مشاغل خانگی در سیستان و بلوچستان؛ وقتی خانه به کانون تولید و اشتغال بدل میشود
مشاغل خانگی در سیستان و بلوچستان با تکیه بر مهارتهای بومی، نقشآفرینی بانوان و حمایتهای هدفمند دولت، به یکی از ظرفیتهای مهم اشتغالزایی و تقویت معیشت خانوارها در این استان تبدیل شده است.
به گزارش خبرگزاری فارس از زاهدان؛ در استانی که بخشی از ظرفیتهای اقتصادی آن بر هنرهای بومی و تولیدات خرد استوار است، زنان سهمی تعیینکننده در رونق مشاغل خانگی دارند؛ بهگونهای که بنا بر اعلام مدیرکل تعاون، کار و رفاه اجتماعی سیستان و بلوچستان، ۸۵ درصد دریافتکنندگان تسهیلات مشاغل خانگی در استان را بانوان تشکیل میدهند.الهنظر شهبخش این آمار را نشانهای روشن از جایگاه زنان در اقتصاد خانواده و نقشآفرینی آنان در مسیر تولید، درآمدزایی و توانمندسازی محلی میداند؛ ظرفیتی که در صورت تقویت زیرساختها و بازار فروش، میتواند به یکی از محورهای پایدار اشتغال در استان بدل شود.
بیش از ۱۰۰ میلیارد تومان تسهیلات
حمایت مالی از فعالان این حوزه، یکی از ابزارهای تقویت مشاغل خانگی در سیستان و بلوچستان بوده است؛ به طوری که در سال گذشته بیش از ۱۰۰ میلیارد تومان تسهیلات در این بخش به متقاضیان پرداخت شده است.مدیرکل تعاون، کار و رفاه اجتماعی سیستان و بلوچستان با اشاره به تداوم این روند گفت: متقاضیان در قالب طرحهای مستقل میتوانند تا سقف ۲۰۰ میلیون تومان و در قالب طرحهای پشتیبان تا سقف پنج میلیارد تومان تسهیلات دریافت کنند.به گفته وی، برنامهریزیها به گونهای انجام شده است که بخش عمده متقاضیان واجد شرایط، تا پایان اردیبهشتماه از این تسهیلات بهرهمند شوند.
از سوزندوزی تا تراش سنگهای قیمتی
ظرفیت مشاغل خانگی در سیستان و بلوچستان تنها به یک حوزه محدود نمیشود و دامنهای از صنایع دستی و هنرهای سنتی تا فعالیتهای نوآورانهتر را در بر میگیرد.سوزندوزی بلوچی، تولید پوشاک محلی، صنایع دستی، فرآوری برخی محصولات بومی و همچنین مشاغلی مانند تراش سنگهای قیمتی، بخشی از مزیتهای این استان در حوزه کسبوکارهای خانگی به شمار میرود.در همین چارچوب، راهاندازی یک واحد تراش سنگهای قیمتی توسط بانویی کارآفرین با استفاده از تسهیلات مشاغل خانگی، نمونهای از پیوند میان حمایت دولتی و ابتکار محلی است؛ الگویی که علاوه بر درآمدزایی، زمینه آموزش و انتقال مهارت به دیگران را نیز فراهم کرده است.
حمایت مالی کافی نیست
با وجود پرداخت تسهیلات و ظرفیتهای قابل توجه، تجربه نشان داده است که توسعه مشاغل خانگی تنها با تزریق منابع مالی محقق نمیشود و این بخش برای ماندگاری و اثرگذاری بیشتر، به پیوند با بازار نیاز دارد.تولید پراکنده، ضعف در بستهبندی و برندسازی، ناآشنایی با شیوههای نوین فروش و نبود شبکههای پایدار توزیع، از جمله موانعی است که میتواند بازدهی این حوزه را کاهش دهد؛ موضوعی که سبب شده نگاه صرفاً حمایتی، جای خود را به رویکردی توانمندساز بدهد.
«طاها»؛ عبور از حمایت مقطعی به توانمندسازی
در همین مسیر، طرح ملی «طاها» به عنوان یکی از برنامههای راهبردی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، با هدف تقویت زنجیره ارزش و رفع گلوگاههای مشاغل خانگی در دستور کار قرار گرفته است.این طرح بر آن است که تولیدکنندگان خرد تنها دریافتکننده تسهیلات نباشند، بلکه با آموزش، تسهیل مجوزها، تقویت شبکههای فروش، توسعه فرآوری، بستهبندی و برندسازی، به بخشی از یک جریان اقتصادی منسجم تبدیل شوند.رویکرد طرح طاها بر این اصل استوار است که تولید زمانی به اشتغال پایدار منجر میشود که از مرحله خلق محصول فراتر رود و تا بازار مصرف امتداد پیدا کند؛ مسیری که میتواند سهم تولیدکننده را از ارزش افزوده افزایش دهد و پایداری کسبوکار را بیشتر کند.
بایدها و نبایدهای توسعه مشاغل خانگی
کارشناسان بر این باورند که آینده مشاغل خانگی در سیستان و بلوچستان در گرو چند الزام اساسی است؛ اتصال تولیدات خرد به زنجیره ارزش، آموزش مهارتهای کارآفرینی، توسعه بازار فروش بهویژه در فضای مجازی، تجمیع واحدهای کوچک و تمرکز بر توانمندسازی بانوان و جوانان، از مهمترین بایدهای این حوزه به شمار میرود.در مقابل، توزیع پراکنده تسهیلات بدون برنامه، تمرکز صرف بر تولید بدون پیشبینی بازار فروش، بیتوجهی به کیفیت و بستهبندی، و نبود نقشه راه بازاریابی، از جمله آسیبهایی است که میتواند این ظرفیت مهم را از مسیر اثربخشی دور کند.
ظرفیت بومی، پیشران توسعه محلی
سیستان و بلوچستان از معدود استانهایی است که مشاغل خانگی در آن تنها یک فرصت اقتصادی نیست، بلکه با هویت فرهنگی و زیستبوم محلی نیز پیوند خورده است.از همین رو، تقویت این بخش میتواند همزمان چند هدف را محقق کند؛ از یک سو اقتصاد خانوارها را بهبود ببخشد، از سوی دیگر به احیای هنرها و مهارتهای بومی کمک کند و در نهایت با ایجاد فرصتهای شغلی در محل سکونت، از فشار مهاجرت بکاهد.بر این اساس، اگر حمایتهای مالی با آموزش، بازارسازی و شبکهسازی همراه شود، مشاغل خانگی میتواند در سیستان و بلوچستان از یک فعالیت خرد معیشتی، به پیشرانی مؤثر برای توسعه محلی و اشتغال پایدار تبدیل شود.#مشاغل_خانگی #توسعه #بانوان #اقتصاد_مردمی #فرهنگ #گزارش
08:17 - 22 اردیبهشت 1405
