دیر بجنبیم، خزر از دست میرود
در شرایطی که هرگونه تعلل در مساله تنگه هرمز آن هم در این مقطع زمانی میتواند باعث هدر رفتن فرصتی تاریخی برای کشورمان شود، بحث روی مرزهای آبی ایران در دریای خزر جدیتر میشود. اکنون لایحهای توسط دولت پیرامون کنوانسیون خزر به مجلس ارسال شده که در صورت تصویب، فردا برای اما و اگرهای آن دیر است.
گروه فارس پلاس: در روزهای اخیر کارشناسان در خصوص باگها و نقایض سندی هشدار دادهاند که کمترین خسارت آن، کاهش مرزهای آبی کشور است. آن هم در شرایطی که ایران دو جنگ تحمیلی شدید را در فاصله زمانی کمتر از 9 ماه تجربه کرده، حساسیت روی حدود جغرافیایی کشور، بیش از پیش نمایان است.وقایع تنگه هرمز بهترین گواه بر حفظ موقعیت ژئوپلیتیک ایران در جهان امروز است و از همین مدخل، بسیاری از کارشناسان معتقدند که اهمیت دریای خزر کمتر از آبهای گرم جنوب کشور نیست. به گفته حمیدرضا حاجیبابایی، نایب رئیس مجلس شورای اسلامی: «خزر برای ما اهمیتش بالاتر از تنگه هرمز نباشد، قطعاً کمتر نیست.» بزرگترین دریاچه جهان با موقعیت اقتصادی، جغرافیایی و استراتژیک خود در میان پنج کشوری محصور است که برخی از آنها شائبه همکاری نزدیک با دشمنان قسم خورده ایران اسلامی را دارند و اگر امروز روی تعیین منافع کشورمان در این دریاچه وسیع تمرکز لازم صورت نگیرد، میتواند تبدیل به تهدید امنیتی خطرناکی اینبار در شمال کشور شود. آن سوی خزر خبرهایی استیکی از حساسترین انتقادهایی که کارشناسان به کنوانسیون تعیین رژیم حقوقی دریای خزر در اکتائوی قزاقستان وارد میدانند، کاهش سهم ایران در دریای خزر و کم شدن جدی عمق مرزهای آبی کشورمان است.در همین خصوص داریوش صفرنژاد معتقد است که تعیین عرض آبی 15 مایل برای هر کشور در کنوانسیون خزر، به معنای آن است که هر شناور متخاصمی میتواند در فاصله نهایتا 25 کیلومتری مرزهای ایران و تحت عنوان قرار گرفتن در آبهای مشترک (بین المللی) حضور یابد. به فرض قرار گرفتن در چنین شرایطی، دستیابی دشمن به سواحل ایران بیش از پیش تسهیل میشود و در واقع ما با دست خودمان، دشمن را به خودمان نزدیکتر میکنیم.محمدرضا رضایی کوچی، رئیس کمیسیون عمران مجلس نیز در این خصوص گفته است: «سادهانگاری است اگر بدون توجه به سوابق و رفتار این کشورها (برخی از همسایگان شمالی) به آنها اعتماد کنیم و ظرفیتهای راهبردی آبهای کشور را در اختیار طرفهایی قرار دهیم که میتوانند تهدیدات امنیتی را به مرزهای ما نزدیکتر کنند. بهویژه در شرایطی که از جنوب با جنگ و محاصره مواجه هستیم، مسیر شمال میتواند فرصتی مهم برای توسعه ارتباطات تجاری و تسهیل کریدورهای ارتباطی کشور باشد.»
امنیتی که نباید خدشهدار شودهرچند در خصوص سهم ایران در دریای خزر، مجموعهای از عوامل و منافع اقتصادی، سیاسی، ژئوپلیتیکی و... در نظر گرفته میشود، اما در این مقطع زمانی، نگرانیهای امنیتی اهمیت ویژه و آنی تر نسبت به دیگر منافع دارد که در طولانی مدت حاصل میشود. مهدی سیف تبریزی، کارشناس مسائل بین الملل نیز با اشاره به شرایط امنیتی خاص کشور خصوصا در مرزهای شمالی گفته است: «قزاقستان با آمریکا همکاریهای نظامی و اقتصادی مختلفی دارد و حضور شرکتهای آمریکایی در بخش انرژی این کشور قابل توجه است. از سوی دیگر، جمهوری آذربایجان از ابتدای استقلال خود در سال ۱۹۹۱، روابط نظامی و امنیتی گستردهای با اسرائیل برقرار کرده است. این روابط شامل فروش تجهیزات نظامی و همکاریهای امنیتی بوده و تا امروز نیز ادامه داشته است.»دو جنگ تحمیلی 12 و 40 روزه آزمونی عملی بود تا متوجه شویم چه میزان میتوان روی تعهدات یا حتی تفاهم نامههای منطقهای حساب باز کنیم. در جنگ اخیر که ایران از مرزهای متعدد مورد حمله قرار گرفت، مساله حیاتی ایجاد چتر امنیتی در مرزها و فراتر از آن، به هیچ عنوان کاهش عرض آبهای سرزمینی را برنمیتابد.
هشدار: تمرکز لازم را نداریمیکی دیگر از ایرادها و هشدارهایی که کارشناسان به ارسال بدموقع لایحه کنوانسیون خزر به مجلس در مقطع زمانی کنونی وارد میدانند، شرایط خاص مجلس و فراتر از آن، سطح کلی جامعه است. به گفته این کارشناسان، اکنون که جلسات مجلس به صورت آنلاین برگزار میشود، تمرکز لازم برای پرداختن به مساله حساس کنوانسیون خزر وجود ندارد. مهدی خورسند، کارشناس مسائل بینالملل با اشاره به اینکه «مجلس شورای اسلامی در شرایط فعلی وضعیت مناسبی ندارد» اظهار میدارد: «مردم و همچنین جریانهای سیاسی نگران این هستند که مبادا در سایه غفلت مجلس شورای اسلامی، این موضوع به شکلی پیش برود که منافع ملی ایران دچار خدشه شود.»پس از اعلام خبر ارسال لایحه الحاق ایران به کنوانسیون خزر، به سرعت این خبر دستاویز سوءاستفاده اپوزیسیون و در مقابل برهم خوردن تمرکز مردمی شد که همچنان متوجه مسائل تنگه هرمز بودند. این نکته (برهم خوردن تمرکز جمعی کشور) زنگ هشداری است که اکنون زمان مناسبی برای رسیدگی به یکی از حساسترین پروندههای سیاست خارجی کشورمان نیست. با دنبال کردن صفحه فارس پلاس، از بهروزترین تحلیلها در حوزه سیاست داخلی و خارجی باخبرشوید. #روحانی#ظریف #دریای_خزر#کنوانسیون_خزر#امنیت_ملی#منافع_ملی#ایران_قوی#باید_برخاست 13:59 - 4 شهریور 1405