روایت مساجد ماندگار در تاریخ؛ از «جمعه مسجد» تا «میرزاعلی‌اکبر»
مساجد در طول تاریخ همواره نقشی فراتر از مکانی برای عبادت داشته‌اند؛ در زمان جنگ محلی برای پشتیبانی بوده‌اند و در زمان صلح نیز بستری برای فعالیت‌های فرهنگی و اجتماعی به شمار می‌رفته‌اند.
به گزارش خبرگزاری فارس از اردبیل، ۳۰ مرداد، روز جهانی مسجد، فرصتی شد تا بار دیگر نگاهی به نقش مؤثر و ماندگار مساجد در تاریخ کشورمان بیندازیم.شهر اردبیل از کهن دیارهای ماندگار کشورمان است که مساجد قدیمی و تأثیرگذاری را در خود جای‌داده است؛ به همین مناسبت، بار دیگر نگاهی به برخی از این مساجد و نقش آن‌ها در تاریخ این شهر می‌اندازیم.
مسجد میرزا علی اکبرمسجد مرحوم میرزا علی‌اکبر اردبیل به دلایل مختلف، از جمله نقش سیاسی و فرهنگی آن در تاریخ شهر و همچنین معماری منحصربه‌فردش، در شمار یکی از مهم‌ترین مساجد اردبیل قرار دارد که قدمت این مسجد به دوره قاجاریه برمی‌گردد.سازنده این مسجد، طبق گفته کارشناسان، حاج محمدحسین امین بوده است؛ اما به دلیل تعمیر و تدریس میرزا علی‌اکبر مجتهد در این محل، این مسجد به نام «مسجد میرزا علی‌اکبر» شناخته شده است.معماری خاص این مسجد باعث شده است که نمازگزاران، علاوه بر انجام اعمال عبادی، علاقه زیادی به تماشای بخش‌های مختلف آن داشته باشند. استفاده از آجر و ستون‌های متعدد در ساخت مسجد نیز موجب شده تا حال و هوای معماری قدیمی به‌خوبی در فضای آن احساس شود.
مسجد عالی‌قاپومسجد عالی‌قاپو اردبیل یکی از معروف‌ترین و مهم‌ترین مساجد استان به شمار می‌رود. هر ساله تجمع باشکوه عزاداران حسینی اردبیل در ایام تاسوعا و عاشورا در مقابل این مسجد برگزار می‌شود و تصاویر ماندگاری را رقم می‌زند.تاریخچه ساخت این مسجد به بیش از ۵۰۰ سال پیش بازمی‌گردد. قرارگیری آن در موقعیتی خاص و انتصاب بنا به دوره صفویه، موجب شده این مسجد از جایگاه و اهمیت ویژه‌ای میان اهالی شهر برخوردار باشد.هم‌جواری مسجد عالی‌قاپو با مجموعه شیخ صفی‌الدین اردبیلی، بر زیبایی و اهمیت آن افزوده است. گردشگرانی که برای بازدید از مجموعه شیخ صفی به این منطقه می‌آیند، در کنار این مجموعه تاریخی، با معماری و زیبایی مسجد عالی‌قاپو نیز مواجه می‌شوند.
مسجد اعظماردبیل یکی از شهرهایی است که آیین‌های متفاوت محرم در آن با آداب‌ورسوم خاصی برگزار می‌شود و «تشت‌گذاری» نیز که از جمله آیین‌های مهم این ایام به شمار می‌رود، در مسجد اعظم اردبیل برگزار می‌شود.۲۸ ذی‌الحجه، روز برگزاری مراسم تشت‌گذاری در این مسجد است و معماری خاص و وسعت مسجد اعظم، جلوه ویژه‌ای به این آیین مذهبی می‌بخشد.
جمعه مسجد اردبیلمسجد جمعه اردبیل، یکی از کهن‌ترین و تاریخی‌ترین بناهای مذهبی ایران در شمال غرب کشور است. ریشه‌های این بنا به دوران پیش از اسلام و یک آتشکده متعلق به دوره اشکانیان بازمی‌گردد که بعدها به مسجد تبدیل شد. اوج شکوفایی و ساخت‌وساز اصلی آن در دوره سلجوقیان (قرن ۵ و ۶ هجری قمری) رخ داد و پس از آن، این بنا در حملات مغولان تخریب و در دوره ایلخانیان بازسازی شد.معماری این مسجد نیز مانند مسجد میرزا علی‌اکبر، ویژگی‌های خاص و زیبایی دارد. البته این بنا در طول تاریخ، بنا به دلایل مختلف، دستخوش تغییراتی شده و از وسعت آن کاسته شده است و این بنا به دلیل اهمیت ویژه و تاریخی که درخود جای داده است سرانجام در سال ۱۳۱۵ به ثبت ملی رسید.
اهمیت مساجد ۶ گانه در برنامه‌ریزی مراسم محرم در اردبیلبرگزاری مراسم محرم در اردبیل با رسم‌ورسوم خاصی انجام می‌شود، در این شهر ۶ مسجد اصلی شامل مساجد قازران، سرچشمه، عالی‌قاپو، پیرعبدالملک، اوچ‌دکان و طوی وجود دارد که هر مسجد ۲۰ الی ۲۵ مسجد را زیر نظر خود دارد.از دوم تا هشتم محرم (به جز جمعه‌ها)، هر روز یکی از مساجد اصلی به همراه مساجد زیرمجموعه خود در مقابل مسجد جامع اردبیل به عزاداری می‌پردازد.
10:12 - 30 مرداد 1405