تناقض بزرگ اردوغان؛ چرا ترکیه از بسفر و داردانل درآمد کسب می کند؟

کل درآمد سالیانه ترکیه از هر دو تنگه استراتژیک خود، حتی به اندازه درآمدِ تنها سه روزِ ایران از تنگه هرمز (بر اساس سناریوی ۲ میلیون دلاری) نمی‌رسد.
گروه اقتصادی خبرگزاری فارس؛ در تازه‌ترین مصاحبه تلویزیونی اردوغان با الجزیره، او از آزادسازی بدون هزینه تردد در تنگه هرمز سخن گفت؛ موضعی که کاملاً در راستای سیاست‌های آمریکا و اولویت‌های اقتصادی کشورهای جنوب خلیج‌فارس تعریف می‌شود.این موضع گیری در تناقض آشکار با رفتار ترکیه در قبال تنگه‌های تحت مدیریت خود است. به نظر می‌رسد لازم است مسئولین کشور پاسخ درخوری به این اظهارات بدهند تا این رفتار دوگانه برای همگان آشکارتر شود.

جانبداری غرب

رییس جمهور ترکیه با این اظهارات، عملاً به حمایت از مواضع طرف‌های فرامنطقه‌ای در مناقشات اخیر پرداخته است. جمهوری اسلامی ایران همواره بر این اصل تأکید داشته که هرگونه اقدام خصمانه و بی‌ثبات‌کننده، عواقب و هزینه‌های سنگینی برای عاملان آن به دنبال خواهد داشت. از این منظر، تأکید بر حقوق حاکمیت ایران بر تنگه هرمز، نه یک امتیاز، بلکه حداقل غرامتی است که باید از سوی قدرت‌های مداخله‌گر و حامیان آن‌ها پرداخت شود.

تنگه های بسفر و داردانل

اما عجیب‌ترین بخش اظهارات اردوغان مبنی بر عبور و مرور رایگان از تنگه هرمز و نادیده گرفتن حقوق حاکمیت ایران بر این آبراه در حالی است که خود ترکیه از تنگه‌های بسفر و داردانل برای رفت و آمد کشتی‌ها هزینه خدمات دریایی کسب می‌کند.این دو تنگه به همراه دریای مرمره در میانشان، تنگه‌های ترکیه یا تنگه دریای سیاه نامیده می‌شوند. آنها تنها راه آبی‌اند که دریای سیاه را به دریای مدیترانه متصل می‌کنند و مرز طبیعی میان قاره اروپا و آسیا را نیز تشکیل می‌دهند.تنگه بسفر (استانبول) دریای سیاه را به دریای مرمره پیوند می‌دهد. طول آن حدود ۳۰ کیلومتر و باریک‌ترین نقطه‌اش حدود ۷۰۰ متر است. تنگه داردانل (چاناق‌قلعه) دریای مرمره را به دریای اژه (و سپس مدیترانه) متصل می‌کند. طول آن حدود ۶۵ کیلومتر و پهنای کمترین نقطه حدود ۱٫۲ کیلومتر است.سالانه ده ها هزار کشتی از این تنگه‌ها عبور می‌کند و ترکیه طبق پیمان مونترو (۱۹۳۶) از کشتی‌های عبوری هزینه‌هایی تحت عنوان راهنمایی و یدک‌کشی، استفاده از فانوس‌های دریایی و علائم ناوبری، خدمات امداد و نجات و بازرسی بهداشتی دریافت می‌کند. هزینه بر اساس تناژ خالص کشتی (هر تن ۶.۷۰ دلار) و با واحد پول مجازی به نام «فرانک طلا» تعیین می‌شود، سپس به دلار آمریکا تبدیل می‌شود. از سال ۲۰۲۲ تاکنون این مقدار هر سال افزایش یافته است.

