فرار سرمایه و بازده اوراق؛ چه اتفاقی برای اقتصاد آمریکا میافتد؟
اگرچه رشد اقتصاد آمریکا به ظاهر ادامه دارد، اما همزمان نشانههایی در بازارهای مالی دیده میشود که نگرانیهای بسیاری را برای سرمایهگذاران ایجاد کرده است. افزایش بازده اوراق خزانهداری، فشارهای تورمی و تغییر رفتار بخشی از سرمایهها، پرسشهای مهمی درباره مسیر آینده اقتصاد آمریکا مطرح میکند.
گروه تحلیل بینالملل: اقتصاد آمریکا هنوز رشد میکند، اما پشت این رشد، نشانههای نگرانکنندهای دیده میشود. رشد اقتصادی در سهماهه دوم ۲۰۲۶ به ۱.۵٪ رسید که کمتر از انتظار بازار بود. همزمان، تورم همچنان بالاتر از هدف ۲ درصدی فدرال رزرو است و افزایش قیمت انرژی—ناشی از جنگ ترامپ و ناامن شدن تنگه هرمز که منجر به توقف صادرات نفت و فرآوردهها شده— فشار بیشتری بر قیمت کالاها و خدمات وارد کرده و در نهایت، فشار تورمی را بر سبد خرید خانوارهای آمریکایی دوچندان میکند.اما این همه آن چیزی نیست که در اقتصاد آمریکا رخ میدهد. مهمترین هشدار از جایی دیگر میآید: بازار اوراق قرضه. اوراق خزانهداری در واقع پولی است که دولت آمریکا از سرمایهگذاران قرض میگیرد. وقتی بازده این اوراق بالا میرود، یعنی دولت برای پیدا کردن کسی که حاضر باشد به او پول قرض دهد، باید سود بیشتری بدهد.در ۱۸ اوت، سود اوراق ۳۰ساله آمریکا به ۵.۳۲۷٪ رسید؛ بالاترین سطح از سال ۲۰۰۷ و این برای کشوری که طبق آمار وزارت خزانهداریش، بیش از ۳۰ هزار میلیارد دلار بدهی دارد، زنگ خطر است؛ چون هرچه سود مورد مطالبه سرمایهگذاران بالاتر برود، هزینه پرداخت این بدهی هم بیشتر میشود.چرا این اتفاق خطرناک استدولت آمریکا هر سال برای تأمین هزینههای خود و پرداخت بدهیهای قبلی مقدار زیادی پول قرض میگیرد. اگر سرمایهگذاران برای خرید اوراق، سود بیشتری بخواهند، دولت باید پول بیشتری برای این بدهی بدهد.اینجا چرخه خطرناک شکل میگیرد: بدهی بیشتر، نیاز به قرض گرفتن بیشتر ایجاد میکند؛ قرض گرفتن گرانتر، هزینه بهره را بالا میبرد؛ و بهره بالاتر، فشار بیشتری بر بودجه وارد میکند. پس مشکل بدهی نیست؛ مشکل رقمی است که مرتب در حال افزایش است.
