لیبی؛ مستعمره جدید ترامپ با دلالی داماد لبنانیاش
در حالی که لیبی هنوز میان آشوب سیاسی و فقر دستوپا میزند، «مسعد بولوس» ــ تاجر لبنانیـآمریکایی و پدر داماد ترامپ ــ با وعده آزادسازی ۷۰ میلیارد دلار دارایی بلوکهشده این کشور، مأمور اجرای نسخه جدید استعمار اقتصادی واشنگتن شده است. او با چمدانی پر از وعده و پروژههای نفتی، لیبی را به میدان تازه جاهطلبیهای ترامپ برای نفوذ در آفریقا بدل کرده است.
گروه تحلیل بینالملل - نام «مسعد بولوس»، تاجر لبنانی-آمریکایی، پس از دیدارهایی که با مقامات ارشد لیبیایی انجام داده و وعده آزادسازی میلیاردها دلار از داراییهای مسدود شده لیبی را داده است، در این کشور بسیار بر سر زبانها افتاده است. این توجه زمانی اهمیت بیشتری مییابد که فعالیتها و معاملات اخیر او با تلاشهای گستردهتر برای گسترش نفوذ آمریکا در لیبی مرتبط دانسته میشود.بولوس در تابستان ۲۰۲۵، پس از دو سفر به طرابلس و بنغازی، که در آنها از سرمایهگذاریای به ارزش ۷۰ میلیارد دلار سخن گفت، مطرح شد.البته رقم ۷۰ میلیارد دلار به سرمایهگذاریهای جدید آمریکا اشاره ندارد، بلکه منظور داراییهای لیبی است که از زمان سرنگونی رژیم قذافی در سال ۲۰۱۱ در خارج از کشور مسدود شدهاند.این طرحی است که دولت وحدت ملی در طرابلس(غرب لیبی) ارائهداده است. آنها از واسطههایی مانند مسعد بولوس خواستهاند تا در ازای فراهم کردن بستر سرمایهگذاری دهها میلیاردی شرکتهای آمریکایی در بخشهای انرژی، زیرساختها و ارتباطات، بخشی از داراییهای مسدود شده کشور را که تحتکنترل آمریکاست، آزاد کنند.با وجود اینکه این توافق هنوز رسمینشده، اما نقش بولوس، تاجر لبنانی-آمریکایی و دوست خانوادگی ترامپ، در آنچه ناظران «غارت بخش انرژی لیبی» میخوانند، آشکار شده است.در ژوئیه ۲۰۲۵، بولوس در مراسم امضای توافق ۲۳۵ میلیون دلاری میان شرکت ملی نفت لیبی و شرکت آمریکایی هیل اینترنشنال برای توسعه پروژههای گازی حضور داشت.
بولوس پس از طرابلس، به بنغازی نیز سفر کرد تا با مقامات دولت شرق لیبی از جمله «خلیفه حفتر»، مورد حمایت آمریکا و امارات دیدار کند. ناظران معتقدند این سفر حاوی این پیام است که غرب و شرق لیبی به یک اندازه برای آمریکا حائز اهمیت هستند و واشنگتن بهدنبال تعامل با همه بازیگران صحنه لیبی است.از سال ۲۰۱۱، موضوع داراییها و وجوه مسدود شده لیبی در خارج از کشور، بهویژه آمریکا، یکی از پیچیدهترین و مهمترین مسائل لیبی بوده است، زیرا دولتهای روی کار آمده در این کشور تاکنون نتوانستهاند آنها را آزاد کنند.این داراییها شامل وجوه متعلق به دولت لیبی یا مؤسسات آن و یا افرادی از رژیم سابق است که طبق تصمیمات آمریکا و غرب مسدود شدهاند تا به ادعای آنها مورد سوء استفاده قرار نگیرند.مسدودسازی به این معناست که این داراییها همچنان جزئی از اموال لیبی باقی میمانند، اما تا زمانی که تحریمها لغو نشده یا شرایط قانونی برای آزادسازی آنها توافق نشده باشد، اجازه انتقال یا واگذاری به لیبی داده نمیشود.بنابراین، تحرکات بولوس در این موضوع قابلتوجه است، بهویژه آنکه بولوس «مرد معاملهها» است و ثروت خود را از طریق قراردادهای مرتبط با غارت منابع و ثروتهای ملی آفریقا بهدست آورده است.
مسعد بولوس کیست؟
مسعد بولوس، متولد ۱۹۷۱، در نیجریه بزرگ شد. او در آنجا «گروه SCOA» را تأسیس کرد. تجربه گسترده او در بازارهای آفریقا، شخصیت او را بهعنوان یک معاملهگر ماهر که پول و سیاست را با هم ادغام میکند، شکلداد. همین امر او را به آمریکا کشاند و باعثشد تا روابط محکمی با بازرگانان برجسته آمریکایی، از جمله ترامپ، غول املاک و مستغلات، برقرار کند.رابطه میان ترامپ و بولوس به یک رابطه خانوادگی تبدیلشد؛ زیرا در نوامبر ۲۰۲۲، مایکل بولوس (پسر مسعد) با تیفانی ترامپ (کوچکترین دختر ترامپ) ازدواج کرد.بولوس نقش مهمی در حمایت سیاسی و کمپینهای انتخاباتی ترامپ داشت، بهویژه از طریق ایجاد ارتباط با جوامع عرب و مسلمان آمریکایی، از جمله در ایالتهای کلیدی (خاکستری) مانند میشیگان.پس از پیروزی ترامپ در انتخابات ۲۰۲۴، بولوس بهعنوان مشاور ارشد در امور آفریقا و خاورمیانه منصوبشد و جایگاه خود را به عنوان شخصیتی که پل ارتباطی میان دنیای تجارت و سیاست آمریکا است، تثبیت کرد.
