برای چندمین بار، خلعسلاح حزبالله شکست خورد
یک سال پس از ارائه طرح آمریکایی موسوم به «مکانیزم خلع سلاح حزبالله»، نهتنها اهداف اعلامی آن محقق نشده، بلکه تحولات میدانی جنوب لبنان از تداوم و حتی تقویت معادلات بازدارندگی مقاومت حکایت دارد. در شرایطی که رژیم صهیونیستی همچنان به تجاوزات خود ادامه میدهد، حزبالله نیز جایگاه خود را در معادلات سیاسی و امنیتی لبنان حفظ کرده و طرح خلع سلاح بیش از هر زمان دیگری با واقعیتهای میدان مواجه شده است.
گروه تحلیل بینالملل: در ژوئن ۲۰۲۵، «تام باراک»، فرستاده ویژه آمریکا، طرحی با عنوان «مکانیزم خلعسلاح حزبالله» را به مقامات لبنانی ارائه کرد. این طرح با هدف خلعسلاح تدریجی مقاومت، گسترش استقرار ارتش لبنان در جنوب و اجرای قطعنامه ۱۷۰۱ تدوین شده بود. در مقابل، رژیم صهیونیستی میبایست تجاوزات خود را متوقف کرده، از مناطق اشغالی جنوب لبنان عقبنشینی کند و به آنسوی رود لیتانی بازگردد. آمریکا و اسرائیل امیدوار بودند با ترکیبی از فشارهای سیاسی، حمایت بینالمللی از دولت لبنان و برخی مشوقهای اقتصادی، زمینه محدودسازی توان بازدارندگی مقاومت و واگذاری انحصار قدرت نظامی به دولت لبنان را فراهم کنند.اما با ورود به سال ۲۰۲۶، واقعیتهای میدانی خلاف این محاسبات را نشان داد. رژیمصهیونیستی نهتنها به تعهدات خود پایبند نماند، بلکه با تداوم اشغالگری و تشدید تجاوزات در جنوب لبنان، عملاً مفاد توافق را پیشاز اجرا به بنبست کشاند. در مقابل، حزبالله از همان ابتدا این طرح را مردود دانست و تأکید کرد تا زمانیکه تهدیدات و تجاوزات رژیمصهیونیستی علیه لبنان ادامه دارد، بحث خلعسلاح مقاومت بیمعناست و تا تحقق اهداف خود در جنوب لبنان و بیرون راندن اشغالگران به مبارزه خود ادامه میدهد. پروژهای که سابقهای طولانی داردمکانیزم کنونی نخستین تلاش برای خلعسلاح حزبالله نیست. از پایان جنگ ۳۳ روزه در سال ۲۰۰۶، آمریکا و رژیمصهیونیستی بارها کوشیدهاند با دستاویز قرار دادن قطعنامه ۱۷۰۱، استقرار گسترده ارتش لبنان در جنوب و انحصار سلاح در اختیار دولت، توان بازدارندگی مقاومت را محدود کنند و حتی از بین ببرند.دلیل اصلی این ناکامی را باید در فاصله میان محاسبات طراحان این طرحها و واقعیتهای میدانی لبنان جستوجو کرد. حزبالله تنها یک نیروی نظامی نیست، بلکه بخشی از ساختار سیاسی و اجتماعی لبنان و دارای پایگاه مردمی گسترده است. افزون بر این، تداوم تجاوزات رژیمصهیونیستی، عدم اجرای توافقها از سوی اسرائیل و ناتوانی ارتش لبنان و نیروهای یونیفل در جلوگیری از نقضهای مکرر صورت گرفته، مقاومت را بر حفظ سلاح خود مصممتر کرده است. از نگاه حزبالله، سلاح مقاومت ابزاری برای بازدارندگی و دفاع از لبنان در برابر تهدیدات مستمر دشمن صهیونیستی است که تا زمان موجودیت آن هیچگاه بر زمین گذاشته نمیشود. ارتباط مکانیزم پیشنهادی با تحولات میدانی جنوب لبنانتحولات میدانی چند ماه اخیر جنوب لبنان بیشاز هر زمان دیگری صحت هشدارها و مواضع حزبالله را آشکار ساخت. رژیمصهیونیستی طی ماههای گذشته نهتنها به هیچیک از تعهدات خود در جنوب لبنان عمل نکرد، بلکه بالعکس دامنه تجاوزات و اقدامات نظامی خود را گسترش داد.
