سیاست انقباضی بانک مرکزی با سقف زنی نرخ بهره بین بانکی
نرخ بهره بین بانکی به ۲۳.۹۴ درصد رسیده است که بالاترین میزان ثبتشده از زمان آغاز عملیات بازار باز در نظام بانکی کشور محسوب میشود.
گروه اقتصادی خبرگزاری فارس؛ گزارش جدید بانک مرکزی نشان می دهد نرخ بهره بین بانکی در سومین هفته متوالی سقف شکنی کرده و به نرخ ۲۳.۹۴ درصد رسیده است.نرخ بهره بین بانکی که متاثر از عملیات بازار باز است با توجه به مدل سیاست بانک مرکزی تعیین شده و می تواند نشان دهنده سیاست انقباضی یا انبساطی باشد.
عملیات بازار باز از چه زمانی اجرایی شد؟
نرخ بهره بینبانکی به نرخ سودی اطلاق میشود که بانکها برای تامین کسری نقدینگی روزانه از یکدیگر قرض میگیرند. این نرخ، بهعنوان یکی از شاخصهای مهم برای تعیین نرخ بهره مرجع در شبکه بانکی و بازارهای مالی شناخته میشود.عملیات بازار باز که از سال ۱۳۹۸ توسط بانک مرکزی استفاده میشود، در آغاز قرار بود ابزار اثرگذاری در حوزه سیاست پولی باشد و هدفگذاری مربوط به رشد نقدینگی و تورم را برای این نهاد سیاستگذار تسهیل کند.با این حال بررسیها نشان میدهد نرخ سود بازار بین بانکی به هدف اصلی خود برای تبدیل شدن به ابزار اصلی تنظیم جریان پولی کشور نرسیده است و به نظر میرسد که رویکردهای دستوری، در کارکرد این ابزار اثرگذار بوده است.در حال حاضر نیز شکاف مابین نرخ سود بین بانکی و نرخ سود تامین مالی در بازار آزاد بهشدت افزایش یافته و انتظار بر این است که سقف کریدور نرخ سود بازار بین بانکی افزایش یابد.در ایران، این نرخ اهمیت زیادی در تنظیم سیاستهای پولی و کنترل تورم دارد، اما به دلیل شرایط خاص اقتصادی، نرخ بهره بینبانکی در کشور به مرجع اصلی برای تعیین نرخ تامین مالی در بازارهای غیررسمی تبدیل نشده است.این نرخ نقش مهمی در تعیین شرایط مالی و اقتصادی کشور دارد و نشانگر وضعیت نقدینگی و تمایلات بانکها برای وامدهی است. هرچه نرخ بهره بینبانکی بالاتر باشد، نشاندهنده افزایش هزینه خلق نقدینگی در نظام بانکی است.
افزایش هزینه تامین نقدینگی برای بانک ها
بابک آقایی، کارشناس اقتصاد ایران در گفت و گو با خبرنگار اقتصادی خبرگزاری فارس، گفت: نرخ بهره بین بانکی، یکی از ابزارهای کلیدی بانکمرکزی برای کنترل سیاستهای پولی و مالی کشور است. این کارشناس اقتصادی ادامه داد: این افزایش نشاندهنده سیاستهای انقباضی بانکمرکزی برای مهار رشد نقدینگی و کنترل تورم است. وی افزود: یکی از دلایل کلیدی افزایش نرخ بهره بینبانکی، سیاستهای انقباضی بانکمرکزی است که برای مهار رشد نقدینگی اتخاذ شده است. رشد نقدینگی در ماههای اخیر به شکل قابلتوجهی افزایش یافته و بانکمرکزی تلاش کرده است با افزایش نرخ بهره بین بانکی، از تزریق بیش از حد پول به اقتصاد جلوگیری کند.آقایی تاکید کرد: با افزایش نرخ بهره بین بانکی، هزینه تامین نقدینگی برای بانکها افزایش یافته و در نتیجه نرخ سود تسهیلات بانکی نیز بالا میرود. همچنین افزایش نرخ بهره تسهیلات، تمایل متقاضیان برای اخذ وام را کاهش میدهد که میتواند به کاهش تقاضا در بخشهای مختلف اقتصادی منجر شود.این کارشناس اقتصادی تصریح کرد: افزایش نرخ بهره بینبانکی میتواند به بانکها فشار وارد کند تا نرخ سود سپردههای بانکی را افزایش دهند. اگر دولت برای تامین مالی نیاز به استقراض از بانکها داشته باشد، افزایش نرخ بهره میتواند هزینههای دولت را افزایش دهد.
عملیات بازار باز چیست؟
منظور از عملیات بازار باز یا (Open market operation) یا (OMO)، خرید و فروش اوراق قرضه دولتی در بازار بین بانکی برای انبساط یا انقباض میزان پول خلقشده در سیستم بانکی است که توسط بانکهای مرکزی کشورها انجام میشود. خریدها به صورت ریپو انجام میشوند.قرارداد بازخرید (Repurchase Agreement) یا ریپو(Repo) یک قرارداد مالی است که در آن فروشنده موافقت میکند اوراق بهاداری را به خریدار فروخته و متعهد میشود که این اوراق را در تاریخ و قیمت مشخصی (کمی بالاتر از قیمت فروش) در آینده مجددا خریداری کند. هدف از قراردادهای ریپو تامین مالی کوتاهمدت بانکهاست و بانکها میتوانند با این قرارداد با نرخ بهره مناسب، نقدینگی موردنیاز خود را از طریق بانکمرکزی تامین کنند.در ریپوی مستقیم عملیات بازار باز به سیستم بانکی پول تزریق میکنند و رشد نقدینگی را افزایش میدهند، در حالی که فروشها عکس این را انجام میدهند.
12:41 - 8 دی 1403