همسویی تحرکات داخلی و خارجی برای سناریوی جدیدِ مذاکره تحمیلیپازل تحولات اخیر بهگونهای پیش میرود که به نظر میرسد تلاشهایی برای عبور از خطوط قرمز رهبر انقلاب و زمینهسازی برای یک صلح یا توافق تحمیلی در حال انجام است. در هفتههای اخیر، مجموعهای از اظهارات و تحرکات سیاسی از سوی بازیگران خارجی و داخلی در حال شکلگیری است که تصویر کلی آن، فشار برای بازگرداندن ایران به میز مذاکره با رژیم ایالات متحده را تقویت میکند.
از یکسو، ترامپ صراحتاً اعلام میکند که «ایران بهشدت خواهان توافق است» و این اتفاق بهزعم او پس از ناکامی پیش از جنگ، «اینبار رخ خواهد داد». در همین راستا، محمد بنسلمان نیز اعلام میکند که عربستان «تمام تلاش خود را برای رسیدن به توافق میان ایران و آمریکا» بهکار خواهد گرفت؛ موضعی که نشاندهنده نقشآفرینی فعال ریاض در معماری یک روند جدید دیپلماتیک است.همزمان، برخی تحرکات در داخل کشور نیز قابل تأمل است. ارسال نامه پزشکیان به بنسلمان آن هم پیش از سفر وی به آمریکا و دیدار با ترامپ که از سوی سخنگوی دولت صرفاً «نامهای برای تشکر از بازگشت حجاج» توصیف شد؛ توضیحی که با توجه به تأخیر پنجماهه در نگارش نامه و زمانبندی سیاسی آن، پرسشهایی را درباره ماهیت پیام منتقلشده ایجاد میکند. در ادامه این روند، کمال خرازی نیز طی سخنانی در ۲۵ آبان اعلام کرد: «به ترامپ توصیه میکنم با ایران وارد یک مذاکره جدی شود.» این اظهارنظر بر گمانه وجود ارادهای در بخشی از بدنه سیاسی برای گشودن مسیر مذاکره میافزاید.
این رخدادها در حالی صورت میگیرد که رهبر معظم انقلاب، در یک موضعگیری روشن تأکید کردند:مذاکره با آمریکا در موضوع هستهای و حتی مسائل دیگر «بنبست محض» است؛ مذاکرهای که تنها برای رئیسجمهور فعلی آمریکا مفید جلوه میکند تا ادعا کند ایران را «تهدید کرد و پای میز مذاکره آورد». معظمله تصریح کردند که مذاکره با آمریکا هیچ فایدهای برای ایران ندارد، ضرری را دفع نمیکند و حتی میتواند «آسیبهای بزرگی» ایجاد کند که برخی از آنها «جبرانناپذیر» خواهند بود.در مجموع، چینش فعلی بازیگران، همسویی عجیب مواضع خارجی و داخلی و تطابق زمانی این اظهارات، تصویری از فشار چندلایه برای تغییر رفتار راهبردی ایران ارائه میدهد؛ فشاری که تلاشی مرحلهبندیشده برای عبور از ارکان سیاستهای کلان نظام و سوقدادن کشور به سمت یک توافق تحمیلی ارزیابی میگردد.
14:04 - 28 آبان 1404