کثرت، بدون تربیت چه فایدهای دارد؟
تا اینجا از دو چیز گفتیم؛از اینکه پیامبر(ص) به کثرت امت توجه داشت و از اینکه در نگاه دینی، «فرزند صالح» میتواند ادامه خیر انسان باشد.اما یک سؤال مهم هنوز باقی مانده است:اگر تعداد فرزندان بیشتر شود، اما تربیتشان را جدی نگیریم، چه؟این سؤال اتفاقاً خیلی مهم است.چون در نگاه اهلبیت(ع)، فرزندآوری هیچوقت از تربیت جدا نیست.امام صادق(ع) درباره رفتار با فرزندان میفرمایند:«أَکْثِرُوا مِنْ قُبْلَةِ أَوْلَادِکُمْ...»فرزندان خود را بسیار ببوسید؛ زیرا برای هر بوسه، پاداشی برای شماست.
شاید در نگاه اول، این روایت ارتباطی با بحث جمعیت نداشته باشد.اما دارد.خیلی هم دارد.چون نشان میدهد در فرهنگ اهلبیت(ع)، کودک قرار نیست فقط «به دنیا بیاید»؛ باید دیده شود، محبت بگیرد و در فضای عاطفی سالم رشد کند.بعدتر، در روایتی منسوب به امام صادق(ع)، درباره مراحل تربیت کودک آمده است که هفت سال نخست، زمان بازی، هفت سال دوم زمان ادب و هفت سال سوم زمان همراهی با فرزند است. این روایت در منابعی مانند الکافی نقل شده است.یعنی تربیت، یک کار حاشیهای نیست که اگر وقت داشتیم انجامش بدهیم.خودِ فرزندآوری، آغاز یک مسیر است.مسیر طولانیای که از محبت شروع میشود و به مسئولیت میرسد.این نکته برای بحث امروز ما خیلی مهم است.گاهی درباره جمعیت فقط از «تعداد تولدها» حرف میزنیم؛ انگار اگر عدد بالا رفت، مسئله حل شده است.در حالی که جامعه به انسان نیاز دارد، نه فقط به جمعیت.به جوانی که مهارت دارد.به انسانی که مسئولیتپذیر است.به نسلی که میتواند خانواده تشکیل دهد، کار کند، به دیگران کمک کند و در جامعه نقش داشته باشد.پس فرزندآوری و تربیت را نباید دو موضوع جدا بدانیم.اگر از افزایش نسل حرف میزنیم، باید همزمان از افزایش سرمایه تربیتی خانوادهها هم حرف بزنیم.پدر و مادری که قرار است یک نسل را بسازند، خودشان نیازمند آموزش و حمایتاند.اینجا دیگر مسئله فقط تصمیم یک مادر یا پدر نیست؛ مدرسه، رسانه، مسجد، قانون، اقتصاد و فرهنگ جامعه هم سهم دارند.چون یک کودک در خلأ بزرگ نمیشود.جامعه او را هم تربیت میکند.پس شاید تعبیر دقیقتر این باشد:فرزندآوری، آغاز مسئولیت است؛ نه پایان آن.و اگر قرار است از «کثرت نسل» سخن بگوییم، باید نسلی بخواهیم که فقط بیشتر نباشد...بهتر هم باشد.
20:32 - 23 مرداد 1405