یک سوال مهم از ترکیه

واضح است که اهمیت تنگه هرمز به عنوان شاهراه انرژی دنیا با تنگه‌های تحت حاکمیت ترکیه قابل مقایسه نیست. سوال اصلی اینجاست که ترکیه که خود از درآمد چند صد میلیون دلاری مبنی بر تنگه‌های بسفر و داردانل صرف نظر نکرده، بر کدام اساس توقع دارد ایران از میلیاردها دلار صرف نظر کند؟برای روشن‌تر شدن ابعاد این شکاف عظیم، مروری بر آمارهای موجود کافیست. ترکیه در طول سال ۲۰۲۴ میلادی، با عبور حدود ۴۱ هزار فروند شناور از تنگه بسفر، رقمی نزدیک به ۲۲۷ میلیون دلار عایدی داشته است.در سوی مقابل، تنگه هرمز به‌عنوان شاهراه حیاتی انرژی، روزانه میزبان تردد حدود ۱۴۰ کشتی حامل ۲۰ میلیون بشکه نفت خام است.اگر ایران حتی با کم‌ترین نرخ‌های مرسوم جهانی – به اندازه کانال سوئز - به ازای هر کشتی ۴۰۰ هزار دلار دریافت کند، درآمد سالانه‌اش به مرز ۲۰ تا ۲۵ میلیارد دلار خواهد رسید. اگر رویکرد دریافت هزینه‌های کامل امنیتی و خدماتی (در حدود ۲ میلیون دلار به ازای هر شناور) در پیش گرفته شود، این درآمد از ۱۰۰ میلیارد دلار در سال عبور خواهد کرد؛ رقمی که تقریباً سه برابر کل درآمد نفتی سالانه ایران برآورد می‌شود.به تعبیر دیگر، کل درآمد سالیانه ترکیه از هر دو تنگه استراتژیک خود، حتی به اندازه درآمدِ تنها سه روزِ ایران از تنگه هرمز (بر اساس سناریوی ۲ میلیون دلاری) نمی‌رسد.

تناقض آشکار در موضع‌گیری ترک‌ها

هزینه‌های تأمین امنیت و خدمات دریاییاما موضوع فراتر از صرفِ «دریافت عوارض» است. ایران طی دهه‌ها، هزینه‌های کلان تأمین امنیت این آبراه، حفاظت از اکوسیستم دریایی، خدمات ناوبری و راهنمایی کشتی‌ها را بدون دریافت هیچ گونه عوارض یا غرامتی، متقبل شده است. بر اساس موازین پذیرفته‌شده بین‌المللی، کشورهای ساحلی این حق را دارند که در قبال خدماتی نظیر تأمین امنیت، پایش زیست‌محیطی و هدایت دریایی، بهای مناسب دریافت کنند.در این میان، هزینه‌های زیست‌محیطی ناشی از آلودگی نفتی در سواحل جنوبی و پیرامون جزیره قشم، یکی از آشکارترین نمونه‌های این هزینه‌های سرسام‌آور است که ایران سال‌هاست بدون هیچ درآمدی، آن را تحمل کرده است. پاک‌سازی این آلودگی‌ها، حفظ حیات دریایی خلیج فارس و مدیریت پیامدهای نشت نفت، هزینه‌های سنگینی به کشور تحمیل کرده است. گزارش‌ها حاکی از آن است که ایران در حال بررسی طرحی برای دریافت هزینه از کشتی‌های عبوری به منظور نگهداری از تنگه هرمز است. پرسش اساسی اینجاست که چرا ایران باید این بار مالی سنگین را به‌تنهایی و رایگان بر دوش کشد، در حالی که سایر کشورهای صاحب آبراه‌های استراتژیک، از این محل درآمدهای کلانی کسب می‌کنند؟با توجه به تناقض‌های آشکار در موضع‌گیری اخیر اردوغان و آگاهی وی از رویه ترکیه در قبال تنگه‌های خود، می‌توان دریافت که این اظهارات، بیشتر ناشی از ملاحظات سیاسی و همسویی با متحدین غربی ترکیه است تا هرگونه دغدغه‌ای نسبت به حقوق بین‌الملل یا منافع منطقه‌ای. لذا ضروری به نظر می‌رسد که وزارت امور خارجه پاسخی مناسب به این اظهارات داشته باشد.با دنبال‌کردن صفحه اقتصادی خبرگزاری فارس در جریان آخرین تحولات اقتصادی ایران و جهان قرار بگیرید.#ترکیه#عوارض#تنگه_هرمز
23:06 - 29 مرداد 1405
اقتصاد
راه و مسکن
صنعت و تجارت

