هدهد یمن؛ مردی که عربستان برای سرش ۵ میلیون دلار جایزه گذاشت
سرتیپ یحیی سریع، طی سالهای اخیر از یک سخنگوی نظامی به یکی از شناختهشدهترین چهرههای رسانهای یمن تبدیل شده است؛ چهرهای که نامش با عملیات نظامی، جنگ روانی و تحولات دریای سرخ گره خورده است. اهمیت «سریع» تنها به جایگاه رسمی او محدود نمیشود، بلکه او با مدیریت هوشمندانه پیامها، به یکی از بازوهای اصلی جنگ رسانهای دولت صنعا تبدیل شده است.
گروه تحلیل بینالملل: یحیی سریع در استان صعده متولد شده؛ منطقهای که از خاستگاههای اصلی جنبش انصارالله و محل تولد بسیاری از رهبران این جنبش است. او متولد ۲ ژانویه ۱۹۷۰ است و دارای مدرک کارشناسی و کارشناسی ارشد در رشته علوم سیاسی است.در کنار تحصیلات دانشگاهی، مسیر حرفهای او با ساختار نظامی و امنیتی یمن گره خورده است. «سریع» دورههای نظامی، رزمی، امنیتی، اداری و تخصصی در علوم نظامی را پشت سر گذاشته و در تشکیلات نظامی یمن مسئولیتهای مختلفی برعهده داشته است.ورود به جنگ روانییکی از مهمترین مراحل مسیر حرفهای «سریع»، انتصاب او در سال ۲۰۱۷ بهعنوان رئیس بخش جنگ روانی اداره ارشاد و توجیه معنوی نیروهای مسلح یمن بود. او در آن زمان دارای درجه سرهنگی بود.«سریع» پس از آن به ریاست اداره ارشاد و توجیه معنوی نیروهای مسلح یمن رسید و در سال ۲۰۱۸ به درجه سرتیپی ارتقا یافت. در همان سال، مسئولیت سخنگویی رسمی نیروهای مسلح وابسته به انصارالله نیز به او واگذار شد.به این ترتیب، مسیر حرفهای او از حوزه جنگ روانی به جایگاهی رسید که روایت و تفسیر عملیات نظامی نیز بخشی از مسئولیتش بود. سخنگویی که به بخشی از عملیات تبدیل شدسریع در بیانیههای نظامی خود معمولاً با صدایی رسا و لحنی رسمی ظاهر میشود و از زبان عربی فصیح آمیخته با لهجه یمنی استفاده میکند. بیانیههایش کوتاه و مستقیم و همراه با تصاویر، اعداد، نقشهها و اطلاعات مربوط به اهداف و نتایج عملیات است؛ شیوهای که بهتدریج او را از یک سخنگوی صرف به چهرهای شناختهشده در روایت عملیات تبدیل کرد.اعلام حملات موشکی و پهپادی علیه اسرائیل، عملیات در دریای سرخ و حملات علیه کشتیهایی که ارتش یمن آنها را مرتبط با اسرائیل معرفی میکرد، از جمله موضوعاتی بود که «سریع» درباره آنها در برابر دوربین ظاهر شده است. حضور او اما تنها به بیانیههای رسمی محدود نمیشود. او بارها در مناطق عملیاتی و در کنار نیروهای مسلح یمن دیده شده است.حضور در خطوط مقدم و ارتباط مستقیم با نیروها، فاصله میان سخنگو و نیروی رزمی را کاهش داده و تصویری از مقام نظامیای ایجاد کرده است که همچنان ارتباط خود را با میدان حفظ میکند. به این ترتیب، چهره رسانهای سریع با حضور میدانی او پیوند خورده و این جایگاه برای او صرفاً یک مسئولیت ارتباطی نیست، بلکه بخشی از نحوه نمایش توان و آمادگی نیروهای تحت فرمان دولت صنعا محسوب میشود.