لیبی: زمین حاصلخیز و فرصتهای در انتظار
ورود بولوس به لیبی، نشاندهنده آغاز تغییر موضع سیاست آمریکا در قبال این کشور است؛ یعنی حرکت از دیپلماسی سنتی بهسمت ورود از دروازه قراردادها و سرمایهگذاریها.لیبی که سرشار از نفت و گاز است، از سال ۲۰۱۱ به عرصهای برای رقابتهای بینالمللی تبدیل شده است:🔹روسیه از طریق گروه واگنر در شرق لیبی حضور دارد.🔹ترکیه مشارکتهای نظامی-اقتصادی خود را در غرب لیبی دنبال میکند.🔹ایتالیا تلاش میکند، جایگاه خود را به عنوان یک شریک انرژی حفظ کند.🔹چین نیز برای ورود به پروژههای زیرساختی لیبی میکوشد.حالا ظهور بولوس در لیبی با تمایل آمریکا برای ورود به این کشور از مدخل اقتصادی و سرمایهگذاری همراه است تا بتواند تحرکات جدید خود را در عرصه سیاسی پیچیده لیبی نیز آغاز کند.اولینبار نام بولوس در لیبی با نشستهای محرمانهای مطرح شد که اوایل سپتامبر ۲۰۲۵ در رم میان رؤسای شرکتهای آمریکایی و مقامات ارشد لیبی، یعنی «خلیفه حفتر»(شرق) و «عبدالحمید دبیبه»(غرب) برگزار شد. اگرچه سفارت آمریکا مذاکرات با شرق و غرب لیبی را تأیید کرد، اما آنچه مسلم است، اینکه این نشستهای محرمانه بدون میانجیگری و تسهیل بولوس برگزار نمیشدند.در سپتامبر ۲۰۲۵، در حاشیه جلسات مجمع عمومی سازمانملل، محمد منفی، رئیس شورای ریاست جمهوری لیبی، از بولوس بهعنوان مشاور ترامپ در امور آفریقا و خاورمیانه استقبال کرد. این استقبال، سؤالاتی را درباره نقش واقعی و نفوذ او در پرونده لیبی مطرح میکند.
رویکرد اقتصادی-نظامی آمریکا در لیبی
دیدارهای بولوس با مقامات لیبیایی در حاشیه سازمانملل نشاندهنده تغییر جهت در دیپلماسی آمریکاست. بیانیهای که وزارت خارجه آمریکا پساز این دیدارها منتشر کرد، برخلاف انتظار، هیچ اشارهای به انتخابات یا تشکیل دولت جدید در لیبی نداشت. در عوض، تنها بر تقویت نهادهای مالی و نفتی و هماهنگی نیروهای نظامی در شرق و غرب لیبی تمرکز داشت.این رویکردی «اقتصادی-نظامی» است که بهشدت با رویکرد سیاسی مأموریت پشتیبانی سازمان ملل در لیبی(UNSMIL)، که پیشتر مورد حمایت واشنگتن بود، در تضاد قرار دارد.در واقعیت، بولوس هیچ سرمایهگذاری جدیدی انجام نمیدهد. آنچه مورد بحث قرار گرفته، صرفاً وعدههایی برای کمک به آزادسازی بخشی از ۷۰ میلیارد دلار دارایی مسدود شده لیبی از طریق سرمایهگذاری شرکتهای آمریکایی است.بزرگترین موانع بر سر راه آزادسازی کامل این داراییها عبارتند از:🔸نبود مشروعیت سیاسی و یک دولت منتخب و یکپارچه در لیبی.🔸نداشتن یک برنامه مشخص برای هزینهکرد و سرمایهگذاری این اموال.در این میان، این شرط که تنها شرکتهای آمریکایی میتوانند، در بخش انرژی لیبی سرمایهگذاری کنند، درحالیکه شرکتهای جهانی دیگری با فناوری کارآمدتر وجود دارند، پرسشهایی جدی را در مورد اهداف پشتپرده تحرکات بولوس در لیبی مطرح میکند.چشمانداز لیبی نشانمیدهد، باید در آینده شاهد گسترش نفوذ آمریکا در این کشور باشیم. نفوذ آمریکا همواره در لیبی بسیار مهم بودهاست، بهویژه از آن جهت که اقتصاد لیبی یک اقتصاد تکمحصولی و متکی بر صادرات نفت خام است؛ نفتی که به دلار فروخته میشود و این دلارها بهطور عمده توسط سیستم مالی آمریکا کنترل میشوند.
