روایت تحلیلگران جهانعرب از اهداف نتانیاهو در جنگ با ایران
درحالی که نتانیاهو ادعا کرده بود، دلیل حملهاش به ایران، برنامه هستهای تهران است، تحلیلگران جهان عرب نظر دیگری دارند.
گروه فارس پلاس: تحلیلگران جهان عرب تحلیلهای متعددی درباره اهداف اشکار و پنهان نتانیاهو از جنگ با ایران ارائه دادند، برخی هدف نتانیاهو از این جنگ را نابودی برنامه هستهای و موشکی ایران، برخی دیگر براندازی نظام و گروهی نیز دستاویزی برای بازترسیم و بازمهندسی خاورمیانه ارزیابی کردند، طوریکه هیچ قدرت نظامی در منطقه وجود نداشته باشد که موجودیت اسرائیل را تهدید کند و در عینحال اسرائیل حاکم بلامنازع منطقه باشد. منیر شحاده: اسرائیل سه هدف را دنبال میکرد
سرتیپ «منیر شحاده»، تحلیلگر و پژوهشگر سیاسی لبنانی، بر این باور است، نتانیاهو در این جنگ سه هدف نابودی قابلیتهای هستهای ایران، سرنگونی نظام و کشاندن منطقه به جنگ سراسری با وارد کردن آمریکا به این جنگ را دنبال میکرد. به اعتقاد شحاده، نتانیاهو درصدد تحقق رؤیای «اسرائیل بزرگ» است تا به «بن گوریون جدید اسرائیل» برای صهیونیستها تبدیل شود که در تحقق هرسه هدف با شکست مواجه شد.
الیف صباغ: ایران هیچگاه جنگ طلب نبوده
«الیف صباغ»، کارشناس مسائل منطقه میگوید: «جنگ اسرائیل نشان داد، وقوع جنگها نهبراساس دلایل، بلکه بهخاطر اهداف رخ میدهند، یعنی اسرائیل اهدافی از این جنگ داشته که دستیابی ایران به سلاحهستهای بهانهای آن بوده، چون ایران هیچگاه تهدید نظامی برای هیچ کشوری در منطقه حتی اسرائیل نبوده و برنامه هستهای آن برنامهای صلحآمیز است که بهسمت ساخت بمبهستهای نخواهد رفت.»وی میافزاید: «پس هدف اسرائیل سلاحهستهای ایران نبوده، مشکل اسرائیل توانمندی هستهای ایران است، این را از سال 2010 مورد تأکید قرارداده و گفتهام، اسرائیل نمیخواهد، ایران دانشهستهای داشته باشد.»صباغ ادامه داد: «بعداز این جنگ که توانمندیهای موشکی ایران آشکار شد، اسرائیل روی قدرت موشکی ایران نیز تمرکز میکند، این یعنی اینکه در خاورمیانه هیچ قدرت نظامی نباید وجود داشته باشد که خطری برای جاهطلبیهای اسرائیل ایجاد کند.»به اعتقاد صباغ اسرائیل به سراغ مصر هم خواهد رفت، چون بر این باور است که ارتش مصر همچنان قدرتمند است، نتانیاهو در سخنانی گفته اجازه نمیدهیم، ایران و پاکستان سلاح هستهای داشته باشند، بنابراین شاید یکی از اهداف اسرائیل، پاکستان هم باشد، بنابراین جاهطلبیهای اسرائیل و اهداف نتانیاهو تغییر کامل خاورمیانه است.