1 بازنشر6 واکنش
14٫1k بازدید



8 پاسخ

@user1708241076302 ساعت پیش
در پاسخ به
سلام بر ملت اهل فکرشما میتوانید :مخالفان را اره کنیدمظلومان را از سر راه برداریدقاچاق مواد مخدر و فحشا داشته باشید....وکسی به کارتان کاری نداشته باشدفقط و فقط اگر با آمریکا و اسرائیل باشیداما…نمایش بیشتر

تصویر نمایه‌ی ‌سبحان یزدی‌
@Esteghlal201 ساعت پیش
در پاسخ به و
تصویر نمایه‌ی ‌فرشاد‌
فرشاد

@Iranehamdel  •  18 مرداد 1405

تنگه هرمز ، دریای خزر ،خلیج همیشه فارس را با اقتدار پاسداری کنید نه فقط نظامی ،بلکه برای بند بند قراردادهای آن، تمام توان خود را به خرج دهید تا در تاریخ به نیکی ،جاودان بمانید
مطالبه

لزوم صیانت از حقوق ایران در خلیج فارس و دریای خزر

استعمار شرق بر روی کنوانسیون دریاچه خزر پنجه انداخته و استعمار غرب بر تنگه هرمز و خلیج همیشه فارس چتر انداخته است. تنگه هرمز ، دریاچه خزر ،خلیج همیشه فارس را با اقتدار پاسداری کنید نه فقط نظامی ،بلکه برای بند بند قراردادهای آن، تمام توان خود را به خرج دهید تا در تاریخ به نیکی ،جاودان بمانید. نه در مقابل قدرت شرقی دچار وادادگی شوید نه در مقابل قدرت غربی. هشیار باشید و خود را در تاریخ به نیکی ثبت نمایید

مجلس ،نمایندگان مجلس، دولت و وزیر خارجه، رئیس جمهور و دیگر مسئولان، خبرنگاران و خبرگزاری ها

100
گزارش از مطالبه
1000
پیگیری از مسئول مربوطه

تصویر نمایه‌ی ‌محمد پارسا زارعی‌
@Mohammadparsa20101 ساعت پیش
در پاسخ به
دیجی‌کالا و دیگر بسترهای فروش مجازی ضوابط قانونی تبلیغات را رعایت کنند
مطالبه

دیجی‌کالا و دیگر بسترهای فروش مجازی ضوابط قانونی تبلیغات را رعایت کنند

بسم الله الرحمن الرحیم بی حجابی در سال های اخیر ، به معضل اصلی فرهنگی کشور تبدیل شده است که سابقه تهدیدات امنیتی را هم دارا بوده است . در بیشتر بستر های فروش مجازی ، آگهی های تبلیغاتی و لباس فروشی های مجازی ، تصاویری بدون حجاب دیده می شود . این یعنی چه ؟ یعنی کودتای نرمی که از سال ها پیش آغاز شده و تا حدی هم موفق بوده است . ما خواستار اقدام قانونی و همیشگی برای حل این مشکل هستیم .

قوه قضائيه، مجلس شورای اسلامی

100
گزارش از مطالبه
1000
پیگیری از مسئول مربوطه

@user1755548559671 ساعت پیش
در پاسخ به
اقا ما درامد تنگه هرمز رو نخواستیم تورم ۱۰۰ درصدی نداشته باشیم کافیه

@user1775835615701 ساعت پیش
این اردک با راه اندازی کاواره ها تو ترکیه توی یه کشورمسلمان جهت جذب توریست داره از هموطنان خودش ***** میکنه و دم از مسلمونی میزنه .حالا با همچی تناقضی چه انتظاری ازش داشته باشیم؟!!!!

@user175403618291 ساعت پیش
در پاسخ به
ما شعار نابودی اسرائیل میدهیم شک نکنید که این منافقین در خلوتهایشان نقشه برای نابودی ما میکشن ترکیه بزرگترین تامین کننده کالا و انرژی رژیم صهیونیستی است و در ظاهر دم از دفاع از فلسطین میزند اینها ادامه های بنی عباس و بنی امیه هستن فکر میکنید بین یزید و امام حسین کدام رو انتخاب میکنن؟

@Darolzekr54 دقیقه پیش
در پاسخ به
باید عوارض رو دریافت کرداین بدبختا نمیتونن ببینن ایران به إذن خدا با این درآمدها میتونه شیعه رو گسترش بده و جهان رو به سمت آزادی حرکت بده ان‌شاءالله