جانور عجیبی که زمین‌های مردم را می‌خورد!

وقتی یک روزنامه فرانسوی در دهه ۱۰ شمسی رضاخان را به شته‌ای تشبیه کرد که به‌جای برگ، زمین‌های مردم را می‌خورد، ابعاد ابَرپروژه زمین‌خواری پهلوی اول بر همگان آشکار شد. بررسی اسناد تاریخی نشان می‌دهد چگونه یک حکومت با تأسیس «اداره املاک اختصاصی» و ابزار ارعاب نظامی، ثروت یک ملت را به دربار منتقل کرد.
خبرگزاری فارس_گروه تاریخ: هر روزی که خورشید در آسمان ایران طلوع می‌کرد و غروب می‌کرد، هفت سند مالکیت جدید به نام یک نفر ثبت می‌شد! این حاصل یک حساب و کتاب ساده ریاضی است که سال‌ها بعد، یکی از نمایندگان مجلس شورای ملی در پهلوی دوم پرده از آن برداشت: «رضا شاه نزدیک به ۱۷ سال در این مملکت سلطنت کرد که اگر روزانه حساب کنیم تقریباً ۶ هزار روز می‌شود. در این مدت ۴۴ هزار سند مالکیت برای او صادر کرده‌اند؛ یعنی به طور متوسط، روزی ۷ سند مالکیت!» اما این «پادشاهِ زمین‌خوار» که بود و چگونه مردی که در ابتدای سده حاضر، تنها یک افسر قزاق ساده با حقوقی ناچیز بود، هنگام خروج از کشور به ثروتمندترین مرد ایران و صاحب یکی از بزرگ‌ترین امپراتوری‌های املاک در جهان تبدیل شد؟
همه چیز از سال ۱۳۰۴ آغاز شد. رضاخان زمانی که تاج‌گذاری کرد، نه زمین چندانی به نامش بود و نه ثروتی که بشود روی آن حساب کرد. اما بیش از ۱۶ سال حکمرانی با اهرم زور و تهدید، معادله را به کلی تغییر داد. تا سال ۱۳۲۰، بیش از ۴۴ هزار ملک و مستغل کشاورزی، به‌ویژه در حاصلخیزترین نقاط شمال کشور، از دست صاحبان واقعی‌شان خارج و به نام شاه ثبت شد. کارشناسان می‌گویند وسعت اراضی غصب شده توسط رضاخان، به تنهایی بیش از ۱۰ درصد کل زمین‌های کشاورزی شناسایی‌شده در ایران را تشکیل می‌داد! اشتهای رضاخان برای بلعیدن خاک کشور چنان سیری ناپذیر بود که در سال ۱۳۱۴، دستگاه عریض و طویلی به نام «اداره املاک اختصاصی» تأسیس شد. ساختار این اداره کاملاً نظامی و پادگانی بود؛ کشور را به مناطق مختلف تقسیم کردند، بالای سر هر منطقه یک افسر ارشد ارتش گذاشتند و فرماندهی کل این امپراتوریِ غصب را به سرلشکر کریم آقاخان بوذرجمهری سپردند تا با ارعاب و زور، صدای هیچ کشاورز و معترضی به گوش نرسد.
این حجم بی‌سابقه از زمین‌خواری، خیلی زود مرزهای کشور را رد کرد و به سوژه افشاگری مطبوعات جهان تبدیل شد. تا جایی که یکی از روزنامه‌های مطرح فرانسوی در گزارشی با تعبیری جنجالی نوشت: «در ایران جانور عجیبی پیدا شده که مثل شَته عمل می‌کند، با این تفاوت که شته برگ درختان را می‌خورد؛ ولی این جانور تاجدار زمین‌خوار است و هرچه‌قدر هم املاک مردم را می‌خورد، باز هم سیر نمی‌شود…» تکنیک‌های رضاخان برای تصاحب اموال مردم، ترکیبی از قلدری و حیله بود؛ از مصادره‌های مستقیم به بهانه‌های واهی نظیر «اقدام علیه منافع ملی» گرفته تا مجبور کردن زمین‌داران خرد و کلان به فروش املاک زیر قیمت واقعی. گاهی هم اگر روستایی‌ها مقاومت می‌کردند، با منحرف کردن مسیر آب کشاورزی، زمین‌هایشان را خشک می‌کردند تا چاره‌ای جز تسلیم و رها کردن ملک نداشته باشند. دونالد ویلبر، مورخ و پژوهشگر سرشناس غربی، در کتاب «رضاشاه پهلوی» ابعاد حیرت‌انگیز این ثروت‌افزایی را این‌گونه ثبت کرده است: «او به هنگام مرگ دارای بیش از یک و نیم میلیون هکتار زمین بود.» ویلبر همچنین به جهش سرسام‌آور حساب‌های بانکی او اشاره می‌کند: «در سال ۱۹۳۰ حساب شخصی او در بانک ملی، یک‌صد هزار تومان دارایی را نشان می‌داد؛ اما زمانی که کشور را ترک کرد، این مبلغ به شصت‌وهشت میلیون تومان رسیده بود!»
اراضی طلایی مازندران و گیلان، درآمدی نجومی را روانه دربار کرد؛ ثروتی که صرف احداث کاخ‌ها، هتل‌ها، کازینوها و راه‌اندازی شبکه‌ای از مؤسسات سلطنتی شد. دربار پهلوی عملاً به یک مجتمع نظامی-زمین‌داری تبدیل شد که بذل و بخشش زمین‌های غصبی مردم، دستمزدِ وفاداری جیره‌خواران و افسران مطیع دربار بود. صدور روزانه ۷ سند مالکیت برای شش هزار روز متوالی، تنها یک آمار تاریخی نیست؛ بلکه سندِ زنده دورانی است که در آن ثروت ملی، دست‌رنج دهقانان و زمین‌های اجدادی یک ملت، قربانی اشتهای تمام‌نشدنی دیکتاتوری شد که حتی خاک زیر پای مردمش را هم به نام خود ثبت می‌کرد. منابع: ۱. کتاب «رضاشاه پهلوی» از دونالد ویلبر۲. کتاب «ایران بین دو انقلاب» از یرواند آبراهامیان۳. کتاب «خودِ خدا» از محمدحسین راجیپایان پیام/#رضاشاه #پهلوی #جانور #زمین_خوار #شته #ثروت #قزاق #زمین #روستا
07:06 - 16 شهریور 1405
فرهنگ
تاریخ

