والدین آگاه این ۵ عبارت را میدانند؛ شما هم یاد بگیرید
شاید شما هم جزو آن دسته از والدینی هستید که هر بار کودکشان میترسد بیاختیار میگویند «نترس عزیزم» خبر خوب این است: اشکالی ندارد تا حالا این را نمیدانستید اما از امروز میتوانید فرق بگذارید والدین آگاه ۵ عبارت ساده را جایگزین این کلمه اشتباه کردهاند شما هم میتوانید.
خبرگزاری فارس - اردبیل: کودک توی اتاقخواب ایستاده و با چشمان گریان میگوید «از تاریکی میترسم» واکنش طبیعی شما چیست؟ اگر قرار است بگویید «نترس عزیزم خطری نیست» دست نگه دارید روانشناسان کودک میگویند این سه کلمه دقیقاً برعکس چیزی که فکر میکنید عمل میکنند؛ آنها اضطراب را بیشتر میکنند نه کمتر. چرا «نترس، خطری نیست» اشتباه است؟به گزارش منابع تخصصی روانشناسی کودک، گفتن «نترس» یا «خطری نیست» سه مشکل اساسی دارد اولاً این جمله حقیقت ندارد؛ چون اگر کودک میترسد برای او آن موقعیت واقعاً ترسناک است. ثانیاً احساس کودک را نادیده میگیرد و به او میگوید «احساس تو درست نیست» که باعث میشود کودک اعتمادش را به درون خود از دست بدهد ثالثاً، اصلاً کار نمیکند؛ دادن اطلاعات منطقی به کسی که در حالت اضطراب است نهتنها کمکی نمیکند، بلکه ممکن است او را بیشتر آشفته کند. «احساس تو را میفهمم» بهجای انکار ترس اولین قدم «اعتبار بخشیدن» به احساس کودک است روانشناسان میگویند عبارتی مثل «می دونم که ترسیدی» یا «میفهمم این موقعیت برات سخت هست» معجزه میکند وقتی کودک میشنود که شما احساسش را درک میکنید سیستم عصبی او آرامتر میشود و بهجای جنگیدن با شما، شروع به پردازش احساسش میکند.
«من اینجام. بغلم میکنی؟» در لحظه اضطراب شدید کودک به منطق نیاز ندارد؛ به امنیت فیزیکی و حضور یک بزرگتر نیاز دارد پژوهشها نشان میدهد که در ۳ سال اول زندگی، کودکان برای آرامشدن شدیداً به «نزدیکی و توجه والدین» وابسته هستند گفتن «من اینجام» یا پرسیدن «بغلم میکنی؟» دو کار همزمان انجام میدهد؛ اول اینکه هورمون اکسیتوسین (هورمون آرامش) را افزایش میدهد و دوم اینکه کورتیزول (هورمون استرس) را کاهش میدهد یک بغل ساده گاهی از هزار کلمه حرفی مؤثرتر است. «ترسیدن اشکال نداره. منم گاهی میترسم» بسیاری از کودکان فکر میکنند ترسیدن یک نقص است یا نشانه ضعف وقتی والد میگوید «منم گاهی میترسم» این پیام را به کودک میدهد که ترس یک احساس عادی و انسانی است نه یک فاجعه این عبارت «عادیسازی ترس» نام دارد و یکی از مؤثرترین تکنیکهای درمان شناختی -رفتاری برای کاهش اضطراب کودکان است هدف این نیست که کودک هرگز ترس را تجربه نکند؛ هدف این است که یاد بگیرد با ترس کنار بیاید. «این ترسناکه، ولی خطرناک نیست. باهم امتحانش میکنیم؟» بهترین جایگزین برای «نترس» چه میتواند باشد؟ یک درمانگر اختصاصی کودک راهکاری ساده ارائه میدهد؛ بهجای نفیکردن بپذیرید و قدم بعدی را پیشنهاد دهید «این حس واقعاً ترسناک است و میتوانیم باهم یکقدم کوچک برداریم» پژوهشگران میگویند کلید کاهش اضطراب «باور به توانایی مقابله» است نه «حذف محرک ترس» وقتی کودک میآموزد که «میتوانم از عهده این حس بربیایم»، اعتمادبهنفس واقعی در او شکل میگیرد.
«حالا چه حسی داری؟ نقاشیش کن» کودکان اغلب نمیتوانند احساسات پیچیده را با کلمات بیان کنند. یک راه ساده و اثبات شده؛ از کودک بخواهید ترسش را نقاشی کند این کار دو مزیت دارد: اولاً به احساس او شکل میدهد و آن را قابلمدیریت میکند ثانیاً به شما بهعنوان والد نشان میدهد که دقیقاً چه چیزی کودک را آزار میدهد گاهی یک نقاشی ساده از «هیولای زیر تخت» تمام چیزی است که برای حل مشکل نیاز دارید.یک روانشناس کودک هشدار میدهد: «هدف والدین نباید حذف اضطراب باشد هدف ساختن توانایی مقابله است» وقتی مدام به کودک میگوییم «نترس» یا او را از هر موقعیت استرسزایی نجات میدهیم ناخواسته به او یاد میدهیم که «ناراحتی یعنی خطر» درحالیکه بچههایی که اجازه مییابند در محیطی امن با ترسهای کوچک روبهرو شوند در بزرگسالی بسیار مقاومتر و بااعتمادبهنفستر خواهند بود.دفعه بعد که کودک شما از چیزی ترسید نفس عمیق بکشید و بهجای «نترس» از یکی از این پنج عبارت استفاده کنید یادتان باشد: احساس کودک هرگز «اشتباه» نیست؛ حتی اگر دلیلش برای شما مسخره به نظر برسد یک والد آرام بهترین داروی ضداضطراب برای کودک است از فردا امتحان کنید نتیجه را خواهید دید.
13:36 - 13 اردیبهشت 1405
