میراثی که برای نسلهای بعد نمیماند
ظهر جمعه در گرمای سوزان تیرماه، هوای خنک جنگل فندقلو گردشگران بسیاری را به خود میکشاند اما در میاندشتهای بابونه و درختان تنومند، کیسههای پلاستیکی و بطریهای رها شده، دل هر طبیعت دوستی را به درد میآورد زبالههایی که تا ۵۰۰ سال در خاک میمانند و میراثی جز تخریب برای نسلهای بعد برجای نمیگذارند.
خبرگزاری فارس - اردبیل: ظهر جمعه در گرمای سوزان تیرماه، هوای خنک جنگل فندقلو همچنان مسافران و گردشگران بسیاری را از راههای دور و نزدیک به خود میکشاند. دشتهای سفیدپوش از گلهای بابونه، درختان تنومند فندق و راش و صدای پرندگان، طبیعتی بکر و چشمنواز را رقم زده است که هر بینندهای را مسحور خود میکند. اما در میان این زیبایی کمنظیر، صحنههایی دیده میشود که دل هر طبیعت دوستی را در گرمترین روزهای سال به درد میآورد. کیسههای پلاستیکی رها شده در کنار چشمهها، بطریهای نوشیدنی در لابهلای درختچهها و زبالههایی که بساط پیکنیکهای چند روز پیش را تداعی میکنند، همچنان بر جای ماندهاند.تیرماه، اوج سفرهای تابستانی و تفریحات طبیعتگردی است اما متأسفانه این روزها، هرچه تقویم به میانه تابستان نزدیکتر میشود، زبالههای بیشتری در دل جنگلهای فندقلو، تفرجگاههای حیران و سوها، و حاشیه رودخانههای استان جا خوش میکنند. جنگل فندقلو در ۳۰ کیلومتری اردبیل و در نزدیکی شهرستان نمین، یکی از ارزشمندترین مناطق حفاظتشده استان است که با وسعتی حدود ۱۲۰ کیلومترمربع، بخشی از جنگلهای هیرکانی و میراث طبیعی جهانی به شمار میرود. منطقهای که روزگاری زیستگاه امن گونههایی همچون گوزن زرد ایرانی و خرس قهوهای بوده، امروز با تهدیدی جدیتر از شکارچیان روبروست؛ تهدیدی به نام زباله و بیتوجهی.
زبالهها؛ یادگاری ماندگار در دل طبیعتعلی آقا یکی از گردشگران که برای تماشای دشت بابونه به جنگل آمده، با ناراحتی از وضعیت موجود میگوید: «چند سال پیش که به این منطقه آمده بودم، طبیعت بکر و دستنخوردهای دیدم اما امروز در گرمای تیرماه هرجا چشم میچرخانی، اثری از حضور انسان را میبینی؛ بطری پلاستیکی، کیسه نایلونی، قوطی کنسرو. انگار بعضیها فکر میکنند جنگل، سطل زباله بزرگ است.» یکی دیگر از شهروندان اردبیلی با اشاره به فرهنگسازی ناکافی، میافزاید: «تابستان که میشود، رفتن به طبیعت برای خیلیها تفریح اول است، اما هیچکس فکر نمیکند که این زبالهها تا سالها در خاک میمانند متأسفانه هنوز بسیاری از ما یاد نگرفتهایم که طبیعت امانتی است برای نسلهای بعد وقتی درختی را قطع میکنیم یا زبالهای را در جنگل رها میکنیم، در واقع داریم میراث فرزندانمان را نابود میکنیم.»
پویشهای مردمی؛ امیدی برای فردایی پاکتردر سالهای اخیر، گروههای مردمی و سازمانهای مردمنهاد زیستمحیطی اقداماتی را برای پاکسازی جنگل فندقلو و مناطق تفریحی استان به اجرا درآوردهاند.پویشهایی مانند «بدون زباله» و «پاکسازی مسیرهای سبز اردبیل» با مشارکت فعالان محیطزیست و برخی دستگاههای اجرایی برگزار شده است، اما این اقدامات، هرچند ارزشمند، پاسخگوی حجم انبوه زبالههایی نیست که هر هفته در ایام پرتردد تابستان در طبیعت رها میشود.کیومرث سفیدی، مدیرکل حفاظت محیطزیست استان اردبیل، با اشاره به اهمیت مشارکت اجتماعی در حفظ پاکیزگی طبیعت، اظهار کرد: «پویشهای پاکسازی با همکاری فرمانداریها، شهرداریها، دهیاریها و سازمانهای مردمنهاد برگزار میشود و هدف آن نهادینهسازی فرهنگ مشارکت اجتماعی در حفظ محیطزیست و ارتقای جلوههای بصری محورهای گردشگری استان است.»