زمانبندی و ماهیت تحرکات بولوس
تمرکز اصلی تمام نشستهای بولوس صرفاً بر مسائل اقتصادی است. این موضوع نشانمیدهد، آمریکا در تلاش است تا بین دو طرف درگیر در لیبی، در مورد نحوه برخورد یکپارچه با منابع اقتصادی یا دستکم روشی که پایداری و تداوم آنها را تضمین کند، به یک اجماع یا توافق دست یابد.تحرکات بولوس به ویژه پساز اختلافات اخیر میان غرب و شرق لیبی، و همچنین پس از استعفای فرحات بنقداره، رئیس وقت شرکت ملی نفت لیبی آغاز شد. این اختلافات بر سر منابع گازی و پروژه تأسیس یک شرکت جدید به نام «جلیانه» و عدم توافق بر سر تقسیم سهام شرکت بود.در این میان، بولوس تلاش میکند با اعمال فشار بر هر دو طرف درگیر، توافقات اقتصادی را به توافقات سیاسی نیز تعمیم دهد. با اینحال، باید توجه داشت، اینها بیشتر ابتکارات شخصی به سبک ترامپ هستند تا سیاست رسمی یک کشور و موفقیت آنها در گرو آینده است.
میدان گازی NC-7: در قلب معاملات ترامپ
پروژه NC-7 در حوضه غدامس، به یکی از بحثبرانگیزترین موضوعات انرژی در لیبی تبدیل شدهاست. این توجه پس از گزارشهای سال ۲۰۲۵ افزایشیافت که شرکت ملی نفت (NOC) در تلاش است تا این پروژه را بهعنوان یک ابتکار استراتژیک برای رفع کمبود گاز و برق در کشور احیا کند.طبق برخی برآوردها، ذخایر قابل بهرهبرداری در بلوک NC-7 تقریباً ۲.۷ تریلیون فوت مکعب گاز تخمین زده میشود.منابع دولتی در طرابلس فاش کردهاند که پروژه NC-7 و پروژههای مشابه، اکنون در دستور کار ویژه ترامپ قرار دارند. قرار است، این پروژه توسط یک کنسرسیوم بینالمللی با مشارکت شرکتهایی مانند انی ایتالیا، توتال انرژی فرانسه، ادنوک امارات و احتمالاً شرکت نفت ترکیه و شرکت ملی نفت لیبی اجرا شود.ناظران درباره عملی بودن وعدههای سرمایهگذاری بولوس تردید دارند، چراکه لیبی فاقد یک دولت مشروع و یکپارچه است. آنها بر این باورند، هرگونه اقدام خارج از چارچوبهای رسمی، باید بهعنوان غارت و چپاول ثروتهای ملی لیبی ارزیابی شود.تحرکات بولوس، اگرچه بازتابدهنده رویکرد کلی آمریکا است، اما به شیوهای غیرمتعارف پیش میرود که منعکسکننده طمعورزیها و جاهطلبیهای ترامپ در لیبی است.
ترامپ تمایلی به ورود به لیبی از طریق کانالهای رسمی و معمول ندارد، بلکه بهدنبال ابتکارات شخصی است تا سریعتر به سود برسد. از آنجا که ترامپ همواره ثابت کرده که تنها منافع خود را در هر معاملهای در نظر میگیرد، نه دولت غرب لیبی و نه شرق آن نباید به وعدههای بولوس در مورد آزادسازی پولهای بلوکه شده دلخوش باشند.نقشآفرینی مسعد بولوس در لیبی، اولین تجربه او در ورود به عرصه سیاسی از طریق اهرم اقتصادی نیست. او ثروت خود را در غرب آفریقا از طریق شبکههای تجاری گسترده در زمینه خودرو، تجهیزات سنگین و ارتباطات به دست آورده است. او به مذاکره با دولتها در محیطهای شکننده عادت دارد و میداند چگونه اقتصاد و سیاست را در معاملاتی که در آستانه بحران مذاکره میشوند، با هم ترکیب کند.#آمریکا#مسعد_بولوس#بولوس#لیبی#ترامپ#گاز#نفت#انرژی
12:15 - 13 مهر 1404
تازه ترین اخبار
- رسانه در مسیر انحراف وقتی هیجان جای آگاهی را میگیرد
- سارقان خودرو در قم دستگیر شدند
- انفجارهای کنترلشده در غرب سنقر برای خنثیسازی مهمات
- درختانی که در روز طبیعت به یاد امام شهید غرس شد
- روز طبیعت؛ روزی به احترام محیط زیست
- اهالی نوبست بندرعباس با رهبری جوان بیعت کردند
- حقیقت بر حق طلبان آشکار است، اینجا قم
- تعطیلی تمامی مراکز گردشگری بندرلنگه تا اطلاع ثانوی
- آمادگی یک خیر برای بازسازی گنبد حسینیه زنجان با طلا
- ترسیم نظم نوین منطقهای با اتاق جنگ واحد جبهه مقاومت