جغرافیای نوروز؛ جشن ملی یا هویت فرهنگی
به گزارش خبرگزاریهای ترکیه اخیراً رئیسجمهور ترکیه رجب طیب اردوغان در سخنرانی خود اعلام کرده است که ۲۱ مارس بهعنوان روز بزرگداشت نوروز در جهان ترک تعیین خواهد شد. این ادعا اگرچه بر اهمیت نوروز تأکید دارد، اما از جنبههای تاریخی، تمدنی و فرهنگی نیازمند بررسی دقیقتری است. در این یادداشت تلاش خواهیم کرد تا جایگاه نوروز را در تمدنهای مختلف واکاوی کنیم و نشان دهیم که نوروز فراتر از یک میراث خاص برای جهان ترک است؛ بلکه جشنی باستانی و مشترک میان ملل مختلف است که خاستگاه اصلی آن به تمدن ایران بازمیگردد.نوروز یکی از کهنترین جشنهای بشری در تمدن ایران است که در طول تاریخ میان اقوام و ملتهای گوناگون جشن گرفته شده است. نوروز ریشه در تاریخ کهن ایران دارد و به دوران پیش از هخامنشیان بازمیگردد، در اسطورههای ایرانی جمشید بهعنوان نخستین بنیانگذار نوروز معرفی شده است منابع تاریخی از جمله کتیبههای هخامنشی و گزارشهای مورخان یونانی نیز بر این موضوع تأکید دارند که نوروز در دوران هخامنشیان بهعنوان یک جشن ملی برگزار میشده است.
عید نوروز جشن ملی یا هویت فرهنگی
هویت فرهنگی و جشن ملی دو مفهوم کاملاً متمایز هستند که نباید با یکدیگر اشتباه گرفته شوند. هویت فرهنگی به مجموعهای از باورها، سنتها، آیینها و ارزشهایی اشاره دارد که در طول تاریخ در یک جامعه شکل گرفته و میان نسلها منتقل شده است. این هویت الزاماً وابسته به قوانین رسمی یک کشور نیست، بلکه برآمده از تعاملات تاریخی، اجتماعی و تمدنی مردم آن منطقه است.در مقابل، جشن ملی یک مفهوم حقوقی و سیاسی است که بر اساس تصمیم دولت یک کشور، یک رویداد یا آیین خاص بهعنوان تعطیل رسمی و جشن عمومی اعلام میشود. جشن ملی معمولاً دارای پشتوانه قانونی است و میتواند بهعنوان بخشی از هویت رسمی یک کشور محسوب شود.نوروز در اصل برای کشورهایی که آن را گرامی می دارند یک هویت فرهنگی محسوب میشود که ریشه در تاریخ و سنتهای مشترک این ملتها دارد. با این حال در برخی از این کشورها نوروز علاوه بر جایگاه فرهنگی بهعنوان جشن ملی و رسمی نیز گرامی داشته میشود.
نوروز جشنی برای همگرایی
نوروز متعلق به یک فرهنگ خاص نیستیکی از مهمترین دلایلی که نشان میدهد نوروز متعلق به یک فرهنگ خاص نیست ثبت آن بهعنوان میراث جهانی در یونسکو است. در سال ۲۰۱۰ سازمان یونسکو نوروز را بهعنوان یک میراث فرهنگی ناملموس جهانی به رسمیت شناخت و تأکید کرد که این جشن متعلق به کشورهای متعددی از جمله ایران، افغانستان، تاجیکستان، ازبکستان، ترکمنستان، قرقیزستان، قزاقستان، آذربایجان، پاکستان و حتی بخشهایی از هند و ترکیه است.ترکزبانان مناطق مختلف نیز نوروز را جشن میگیرند اما این امر به معنای انحصاری بودن این جشن برای جهان ترک نیست. اقوام ترکزبان از جمله ترکمنها، ازبکها، قرقیزها، قزاقها و حتی ترکهای آناتولی، تحت تأثیر فرهنگ و تمدن ایرانی با نوروز آشنا شده و آن را پذیرفتهاند. شواهد تاریخی نشان میدهد که نوروز بهعنوان یک جشن ایرانی وارد فرهنگ ترکزبانان شده است و این جشن در بین اقوام ترکزبان آسیای مرکزی بیشتر تحت تأثیر سنتهای ایرانی برگزار میشود. در واقع نوروز هیچگاه صرفاً متعلق به یک قوم یا ملت خاص نبوده است، بلکه جشنی فراگیر و تمدنی است که تحت تأثیر روابط فرهنگی و تاریخی میان ملل گوناگون توسعه یافته است. ادعای انحصار نوروز برای جهان ترک نادیده گرفتن سهم تاریخی تمدنهای دیگر به حساب میآید.#ترکیه #ایران #شهرداری #عید #نوروز #برف #باران #عطف #ترک #ارومیه #تبریز #کفیلی #امیررضا #خبرگزاری #فارس #اردوغان #اکرم_امام_اوغلو #اقتصاد #گردشگری #شب_قدر #رمضان #بین_الملل #استانها #پایتخت #رجب_طیب_اردوغان #عید_نوروز #تعطیلات #مهم #غزه #آمریکا #مذاکره #ترامپ #رهبری #نامه #پیام #امام #فطر 23:27 - 4 فروردین 1404