یک نویسنده: بی‌توجهی، بزرگ‌ترین مانع پیش روی نویسندگان است
کاظم گلخنی، نویسنده هرمزگانی و خالق دو رمان تاریخی خروش نوبندگان و ماراک که رویدادهای دوران صفویه و حضور پرتغالی‌ها در سواحل هرمزگان را روایت می‌کنند، از بی‌توجهی مسئولان فرهنگی استان به آثارش گلایه کرد و گفت در حالی که کتاب‌هایش در شهرهایی چون تبریز و تهران با استقبال و چندین نوبت چاپ مواجه شده‌اند، اداره کل ارشاد هرمزگان حتی اجازه حمایت صنایع بزرگ استان از انتشار آثارش را نداده است.
کاظم گلخنی نویسنده هرمزگانی در گفت و گو با خبرنگار خبرگزاری فارس در بندرعباس از درخشش کتب خود در تهران و تبریز و کم محلی به کتاب ها در هرمزگان می‌گوید. آنچه در ادامه می‌خوانید حاصل گپ و گفتی با این نویسنده و خبرنگار به بهانه روز خبرنگار است.فارس: تاکنون چند کتاب چاپ کرده‌اید؟ گلخنی: تا الان دو کتاب چاپ کرده‌ام و یک کتاب هم کامل شده و آماده انتشار است. موضوع کتاب سوم نیز تاریخی است و در مورد تاریخ ایران از دوران مادها تا قرن ۱۸ شمسی، یعنی صدها سال بعد، نوشته شده است. این کتاب یک رمان تاریخی است که جذابیت زیادی دارد و برای نسل نوجوان نوشته شده است. داستان در جغرافیای هرمزگان می‌گذرد و روی موضوعاتی مثل تغییرات اقلیمی نیز بحث شده است. دو کتاب دیگر که چاپ و منتشر شده‌اند، خروش نوبندگان و ماراک است که یکی مربوط به دوران ابتدای صفویه و دیگری در مورد اواخر دوره صفویه و ظهور نادرشاه و اخراج افغان‌هاست. هر دو این آثار رمان تاریخی هستند و من بیش از ۲۰ سال روی این وقایع تحقیق کردم تا توانستم آن‌ها را منتشر کنم. این دو اثر ترکیبی از تاریخ و داستان هستند و از آنجا که هر دو کتاب در استان هرمزگان می‌گذرند، وقایع مربوط به استان در زمان حضور پرتغالی‌ها و همچنین اخراج افغان‌ها از ایران را روایت می‌کنند. فارس: انگیزه شما از نوشتن این کتاب‌ها چیست؟گلخنی: خیلی از وقایعی که در استان هرمزگان در دوره صفویه، به‌ویژه حمله پرتغالی‌ها یا اشغال ایران توسط افغان‌ها رخ داده، مورد تحقیق قرار نگرفته بود. من این تحقیقات را انجام دادم تا مشخص شود چه وقایعی در شهرهایی مثل میناب، جاسک، بندرعباس، بندرلنگه، هرمز و قشم اتفاق افتاده است.
فارس: آیا از کمک‌ها و حمایت‌های دولتی در این زمینه بهره‌مند شده‌اید؟گلخنی: خیلی انتظار داشتم که این کتاب‌ها در استان هرمزگان مورد توجه قرار بگیرند، اما متأسفانه بیشتر در استان‌های دیگر استقبال شد. به‌حدی که ناشر به من گفت در تبریز چندین بار کتاب را چاپ کردیم و باز هم کم آوردیم یا در تهران نقد و بررسی‌های زیادی روی آن انجام شد. اما در استان هرمزگان برخوردی بسیار سرد با نویسندگان وجود دارد. اگر بخش خصوصی و مردم نبودند، اصلاً نمی‌توانستم چنین کتاب‌هایی را منتشر کنم. به نظر من، اداره ارشاد و مسئولان فرهنگی استان باید نگاه خود را تغییر دهند. متأسفانه برخوردها بسیار شعاری است. حمایت از نویسنده فقط مالی نیست؛ باید کاری کنید که کتاب دیده شود. مثلاً من به‌یاد ندارم که صداوسیما از من دعوت کرده باشد تا در مورد کتاب‌هایم صحبت کنم یا رسانه‌ای پیدا شود که نقد و بررسی‌ای روی آن‌ها انجام دهد. درحالی‌که در استان‌های دیگر همین کتاب‌ها مورد نقد قرار می‌گیرند و فروش بالایی دارند. بسیاری از خوانندگان به من پیام می‌دهند و می‌گویند کتاب را خوانده‌اند، درحالی‌که من آن‌ها را اصلاً نمی‌شناسم. چطور می‌شود کتابی که درباره هرمزگان و تاریخ آن است و جذابیت هم دارد، در استان خودش کمتر دیده شود؟ وقتی نویسنده ۲۳ سال روی کتابی تحقیق کند و زحمت بکشد، اگر ذوق و سلیقه داشته باشد، مطمئناً مورد توجه قرار می‌گیرد. فارس: آینده فرهنگ و هنر استان را چگونه می‌بینید؟گلخنی: ما در استان هرمزگان بیشتر صنعتی، تجاری و اقتصادی هستیم. من بارها پیگیری کرده‌ام که از طریق صنایع یا شرکت‌های بزرگ، تعداد چاپ کتاب‌ها افزایش یابد و فروش بهتری داشته باشد. من اصلاً تمایلی ندارم که کتابم را مجانی هدیه بدهم.