اسرائیل تهران را خطری وجودی برای خود میداند
«فاطمه الصمادی»، پژوهشگر ارشد مرکز مطالعات الجزیره، بر این باور است، یکی از اهداف حمله نتانیاهو به ایران جلوگیری از غنیسازی اورانیوم توسط ایران و کاهش درصد غنیسازی از 60 به 20 درصد بود تا مانع دستیابی آن به بمبهستهای شود که اسرائیل ان را تهدیدی وجودی برای خود میداند.الصمادی میافزاید: «هدف دیگر نتانیاهو بازترسیم منطقه بهویژه بعداز عملیات طوفان الاقصی است که اسرائیل احساس میکند، تهدیدات وجودیش پساز این عملیات بهشکل قابلتوجهی افزایش یافته، همین موجبشده، محاسبات راهبردی نتانیاهو کاملاً تغییر کند.در این راستا، «مهند المصطفی»، کارشناس مسائل اسرائیل نیز میگوید، هدف نتانیاهو از حمله به ایران، اعمال فشار بر تهران جهت دادن امتیازات در مذاکره با آمریکا و دستیابی به توافقی مورد نظر اسرائیل و آمریکاست.وی معتقد است، سه هدف در پس حمله نتانیاهو به ایران وجود دارد، تقویت مشروعیت خود در منطقه درصورت شکست مذاکرات، تثبیت جایگاه اسرائیل بهعنوان نیرویی تهاجمی در منطقه؛ و فشار بر آمریکا برای اطمینان از اینکه این توافق، حداقل منافع اسرائیل را برآورده میکند.
ایران مستقل تهدیدی برای اسرائیل است
«ساری عرابی»، کارشناس فلسطینی مسائل اسرائیل میگوید: «اسرائیل معتقد است، نظام کنونی ایران و چشماندازهای آن، استقلال و خودکفایی داخلی است و این خطر وجودی برای اسرائیل است، این موضوعی است که در اسرائیل درباره آن اجماعنظر وجود دارد و نتانیاهو در اظهاراتش بارها به این نکته اشاره کرده است.»وی میافزاید: «اسرائیل اعتقاد دارد، موجودیتش تنها زمانی در امنیت خواهد بود که بر منطقه مسلط باشد و بتواند، سلطه خود را بر منطقه اعمال کند، بنابراین وجود کشوری با دیدگاههای استقلالطلبانه بهویژه در حوزه توانمندیهای نظامی و هستهای و اتخاذ مواضع حمایتی از ملت و مسئله فلسطین، تفوق منطقهای اسرائیل را تهدید میکند، لذا باید با ابزارهای متعدد ایران را مطیع کرد، این چارچوب کلی اسرائیلی است.»وی تغییر نظام و کاهش قابلیتهای موشکی ایران را از دیگر اهداف نتانیاهو در این جنگ میداند.مقابله با سلاح هستهای ایران دروغی بیش نیست«عماد البشتاوی»، کارشناس فلسطینی مسائل اسرائیل بر این باور است، آنچه اسرائیل دست به آن زده، خواست آمریکا بوده، بنابراین طبیعی است که همهگونه از اسرائیل حمایت کند.او میافزاید: «چهکسی به نتانیاهو اجازه داده که این چنین در منطقه جنگافروزی کند، آیا غیر از آمریکاست؟ اینکه اسرائیل میگوید، ایران نباید بمبهستهای داشته باشد، این سؤال را مطرح میکند، چرا اسرائیل دارای چنین بمبی باشد، آیا در این شرایط اسرائیل تهدید منطقهای است یا ایران؟»
ایران دکترین نظامی اسرائیل را تغییر داد