8 بازنشر15 واکنش
60٫9k بازدید




5 پاسخ

تصویر نمایه‌ی ‌Serab Komar‌
@Serabkomar16 شهریور 1405
در پاسخ به @nasrollahi
هنوز هم عوارض کارهای رضا پالان گریبانگیر کشور است. تعداد زیادی سند از منابع طبیعی که همه روی آن ادعا دارند و با آنها زمین خواری میکنند.

@user17083169593416 شهریور 1405
در پاسخ به @nasrollahi
این فاطمه زهرا نصرالهی فقط همین یک مدل خبر بلده کپی پیست کنه پهلوی اینکارو کرد پهلوی اونکارو کرد کتابای پسر تموم شد رفت سراغ پدر

تصویر نمایه‌ی ‌محمد‌
@user17079254697416 شهریور 1405
در پاسخ به @nasrollahi
خاندانی که توسط استعمار انگلیس بر ایران مسلط شد

تصویر نمایه‌ی ‌Iranian Researcher‌
@IranianResearcher16 شهریور 1405
در پاسخ به @nasrollahi
دربار پهلوی اول از نظر ساختار اقتصاد سیاسی دربار بسبک خانات فئودال هم عصر خود عمل می کرد و هیچ نسبتی با نهادسلطنت کهن ایرانی که نهادسلطنت شخصیتی عمومی مستقل از شخص شاه داشت و آن شخصیت عمومی می توانست فر ایزدی را از شخص شاه بستاند و به فرد دیگری از خون اشرافی ببخشد.

@zolfagar16 شهریور 1405
در پاسخ به @nasrollahi
رضا خان زمین میخورد جدیدا یه جانوری در ایران پیدا شده زمین به مردم نمیده . هی میگی اقا یه کم بزرگترش کن جا باز کن تا ملت خونه بسازن تو شهر روستا میگه نه نمیشه . حتی تو بیابون و کوه هم نمیزارن میگن مال منابع طبیعی هست . خوش به حالتون