اگرچه واقعیتهای میدان برخلاف محاسبات تلآویو رقم خورد. برخلاف تصور تلآویو حزبالله پس از شهادت «سید» نهتنها دچار ضعف یا فروپاشی نشد، بلکه با بازسازی سریع توان رزمی و بهرهگیری از تاکتیکها و فناوریهای نوین، بار دیگر معادلات بازدارندگی را در جبهه شمالی فلسطیناشغالی به سود خود رقم زد. استمرار عملیاتهای مقاومت و افزایش هزینههای امنیتی برای رژیمصهیونیستی، نشان داد مقاومت همچنان از ظرفیت ابتکار عمل و پاسخگویی مؤثر برخوردار است.اذعان رسانهها و تحلیلگران صهیونیست نیز مؤید این واقعیت است. روزنامه عبریزبان «معاریو» از تشدید فشارهای میدانی در جبهه شمالی سخن گفته و اذعان میکند، ارتش اسرائیل توان پاسخگویی به این تهدیدات را ندارد. «بن کسپیت»، تحلیلگر برجسته صهیونیست، با اشاره به رونمایی مقاومت از پهپادهای فیبر نوری و ریزپرندههای انتحاری حزبالله، این فناوریها را «کابوس جدید ارتش اسرائیل» توصیف و تأکید میکند، چنانچه ارتش راهحلی اساسی برای مقابله با این تهدید نیابد، بهزودی باسد شاهد پرواز آنها در کرانهباختری، شهرکهای پشت «خط سبز» و حتی غزه باشیم. وی همچنین به شدت از دستیابی سایر جبهههای مقاومت به این فناوری ابراز نگرانی میکند و این گویای آن است که توازن میدانی نه به سود اسرائیل، بلکه در مسیر تقویت بازدارندگی مقاومت و فرسایش توان امنیتی و نظامی رژیم پیشمیرود.
چرایی طرح مجدد بحث خلعسلاح حزباللهدر چنین شرایطی، احیای دوباره بحث خلعسلاح حزبالله را نمیتوان جدا از تحولات میدانی و دستاوردهای اخیر مقاومت ارزیابی کرد. ناظران معتقدند تشدید حملات هوایی، ادامه سیاست ترور و افزایش تهدیدات رژیمصهیونیستی علیه لبنان، بیشاز آنکه نشانه قدرت رژیم باشد، بیانگر ناکامی آن در تحقق اهداف خود در جبهه جنوب لبنان است.این واقعیتی است که حتی در محافل سیاسی و رسانهای رژیمصهیونیستی به آن اذعان شده است. آنها میگویند، بمبارانهای گسترده و عملیاتهای تروریستی هیچگاه نمیتواند معادلات میدان را تغییر دهد و بیشتر تلاشی برای سرپوش گذاشتن بر ناتوانی ارتش در شکست مقاومت و دستیابی به اهداف اعلامی جنگ است.اکنون نزدیک به یک سال از ارائه طرح آمریکایی خلعسلاح حزبالله و پایان جدول زمانی تعیینشده برای اجرای آن میگذرد، اما نه سلاحی بر زمین گذاشته شده و نه هدفی از اهداف مکانیزم محقق شده است. حزبالله همچنان از بازیگران اصلی معادلات سیاسی و امنیتی لبنان است و قدرت بازدارندگی خود را حفظ کرده است. از اینرو، سرنوشت طرح خلعسلاح نیز بیشاز آنکه در میزهای مذاکره رقم بخورد، به موازنه قدرت در میدان و آینده رویارویی میان مقاومت و رژیمصهیونیستی گره خورده است.
13:18 - 10 خرداد 1405