سرتیپ «محمد الصمادی»، کارشناس مسائل نظامی عمانی میگوید: «حمله اسرائیل به ایران حمله پیشگیرانه نبود، بلکه حملهای ترکیبی و جنگ بهتمام معنا بود که حاکمیت کشورها را زیر سؤال میبرد و هدف آن تنها توانمندیهای هستهای ایران نبود، بلکه دو هدف توانمندیهای نظامی و فرماندهی آن را نیز شامل میشد.»وی بر این باور است، یکی از مهمترین اهداف این جنگ براندازی نظام در ایران بود و پساز آن از اهدافی چون از بینبردن توانمندیهای موشکی و قدرت پاسخگویی ایران نام میبرد.الصمادی معتقد است، وقتی سالها برای چنین عملیاتی برنامهریزی میشود، هدف براندازی نظام است و این هدف زمانی تقویت شد که ایران بهسمت برنامههستهای پیش رفت و این حمله نشاندهنده تغییر دکترین نظامی اسرائیل از بازدارندگی به حمله پیشگیرانه باز استجنگ بر سر نفوذ منطقهای ایران استدکتر «اسامه سعید»، سردبیر روزنامه الاخبار مصر میگوید: «ایران همواره جزو اهداف راهبردی اسرائیل بوده که میبایست بر همه توانمندیهای آن فائق آید، در کنار این هدف همواره تلاش داشته، متحدین منطقهای ایران را هم مهار کند، اینکه اکنون اسرائیل وارد جنگ با ایران شده، به این دلیل است که اعتقاد دارد، متحدین منطقهای ایران تضعیف شدهاند، لذا ایران نیز تضعیف شده و این بهترین فرصت برای حمله به ایران است.»سعید بر این باور است، هدف اصلی اسرائیل، نه براندازی نظام در ایران، بلکه مهار قدرت و نفوذ منطقهای آن است، چون نفوذ منطقهای ایران را چالش و مانعی در مسیر نفوذ منطقهای خود ملاحظه میکند. هریک از تهران و تلآویو طرحهای منطقهای را دنبال میکنند که با یکدیگر در تعارض و تقابل است، پس طبیعی است که این تعارضها و تقابلها به جنگ منتهی شود.
بازمهندسی منطقه خاورمیانه
«کرم سعید»، کارشناس مصری مسائل منطقه، معاون سردبیر مجله «الدیموقراطیه»(دموکراسی) بر این باور است، «این حمله تنها برنامه هستهای و موشکی ایران را هدف قرار نداده، بلکه کل منطقه خاورمیانه هدف قرار داده تا آن را بازمهندسی کند، بهویژه آنکه حمایت گسترده آمریکا را هم پشتسر خود دارد. بنابراین بازمهندسی منطقه براساس اهداف و منافع و نفوذ اسرائیل یکی از مهمترین اهداف این جنگ بوده، هدفی که در جنگهای اسرائیل با متحدین منطقهای ایران در لبنان، یمن و عراق نیز آن را دنبال میکرده است.»وی میافزاید: «اعتقاد دارم، توافق و هماهنگی کاملی بین واشنگتن و تلآویو در حمله به ایران وجود داشت و نتانیاهو اصلا نیازی به راضیکردن ترامپ به این حمله نداشت، چون ترامپ خواهان تضعیف ایران بهاندازهای است که به شرایط موردنظر آمریکا و اسرائیل جهت توافق تن دهد.»اشتباه راهبردی اسرائیلسرهنگ «محمد المقابله»، کارشناس اردنی مسائل نظامی با اشاره به اینکه یکی از مهمترین اهداف اسرائیل براندازی نظام در ایران بود، میگوید: «اسرائیل مرتکب اشتباه راهبردی در جنگ با ایران شد، چون تصور میکرد، جنگ با ایران همانند جنگ با حزبالله لبنان است.اسرائیل و آمریکا بر این باور بودند، با ترور رهبران و فرماندهان ایرانی میتوانند، موجب براندازی نظام شوند و کنترل ایران را بهدست گیرند، درحالیکه توجه نداشتند، ایران یک کشور است و دارای ارتشی است که از بودن یا نبودن شخصیتی تأثیر نمیپذیرد.المقابله میگوید: «قدرت ایران در پاسخگویی، اسرائیل را در این جنگ شوکه کرد و بهنظر میرسد، علاوهبر قدرت پاسخگویی، ایران قدرت استمرار در پاسخگویی را نیز دارد، این موجب میشود، گزینههای روی میز اسرائیل درباره ایران اندک باشد.»
08:52 - 23 تیر 1404