پیامبر اکرم(ص)؛ الگوی خانواده‌محور و مربی بزرگ انسان‌سازی
پیامبر اکرم(ص) با وجود مسئولیت‌های سنگین اجتماعی و رسالت الهی، در محیط خانه حضوری فعال و محبت‌آمیز داشتند. ایشان با همسران خود با رفق، مدارا و عطوفت رفتار می‌کردند و از تندخویی و بدزبانی پرهیز داشتند.
🌿حجت‌الاسلام والمسلمین عباس‌آبادی، مدیر حوزه علمیه رضویه شهرستان کردکوی، در یادداشتی با تأکید بر جایگاه خانواده در منظومه تربیتی اسلام، سیره پیامبر اکرم(ص) را الگویی جامع برای همسرداری، فرزندپروری و خانواده‌داری دانست.خداوند متعال در قرآن کریم، پیامبر اکرم(ص) را به عنوان «اسوۀ حسنه» و الگویی کامل برای انسان‌ها معرفی می‌فرماید:««لَقَدْ كَانَ لَكُمْ فِي رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ»(سوره احزاب، آیه ۲۱)»این الگو بودن، تنها به عرصه عبادت و مسائل فردی محدود نمی‌شود، بلکه تمامی شئون زندگی، از جمله سبک زندگی خانوادگی را نیز دربرمی‌گیرد. پیامبر(ص)؛ الگوی شایسته در خانوادهپیامبر اکرم(ص) با وجود مسئولیت‌های سنگین اجتماعی و رسالت الهی، در محیط خانه حضوری فعال و محبت‌آمیز داشتند. ایشان با همسران خود با رفق، مدارا و عطوفت رفتار می‌کردند و از تندخویی و بدزبانی پرهیز داشتند.سیره عملی آن حضرت نشان می‌دهد که مسئولیت‌های خانه را شأنی جدا از خود نمی‌دانستند؛ گوشت خرد می‌کردند، گوسفند می‌دوشیدند، لباس خود را وصله می‌زدند و در امور منزل مشارکت داشتند.قرآن کریم نیز در توصیه‌ای روشن می‌فرماید:««وَعَاشِرُوهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ»(و با زنان به شایستگی رفتار کنید؛ سوره نساء، آیه ۱۹)»در نگاه نبوی، خانواده محل قدرت‌نمایی نیست؛ بلکه عرصه محبت، کرامت، مسئولیت‌پذیری و اخلاق است.تربیت فرزند؛ با محبت و الگو بودنیکی از جلوه‌های برجسته سیره پیامبر اکرم(ص)، رفتار محبت‌آمیز ایشان با کودکان بود. سلام کردن به فرزندان، احترام گذاشتن به آنان، محبت و توجه به نیازهای عاطفی کودکان و وفای به وعده‌ها، بخشی از آموزه‌های تربیتی آن حضرت است.
از پیامبر اکرم(ص) نقل شده است:««أَحِبُّوا الصِّبْيَانَ وَارْحَمُوهُمْ...»»کودکان را دوست بدارید و با آنان مهربان باشید و هنگامی که به آنان وعده می‌دهید، به وعده خود وفا کنید.این سیره نشان می‌دهد که محبت، احترام و رفتار عملی والدین از مهم‌ترین ابزارهای تربیت فرزند است. خانواده؛ نخستین مدرسه انسان‌سازیدر نگاه اسلام، تربیت انسان از خانواده آغاز می‌شود. کودک پیش از آنکه دانش‌آموز مدرسه باشد، شاگرد مکتب خانواده است و نخستین آموزه‌های اخلاقی، اعتقادی و اجتماعی خود را از پدر و مادر دریافت می‌کند.تربیت دینی؛ مسئولیتی که نمی‌توان به تأخیر انداختدر روایات اهل‌بیت(ع) بر آموزش معارف دینی به فرزندان از سنین کودکی تأکید شده است. امام صادق(ع) بر ضرورت پیش‌دستی در تربیت و آشنا کردن کودکان با معارف دینی تأکید می‌فرمایند تا ذهن و شخصیت آنان پیش از آنکه تحت تأثیر جریان‌های انحرافی قرار گیرد، با معارف الهی آشنا شود.بنابراین، تربیت دینی یک اقدام مقطعی یا صرفاً آموزشی نیست؛ بلکه فرآیندی مستمر است که از خانواده آغاز می‌شود و با رفتار و سبک زندگی والدین استمرار می‌یابد.پدر و مادر؛ مسئولان اصلی تربیترسول خدا(ص) می‌فرمایند:««الرَّجُلُ رَاعٍ عَلَى أَهْلِ بَيْتِهِ وَهُوَ مَسْئُولٌ عَنْهُمْ»»مرد سرپرست خانواده است و نسبت به آنان مسئولیت دارد.این مسئولیت تنها به تأمین نیازهای اقتصادی خانواده محدود نیست؛ بلکه هدایت، تربیت، محبت، مراقبت و فراهم کردن محیطی سالم برای رشد فرزندان را نیز شامل می‌شود.
از سوی دیگر، نیکی به خانواده در فرهنگ اسلامی دارای چنان جایگاهی است که امام صادق(ع) می‌فرمایند:««مَنْ حَسُنَ بِرُّهُ بِأَهْلِ بَيْتِهِ مُدَّ لَهُ فِي عُمُرِهِ»»هر کس به شایستگی در حق خانواده خود نیکی کند، عمرش طولانی می‌شود. خانواده سالم؛ زیربنای جامعه سالمخانواده نخستین نهاد اجتماعی و مهم‌ترین بستر شکل‌گیری شخصیت انسان است. اگر در خانواده، ایمان، محبت، احترام، صداقت و مسئولیت‌پذیری نهادینه شود، آثار آن در مدرسه، جامعه و نسل‌های آینده نیز نمایان خواهد شد.از همین منظر، خانواده را می‌توان نخستین مدرسه انسان‌سازی و یکی از پایه‌های اصلی تمدن‌سازی دانست.سیره پیامبر اکرم(ص) به ما می‌آموزد که خانواده در نگاه اسلام، تنها محل سکونت نیست؛ بلکه میدان تربیت، رشد، محبت و انسان‌سازی است.جامعه‌ای که به دنبال تربیت نسلی مؤمن، اخلاق‌مدار، مسئولیت‌پذیر و توانمند است، باید از خانواده آغاز کند؛ چراکه نخستین الگوی هر کودک، پدر و مادر او هستند.پیامبر اکرم(ص) با سبک زندگی خود نشان دادند که می‌توان در اوج مسئولیت‌های اجتماعی، در خانه نیز همسری مهربان، پدری دلسوز و الگویی کامل برای خانواده بود.✍️ حجت‌الاسلام والمسلمین عباس‌آبادیمدیر حوزه علمیه رضویه شهرستان کردکوی
11:44 - 20 مرداد 1405
23٫4 هزار بازدید