معنای تسلیم است، چیزی که با فلسفه «مبارزه و شهادت» حزب ناسازگار است. حزبالله میداند که بدون سلاح، بخش اعظم نفوذ سیاسی و محبوبیتش نزد پایگاه شیعه خود را از دست میدهد.شواهدی وجود دارد که حمایت از حزبالله حتی در جنوب لبنان در حال کاهش است و مشخص نیست آیا بدون سلاح، حزبالله میتواند در انتخابات آزاد در نظام پیچیده لبنان رقابت کند یا خیر.بنبست گفتگو و مسئولیت دولت لبنانقاسم، مانند سلفش «حسن نصرالله» که در سپتامبر سال گذشته توسط اسرائیل کشته شد، مسأله سلاحها را به «گفتگوی ملی» گره زده که بارها بینتیجه مانده است (چرا که مذاکره با کسی که اسلحه بر سرتان گذاشته بیمعناست).به همین دلیل، پاسخ دولت لبنان به پیشنهاد آمریکا فاقد هرگونه تعهد رسمی یا جدول زمانی برای خلع سلاح کامل حزبالله بود. ترسهای دولت لبنان و نقد نویسندهرئیسجمهور «جوزف عون» و نخستوزیر «نواف سلام»، هر دو رهبران اصلاحطلب، دو نگرانی اصلی را مطرح کردهاند:۱️⃣ خلع سلاح کامل حزبالله قبل از خروج کامل اسرائیل و توقف حملاتش میتواند منجر به درگیری فرقهای داخلی شود.تا زمانی که رابطه ایران و آمریکا روشن نشود، اقدام علیه حزبالله بدون پشتوانه واشنگتن پرمخاطره است.اما نویسنده میگوید نگرانی اول کوتاهبینانه است، چون ادامه وضعیت فعلی به احتمال بیشتری به درگیری داخلی و حمله مجدد اسرائیل میانجامد. نگرانی دوم نیز بیربط است، چون لبنان باید مسئولیت خود را بپذیرد و منتظر شرایط بینالمللی نماند.
تحلیلمسأله سلاح حزبالله و الزامات امنیتی لبنان، بیش از آنکه یک «مشکل داخلی» صرف باشد، بخشی از یک معادله منطقهای پیچیده و چندلایه است. بسیاری از فشارهای کنونی برای خلع سلاح حزبالله بر این فرض استوار است که گویا با کنار گذاشتن سلاح مقاومت، اسرائیل به تعهدات خود عمل میکند و حاکمیت ملی لبنان رعایت میشود. اما این فرض، با واقعیات تاریخی و میدانی سازگار نیست.قطعنامه ۱۷۰۱ شورای امنیت سازمان ملل که پس از جنگ ۳۳روزه در سال ۲۰۰۶ تصویب شد، به روشنی دو رکن اصلی داشت:1️⃣ عقبنشینی کامل اسرائیل از خاک لبنان و احترام به حاکمیت لبنان.2️⃣ استقرار ارتش لبنان و نیروهای یونیفل در جنوب و ایجاد منطقهای عاری از سلاح غیر از سلاح دولت لبنان.اما از همان زمان تا امروز، اسرائیل نه تنها از همه مناطق اشغالی (از جمله مزارع شبعا و تلال کفرشوبا) عقبنشینی نکرده، بلکه بهطور مستمر حریم هوایی و زمینی لبنان را نقض کرده و حتی به جنوب لبنان حملات دورهای انجام داده است. به بیان دیگر، اسرائیل از اجرای کامل تعهدات خود در بند نخست ۱۷۰۱ سر باز زده است، در حالی که اکنون واشنگتن و تلآویو با بهرهگیری از ضعف دولت لبنان و فشارهای اقتصادی، تنها بر اجرای بند دوم یعنی خلع سلاح مقاومت تأکید میکنند.این سیاست گزینشی و ناعادلانه، نه تنها تضمینکننده امنیت و ثبات لبنان نیست، بلکه به تضعیف توان بازدارندگی لبنان در برابر تجاوزات اسرائیل منجر خواهد شد. در چنین شرایطی، خلع سلاح یکجانبه حزبالله بدون هیچ تضمینی برای عقبنشینی اسرائیل و پایان اشغالگری، صرفاً لبنان را بیدفاع و آسیبپذیرتر خواهد کرد.
دولت لبنان، بهویژه جناح اصلاحطلب، باید شجاعت داشته باشد که این واقعیات را در سیاستگذاری خود لحاظ کند. حق طبیعی و قانونی لبنان در دفاع مشروع و بازپسگیری خاک خود، طبق منشور سازمان ملل و قطعنامههای شورای امنیت محفوظ است. در عین حال، دولت موظف است با تقویت ارتش و ایجاد وحدت ملی، راه را برای تدریجاً بازگرداندن انحصار سلاح به دولت هموار کند؛ اما این روند باید در چارچوبی متوازن و مشروط به پایان اشغال و احترام کامل به قطعنامه ۱۷۰۱ توسط اسرائیل انجام گیرد، نه تحت فشارهای یکجانبه آمریکا.در نهایت، برای رسیدن به صلح و ثبات پایدار در لبنان، جامعه بینالمللی باید دولت اسرائیل را به اجرای کامل تعهداتش در قطعنامههای بینالمللی وادار کند و همزمان دولت لبنان نیز با اصلاحات سیاسی و اقتصادی، اقتدار خود را تقویت کند. اما انتظار خلع سلاح یکجانبه مقاومت بدون هیچ ضمانتی از سوی دشمن، نه واقعبینانه است و نه عادلانه.#خاورمیانه #امیر_عسگر #حزبالله #بینالملل
03:42 - 14 جولای 2025
0 بازدید