فدرال رزرو هم دستش بستهتر شده استفدرال رزرو برای مقابله با رکود معمولاً میتواند نرخ بهره را کاهش دهد تا وام گرفتن ارزانتر شود. اما وقتی تورم همچنان بالاست، کاهش نرخ بهره میتواند دوباره فشار قیمتها را بیشتر کند.از طرف دیگر، بالا نگه داشتن نرخ بهره نیز هزینه وام مسکن، تأمین مالی شرکتها و بدهی دولت را افزایش میدهد و میتواند رشد اقتصادی را ضعیفتر کند.بنابراین آمریکا با انتخاب سادهای روبهرو نیست؛ هر دو مسیر میتوانند هزینه داشته باشند. رویترز در گزارشی، ضمن پرداختن به این موضوع، تأکید میکند نگرانی درباره افزایش تورم در آمریکا، فدرال رزرو را بهشدت تحت فشار گذاشته و باعث شده بازار نسبت به مسیر آینده نرخ بهره حساستر شود.سرمایهگذاران به دنبال جای امنتر میگردندافزایش بازده اوراق فقط به نرخ بهره مربوط نیست. سرمایهگذاران درباره کسری بودجه، حجم بدهی دولت و آینده تورم نیز نگراناند. حتی مداخله خزانهداری برای آرام کردن بازار هم تاکنون نتوانسته است این نگرانیها را از بین ببرد. پس از اعلام افزایش خرید اوراق بلندمدت، بازدهها (یا همان سود پرداختنی به خریداران اوراق) ابتدا پایین آمدند، اما دوباره افزایش یافتند.رهاورد این روند، تشدید فشار بر دلار و کاهش ارزش آن در برابر طلا و بیتکوین بود که با افزایش تقاضا روبهرو شده بود. این اتفاق لزوماً به معنای سقوط آنی دلار نیست، اما اگر این روند ادامه یابد، بیتردید بازار اوراق قرضه آمریکا شاهد فرار سرمایهگذاران به سمت داراییهای جایگزین و گزینههایی خواهد بود که برای حفظ ارزش پولشان با ریسک بیشتری مواجه هستند و این یعنی تضعیف بیش از پیش دلار.
هوش مصنوعی؛ موتور رشد یا ریسک تازه؟فشارهای وارده به اقتصاد آمریکا به اینجا ختم نمیشود. فشار دیگری نیز در حال شکلگیری است: شرکتهای بزرگ فناوری برای ساخت دیتاسنترها و زیرساختهای هوش مصنوعی، بدهی زیادی ایجاد کردهاند. انتشار بدهی مرتبط با هوش مصنوعی در سال ۲۰۲۶ به حدود ۲۲۰ میلیارد دلار رسیده است، در حالی که در مدت مشابه سال قبل فقط ۱۲.۵ میلیارد دلار بود.اگر درآمد و سود حاصل از این سرمایهگذاریها کمتر از انتظار باشد، شرکتهای فناوری با بدهی سنگینی مواجه خواهند شد؛ آن هم در شرایطی که هزینه تأمین مالی بالاست و بازپرداخت این بدهیها برای شرکتها پرهزینهتر خواهد بود.خطر لزوماً فروپاشی ناگهانی نیستخطر اصلی لزوماً فروپاشی ناگهانی اقتصاد آمریکا نیست. سناریوی نگرانکنندهتر میتواند ادامه رشد ضعیف، تورم بالا، هزینه بالای وام و بازپرداخت آن، بدهی بیشتر و فشار فزاینده بر دلار باشد.در چنین شرایطی، دولت برای پرداخت بهره بدهی خود، پول بیشتری از بودجه خرج میکند، شرکتها با هزینه بالاتری سرمایه جذب میکنند و خانوارها نیز وامهای گرانتری دریافت خواهند کرد.اگر سرمایهگذاران برای خرید اوراق آمریکا هر سال بازده بیشتری مطالبه کنند، مزیتی که آمریکا دههها از آن برخوردار بوده ــ یعنی دسترسی آسان به سرمایه جهانی ــ بهتدریج گرانتر میشود و میتواند تضعیف شود و در صورت تداوم این وضعیت، حتی از بین برود.بحران شاید از جایی شروع نشود که جهان دیگر اوراق آمریکا را نخرد؛ بلکه از جایی شروع شود که سرمایهگذاران برای خرید آنها، هر سال سود و بازده بیشتری مطالبه کنند.
با دنبال کردن صفحه تحلیل بینالملل، از بهروزترین تحلیلها در حوزه سیاست خارجی و روابط بینالملل، با خبر شوید.#آمریکا#اوراق_قرضه#بدهی#دلار#اقتصاد#فرار_سرمایه
13:57 - 3 شهریور 1405