جنگ غزه و گسترش نقش منطقهایپس از آغاز جنگ غزه، جایگاه «سریع» بیش از گذشته برجسته شد. او از نخستین مقامهایی بود که مشارکت نیروهای یمنی در درگیری مرتبط با جنگ غزه را در حمایت از فلسطینیان اعلام کرد.از آن زمان، بیانیههای او درباره حملات موشکی و پهپادی علیه اسرائیل و عملیات علیه کشتیهایی که ارتش یمن آنها را مرتبط با اسرائیل معرفی میکرد، باعث شد نام سریع از سطح داخلی یمن فراتر رود.در این مرحله، مخاطبان سخنگوی نیروهای مسلح یمن دیگر تنها مردم یمن یا نیروهای حاضر در جنگ نبودند. بیانیههای او همزمان برای طرفهای درگیر، افکار عمومی منطقهای و مخاطبان بینالمللی اهمیت پیدا کرد و به بخشی از جنگ رسانهای یمن تبدیل شد.فرماندهی تحت تهدیدیکی دیگر از محورهای مهم روایت مربوط به سریع، تهدید علیه جان اوست. «سریع» جزو اولین افراد تحت تعقیب عربستان قرار دارد و ریاض برای ارائه اطلاعاتی که به شناسایی یا هدف قرار دادن او منجر شود، پنج میلیون دلار جایزه تعیین کرده است. همچنین چندین بار در معرض ترور ناموفق قرار گرفته است.فردی که بهطور علنی مسئول اعلام عملیات نظامی است، همزمان خود به یکی از اهداف مهم جنگ روانی تبدیل میشود. از همین زاویه، ادامه حضور علنی او نیز میتواند بخشی از تصویر تداوم ساختار نظامی دولت صنعا تلقی شود.
کاریزما و حضور رسانهاییکی از ویژگیهای برجسته سریع، توانایی او در ساختن تصویری مشخص از خود در رسانه است. او معمولاً با لباس نظامی، لحن جدی و جملات کوتاه ظاهر میشود. استفاده از نقشه، تصاویر و اعداد نیز به بیانیههای او ساختاری شبهعملیاتی میدهد.سریع در فضای مجازی نیز حضور پررنگی داشته و در شبکه اجتماعی «ایکس» بیش از ۷۲۰ هزار دنبالکننده دارد. این حضور، دامنه انتشار پیامهای او را فراتر از رسانههای رسمی گسترش داده است.با این حال، تصویر عمومی سریع تنها به فرمانده و سخنگوی نظامی محدود نمیشود. او به شعر و فوتبال علاقه دارد و مجموعه شعری با عنوان «انقلاب پشت میلهها» دارد؛ اثری که بهعنوان بازتابی از تجربهها و نگاه او به انقلاب، مقاومت و مسائل ملی و انسانی معرفی شده است.
جمعبندییحیی سریع طی سالهای فعالیت خود از یک افسر نظامی و مسئول جنگ روانی به یکی از مهمترین چهرههای رسانهای و نظامی انصارالله و دولت صنعا تبدیل شده است. مسیر حرفهای او از آموزش نظامی و فعالیت در ساختار نظامی آغاز شد و با ریاست بخش جنگ روانی، رسیدن به درجه سرتیپی و تصدی سخنگویی نیروهای مسلح یمن وارد مرحله تازهای شد.نقطه تمایز «سریع»، ترکیب تجربه نظامی، سابقه فعالیت در جنگ روانی، توانایی سخنوری، مدیریت پیام و ارتباط با نیروهای میدانی در یک چهره است. تهدیدها علیه او و جایزه پنج میلیون دلاری عربستان نیز نشان میدهد که این جایگاه صرفاً رسانهای نیست و خود او نیز به بخشی از میدان جنگ روانی تبدیل شده است.«سریع» همزمان بخشی از ساختار نظامی، ابزار ارتباطی آن ساختار و یکی از نمادهای رسانهای جنگ یمن است؛ به همین دلیل، بیانیههای او فقط انتقال اخبار عملیات نیستند، بلکه بخشی از شکلدهی به روایت جنگ و انتقال پیام به دشمن و مخاطبان منطقهای و بینالمللی بهشمار میآیند.
14:52 - 17 مرداد 1405