۱۲ MB
نگاه کارشناسی به معضل زباله در طبیعتابوالفضل همتزاده کارشناس محیطزیست، با اشاره به ابعاد علمی این معضل، اظهار کرد: «زبالههای پلاستیکی باقیمانده در طبیعت، بسته به نوع ترکیب، بین ۱۰۰ تا ۵۰۰ سال در خاک تجزیه میشوند این مواد در فرایند تجزیه، میکروپلاستیکهایی تولید میکنند که وارد چرخه آبوخاک شده و زنجیره غذایی را آلوده میسازند همچنین شیرابه حاصل از تجزیه زبالههای آلی، بانفوذ به لایههای زیرین خاک، منابع آب زیرزمینی را تحتتأثیر قرار میدهد که پیامدهای آن تا سالها در منطقه باقی خواهد ماند.» وی در ادامه با اشاره به قطع درختان افزود: «هر اصله درخت بالغ، روزانه حدود ۵۰ لیتر اکسیژن تولید و مقدار قابلتوجهی دیاکسیدکربن جذب میکند. قطع یک درخت، نهتنها این ظرفیت حیاتی را از بین میبرد، بلکه به فرسایش خاک، کاهش تنوع زیستی و تشدید تغییرات اقلیمی محلی دامن میزند متأسفانه بازسازی یک جنگل تخریبشده، حداقل به سه تا چهار دهه زمان نیاز دارد.»همتزاده در پایان تأکید کرد: «راهکار پایدار، تلفیق آموزش همگانی با اعمال ضوابط و جریمههای متناسب است فرهنگسازی زیستمحیطی باید از دوران مدرسه آغاز شود و در کنار آن، ارائه خدمات مناسب مانند سطلهای زباله و امکانات دفع اصولی در مناطق گردشگری، میتواند بخش قابلتوجهی از این معضل را کاهش دهد.»
قطع درختان؛ تبری بر ریشه حیاتدر کنار معضل زباله، قطع غیرمجاز درختان نیز به یکی از نگرانیهای جدی فعالان محیطزیست تبدیل شده است.آمارها نشان میدهد که در ایام تعطیلات و روزهای گرم تابستان که حضور گردشگران در جنگلها بیشتر میشود، قطع درختان نیز افزایش مییابد. جنگل فندقلو با درختان ارزشمند فندق، بلوط و راش، سالانه شاهد تخریبهایی است که گاه جبرانناپذیرند.یکی از ساکنان محلی در این باره میگوید: «برخی افراد بدون توجه به قانون و عواقب آن، درختان را برای هیزم یا ساختوساز قطع میکنند نمیدانند که این درختان سالها طول کشیده تا رشد کنند و یک شبانهروز برای نابودی آنها کافی است تیرماه که میشود، این صحنهها بیشتر به چشم میخورد.» فرهنگسازی؛ راه نجات طبیعتمسئولان و کارشناسان بر این باورند که حل معضل زباله و تخریب طبیعت، از مسیر فرهنگسازی و آموزش میگذرد. رهاسازی زباله در طبیعت بهعنوان بزرگترین معضل زیستمحیطی استان مطرح است و اجرای طرحهای پسماند و بازیافت با بهرهگیری از توانبخش خصوصی، همراه با ترویج فرهنگ پیشگیری در بین مردم، از راهکارهای پیشنهادی کارشناسان برای حل این معضل است.سفیدی با تأکید بر بهرهگیری از ظرفیتهای مردمی در تحقق اهداف زیستمحیطی، تصریح کرد: «پویشهای پاکسازی نماد بارز همدلی و همکاری اقشار مختلف جامعه در راستای حفظ سلامت محیط و زیبایی مناظر طبیعی استان است.»
تابستان فندقلو؛ پایان طبیعت یا آغاز آگاهی؟جنگل فندقلو، تنها یکی از هزاران نقطه بکر و زیبای استان اردبیل است که در گرمترین روزهای تابستان با تهدید جدی روبروست. از تفرجگاههای حیران و سوها گرفته تا پارکهای جنگلی و حاشیه رودخانهها، همهوهمه شاهد حضور انبوه گردشگران و بهجایماندن زبالههای آنها هستند.حالا در میانه تیرماه ۱۴۰۵، این پرسش پیشروی همه ماست که آیا میخواهیم طبیعت را با انبوهی از زباله و درختان قطعشده به نسل آینده بسپاریم یا با تغییر رفتار و فرهنگسازی، این میراث گرانبها را حفظ کنیم؟ پاسخی که نه در اظهارات مسئولان که در رفتار تکتک ما در مواجهه با طبیعت نهفته است طبیعتی که اگر امروز پاس نداریم، فردایی برای پاسداشتن آن نخواهد بود.آخرین اخبار استان اردبیل را اینجا دنبال کنید.#پویش_بدون_زباله#پاکسازی_مسیرهای_سبز#جنگل_فندقلو#محیط_زیست_اردبیل#طبیعت_ایران#میراث_طبیعی
13:12 - 3 مرداد 1405