فارس من| هرمز زیر سیل هنجارشکنی گردشگران
افزایش گردشگران که میتواند فرصتی طلایی برای رونق اقتصادی و توسعه پایدار جزیره هرمز باشد به چالش حفظ هویت فرهنگی، اجتماعی و مذهبی منطقه تبدیل شده است.
افزایش گردشگری، کاهش نظارت؟
جزیره هرمز، با سواحل رنگارنگ، طبیعت منحصربهفرد و موقعیت استراتژیک خود در تنگه هرمز، همواره یکی از مهمترین مقاصد گردشگری در جنوب کشور بوده است. ورود روزانه ۳ تا ۵ هزار گردشگر به این جزیره، میتوانست بستری برای توسعه اقتصادی، اشتغالزایی و بهبود وضعیت معیشتی مردم منطقه فراهم کند. اما در عمل، نبود نظارت کافی، مدیریت ضعیف گردشگری و بیتوجهی به هنجارهای فرهنگی و مذهبی باعث شده است که هرمز، بیش از آنکه از صنعت گردشگری منتفع شود، دچار بحران فرهنگی و اجتماعی شود.بسیاری از گردشگران، بدون در نظر گرفتن ارزشهای بومی و مذهبی مردم جزیره، با پوششهای نامناسب، رفتارهای غیرمتعارف و حتی مصرف مشروبات الکلی، موجب جریحهدار شدن احساسات مردم شدهاند. این مسئله واکنشهای گستردهای را به همراه داشته و خواستههای زیادی برای افزایش نظارت، برخورد جدی با هنجارشکنیها و ساماندهی گردشگران مطرح شده است.
فرهنگ بومی هرمز در معرض خطر
هرمز، جزیرهای با پیشینهای غنی از ولایتمداری و پاسداری از مرزهای ایران، همواره به عنوان نمادی از مقاومت، ایمان و سنتهای کهن شناخته شده است. مردمان این منطقه با فرهنگی اصیل و پوششی خاص، همواره سعی کردهاند هویت تاریخی و دینی خود را حفظ کنند. با این حال، در سالهای اخیر، حضور گردشگرانی که بدون توجه به ارزشهای منطقهای، پوششهای نامناسب و رفتارهای ناهنجار دارند، به این سنتهای تاریخی ضربهای جدی وارد کرده است.کرایه موتورسیکلت، مصرف مشروبات الکلی، استعمال دخانیات در اماکن عمومی، برهنگی در سواحل و اماکن گردشگری، برخی از مظاهر ناهنجاریهایی است که امروز در هرمز دیده میشود. این رفتارها، علاوه بر آنکه حرمت جامعه بومی را خدشهدار میکند، سبب نارضایتی شدید خانوادههای شهدا و مردم متدین منطقه شده است.
مسئولیتپذیری در صنعت گردشگری؛ آیا نظارت وجود دارد؟
در حالی که صنعت گردشگری میتواند نقش مهمی در بهبود اقتصاد جزیره هرمز ایفا کند، اما بیبرنامگی، نبود نظارت مؤثر و عدم ساماندهی تورهای گردشگری باعث شده است که نهتنها این صنعت رونق نگیرد، بلکه آسیبهای جدی اجتماعی و فرهنگی نیز به منطقه وارد شود.به گفته مردم و فعالان فرهنگی جزیره، برنامه جامعی برای سامان دادن به این وضعیت وجود ندارد.علیرغم تأکید مقام معظم رهبری در سال ۱۳۹۸ بر لزوم توجه ویژه به توسعه جزیره هرمز و معیشت مردم آن، تاکنون اقدام موثری برای ساماندهی و مدیریت تورهای گردشگری انجام نشده است.دستگاه قضایی استان هرمزگان نیز چندی پیش چهار نیروی توانمند برای کنترل وضعیت جزیره مستقر کرده است، اما به نظر میرسد این اقدامات هنوز نتوانستهاند نظم و نظارت کافی بر وضعیت گردشگری هرمز ایجاد کنند. در این میان، برخی کارشناسان معتقدند که برای حل این مشکل، باید همکاری بیندستگاهی میان فرماندهی انتظامی، قوه قضاییه و وزارت گردشگری افزایش یابد تا از ادامه این روند جلوگیری شود.
تأثیرات اقتصادی گردشگری بیضابطه
بسیاری بر این باورند که گردشگری بیبرنامه و بدون نظارت، نهتنها به توسعه اقتصادی منطقه کمک نمیکند، بلکه اثرات منفی نیز دارد. برخی از فعالان اقتصادی جزیره میگویند که گردشگران واقعی، که به دنبال تجربه فرهنگ بومی و جاذبههای طبیعی هرمز هستند، جای خود را به افرادی دادهاند که بیشتر برای تفریحات سطحی و هنجارشکنانه به این منطقه سفر میکنند.این مسئله، موجب تخریب چهره جزیره و کاهش ارزشهای اصیل آن در میان گردشگران واقعی شده است. همچنین، حضور افرادی که تنها به دنبال رفتارهای غیرمتعارف هستند، موجب نارضایتی مردم بومی و مهاجرت برخی از آنها از جزیره شده است. اگر این روند ادامه پیدا کند، ممکن است جامعه بومی جزیره، که اصلیترین حافظان فرهنگ و هویت این منطقه هستند، به مرور از بین بروند و هرمز هویت سنتی خود را از دست بدهد.
لزوم اقدام فوری از سوی مسئولین
با توجه به شرایط موجود، مردم و مسئولان محلی خواستار اقدامات فوری برای مدیریت بهتر گردشگری، برخورد با ناهنجاریها و حمایت از فرهنگ بومی جزیره هستند. برخی از مهمترین راهکارهای پیشنهادی عبارتند از:۱.افزایش نظارت نیروی انتظامی بر سواحل و اماکن گردشگری جزیره۲. ساماندهی تورهای گردشگری و اعمال قوانین سختگیرانه برای ورود گردشگران به جزیره۳. فرهنگسازی و ارائه آموزشهای لازم به گردشگران برای احترام به فرهنگ بومی منطقه4. ایجاد امکانات تفریحی و گردشگری مناسب برای جذب گردشگران واقعی و فرهنگی۵. تقویت قوانین و برخورد جدیتر با افراد متخلف که با هنجارشکنی، به فرهنگ منطقه آسیب میزنند.
جزیره هرمز، گوهری درخشان در خلیجفارس، که میتواند یکی از قطبهای اصلی گردشگری ایران باشد، امروز در مسیری خطرناک از بینظمی، هنجارشکنی و ضعف مدیریتی قرار دارد. در حالی که گردشگری سالم میتواند به رونق اقتصادی منطقه کمک کند، گردشگری بیضابطه و غیرمسئولانه، در حال تخریب فرهنگ، سنتها و هویت این جزیره است.سؤال اصلی این است که آیا مسئولان گامهای جدی برای ساماندهی گردشگری جزیره برخواهند داشت؟ یا هرمز همچنان در سایه ضعف مدیریت و بیتوجهی به هویت فرهنگی خود، بهتدریج از ارزشهای اصیلش فاصله خواهد گرفت؟چشم امید مردم این جزیره به اقدام قاطع مسئولان است.برای دیدن اخبار فوری هرمزگان @hormozgan را دنبال کنید.#جزیره_هرمز#بی_حجابی#تعطیلات_نوروز 10:45 - 21 اسفند 1403