معنویت تاریخ و گردشگری در بقعه قیدار نبی (ع)
بقعه حضرت قیدار نبی (ع) در سال 719 به همت بانو بلغار خاتون همسر غازان خان مغول تجدید بنا شده است، سپس گنبد آن در سال 751 (ه.ق) به دست استاد تیمورخان سلطانیهای احیا و در قرن 11 (ه.ق) گچبری میشود.
به گزارش خبرگزاری فارس از زنجان زنجان، بقعه قیدار نبی مربوط به سدهٔ ۷ و ۸ هجری قمری است و در خدابنده، مرکزشهر واقع شده و این اثر در تاریخ ۲۱ آبان ۱۳۱۷ با شماره ثبت۳۲۱ بهعنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. انتساب این بقعه به قیدار نبی با استشهاد ۶۵ نفر از علمای طراز اول (از جمله رجالی معاصر آیت الله مرعشی نجفی) مورد تأیید قرار گرفتهاست. این بقعه در زمان بلغار خاتون زن غازان خان تخریب و مجدداً در سال ۷۱۹ قمری احداث شد، در تاریخ ۱۳۱۹ قمری این بقعه توسط شخصی بنام امیرافشار جهانشاه خان مرمت شد. بقعه قیدار نبی آرامگاه قیدار بن اسماعیل بن ابراهیم (ع) است که از پیامبران الهی و بیست و پنجمین جد حضرت محمد (ص) بوده است. این بنا از آجر و بر روی سه ردیف سنگ سبز تراشیده، ساخته شده و ترکیب کلی آن از دو چهارطاقی چسبیده به هم تشکیل یافته است، چهارطاقی نخستین به عنوان هشتی با پوشش گنبدی احداث شده که سقف آن بر چهار جرز استوار گشته است، در حد فاصل دو جرز از سمت غرب، درِ ورودی بقعه قرار دارد. این قسمت به سبک چهارطاقی بوده با این تفاوت که دیوار به جرز باربر تبدیل شده است، تا ارتفاع یک متری دور تا دور بنا با کاشیهای 6 گوش، به رنگ فیروزه، بنفش، سیاه و سفید پوشیده شده و بر فراز آن گنبد دو جداره قرار دارد، جدار نخستین که سقف بقعه را تشکیل داده از قسمت درون با گچبریهای بسیار زیبایی پوشیده شده است.
ترکیب کلی تزئینات از موتیفی به نام شمسه از وسط عرقچین با کاربندی زیبایی منشعب شده و این کاربندی به نوبه خود تصاویر را محدود کرده است گچبریها از گل و بوته، لچک و ترنج، تصویر خیالی فرشتگان، درخت تزئینی که همان درخت معروف زندگی است، همراه با پرندگان بسیار زیبا طراحی شده است. گنبد این بنا در عین سادگی بسیار جالب و به سبک خاص و از نوع گنبدهای زنگولهای است، در گوشوارههای جرز شرقی تزئینات اولیه بر اثر رطوبت حاصله از فیلپوشهای سقف فرو ریخته و در دوران قاجاریه مرمت شده است. ضریح قیدار نبی به طرز زیبایی از چوب گردو ساخته شده و تزئیناتی شامل طرحهای هندسی، گل و بوته به روش حکاکی در آن منقوش است. در دوران صفویه برای حفاظت آن ضریح دیگری در این محل نصب گردید و با ترکیبی از گرهسازی و شمسه اجرا شده است. این بقعه را زائرسرای بزرگی محصور کرده که با پلان مستطیلی به سبک خاصی اجرا شده است و تقلید ناقصی از سبک بناهای چهار ایوانی است. به استثنای ضلع شرقی صحن که طاق نماست، در بقیه اضلاع، حجرههایی به عنوان محل سکونت زائرین دیده میشود. حجرههای ضلع غربی به جهت شیب تند زمین، در دو طبقه احداث شده که طبقه زیرین اختصاص به محل احشام زائرین دارد. در ضلع جنوبی، درِ ورودی با دو برج کنترل میشود که زنجیر عدالت جهت تَظَلُم مردم در آن آویزان است.
در مورد تاریخ احداث بنا دو کتیبه سنگی در جبهه جنوبی بقعه و هشتی دیده میشود، بنابر کتیبه داخل بقعه، این بنا در سال 719 به دلیل ارادت بسیار بلغان خاتون همسر غازان خان به قیدار نبی، احداث و گنبد آن در سال 751 ساخته شده و گچبریهای بنا متعلق به قرن 11 هجری قمری یعنی زمان صفویان است انتهای پیام/73005.
21:55 - 4 فروردین 1396