نویسنده‌ای که کتابش را هدیه می‌دهد، برای من احترامی ندارد. کتاب باید فروش برود. ما در دهه ۸۰ و ۹۰ اشتباه کردیم که کتاب‌ها را به ادارات می‌فروختیم و آن‌ها کتاب‌ها را در بوفه‌های خود می‌گذاشتند و کسی هم آن‌ها را نمی‌خواند. کتاب باید به روش دیگری فروش برود. مردم باید در نمایشگاه‌های کتاب آن را بخرند. نهادهای فرهنگی یا شرکت‌های بزرگ هرمزگان می‌توانند از نویسنده حمایت کنند تا کتاب بیشتری چاپ شود و به مردم فروخته شود. کتاب یک کالای فرهنگی است و مردم باید یاد بگیرند که مثل مواد غذایی آن را خریداری کنند. دیگر نیازی نیست کتاب را مجانی توزیع کنیم. این کار بسیار نادرستی بود که خوشبختانه ادامه پیدا نکرد. در سال‌های گذشته، در دهه ۸۰ و ۹۰، نویسنده‌های زیادی در استان هرمزگان در موضوعات فرهنگی، تاریخی، شعر و رمان فعالیت می‌کردند، اما الان آن شور و شوق را نمی‌بینم. شاید ارشاد و دولت بخواهند حمایت کنند، اما من چنین چیزی را ندیده‌ام. نویسنده‌ها باید دعوت شوند، نشست داشته باشند، اما ما چنین برنامه‌هایی در هرمزگان نداریم. ما نشست‌های مختلفی برای کامیون‌داران یا مشکلات سوخت می‌بینیم، اما نشستی برای نویسندگان استان برگزار نمی‌شود. این واقعاً تعجب‌آور است که در استانی با این همه نویسنده خوب، هیچ حمایتی از استعدادها نمی‌شود. فارس: اقتصاد هرمزگان آیا به اندازه کافی در حوزه فرهنگ هزینه می‌کند؟گلخنی: ۱۰۰ درصد اگر دولت، ارشاد و مسئولان استان بخواهند، صنایع و شرکت‌های بزرگ از فرهنگ حمایت می‌کنند. اما من به‌وضوح دیدم که مسئولان فرهنگی دولت قبل راغب نبودند که صنایع از من حمایت کنند تا کتاب‌هایم را چاپ کنم.
حتی ارشاد استان در دولت قبل نمی‌خواست که صنایع از من حمایت کنند تا کتابی درباره تاریخ هرمزگان منتشر کنم. این نگاه برخی مسئولان واقعاً آدم را مایوس می‌کند. فارس: مهم‌ترین مشکل شما در چاپ آثارتان چه بود؟ من ترجیح می‌دهم کتاب‌هایم را در چاپخانه‌های تهران چاپ کنم، چون کیفیت چاپخانه‌های استان را مناسب نمی‌بینم. حتی برخی ناشران استان به من گفتند که این همه زحمت کشیده‌ای، حیف است که کتابت را اینجا چاپ کنی، بهتر است به تهران بفرستی. من هم همین کار را کردم. فارس: در ماه‌های اخیر شاهد شکل تازه‌ای از همگرایی مردم ایران را شاهد بودیم. به نظر شما برای حفظ این همگرایی در حوزه فرهنگ و هنر چه می‌توان کرد؟ گلخنی: به نظر من این همگرایی که اخیراً رخ داده، باید در حوزه مردمی باقی بماند. هر چیزی که وارد حوزه دولت شود، شعاری می‌شود و کیفیت خود را از دست می‌دهد. مردم خودشان به این همگرایی ایمان آورده‌اند و در فضای مجازی کاملاً مشهود است که چگونه با معاندان برخورد می‌کنند. بلاگرها بسیار تأثیرگذار بودند و بهتر است این حرکت در حوزه خصوصی و مردمی بماند. شاید در آینده نویسنده‌ها کتاب‌های خوبی در این زمینه منتشر کنند، اما فعلاً بهتر است دولت وارد این حوزه نشود، چون دستوری و شعاری می‌شود. همین که در فضای مجازی مردم فعال هستند، کافی است.#روز_خبرنگار
18:23 - 17 مرداد 1404