تنش تلآویو-قاهره شکنندگی روابط مصر و اسرائیل را فاش میکند
اسرائیل میگوید، بیش از آنکه نگران افزایش تعداد نظامیان مصری در صحرای سینا باشد، نگران زیرساختهای نظامی است که مصر به سرعت در حال احداث آنها در این منطقه است.
گروه فارس پلاس: رسانههای عبری میگویند، «اسرائیل کاتز»، وزیر جنگ اسرائیل بحث و مناقشههای جدی درباره نقض بندهای توافقنامه صلح بین اسرائیل و مصر موسوم به «کمپ دیوید» توسط مصر با مسئولان ارشد این رژیم داشته است.یک مسئول امنیتی اسرائیلی به روزنامه «اسرائیل الیوم»، نزدیک به کابینه اسرائیل گفته، تلآویو از قاهره و واشنگتن خواسته، زیرساختهای نظامی که ارتش مصر در صحرای سینا ایجاد کرده، را تخریب کند، چون این اقدام مغایر با پیوست امنیتی پیمان کمپ دیوید میداند.افزایش نظامیان مصری در سینا موضوع مهمی برای اسرائیل نیست، چون به راحتی میتواند آنها را کاهش دهد، اما افزایش زیرساختهای نظامی ارتش مصر قابل چشمپوشی نیست، چون نشان میدهد، ارتش مصر خواهان ماندن طولانی مدت در صحرای سینا است.آنچه نگرانیهای تلآویو را افزایش میدهد، شاخصهای یک دهه گذشته است که از افزایش مستمر ایجاد زیرساختهای نظامی در صحرای سینا توسط ارتش مصر خبر میدهد.این شاخصها نشان میدهد، مصر به توسعه زیرساختها و مدرنسازی تسلیحات ارتش خود 50 میلیارد دلار بودجه اختصاص داده که شامل ساخت 8 بندر، انبارهای اضطراری عظیم هریک به اندازه یک زمین فوتبال، ذخیرهسازی تجهیزات اضطراری در منطقهای به مساحت 2 میلیون مترمربع، احداث 60 پل و تونل که به ارتش مصر اجازه میدهد، ظرف یک ساعت در صحرای سینا مستقر شود و سرانجام اینکه، ارتش مصر ذخایر راهبردی سوخت خود در سینا را از حدود 40 میلیون لیتر به حداقل 180 میلیون لیتر افزایش داده است. با اینکه برآوردهای اسرائیل نشان میدهد، مصر به توافق کمپدیوید بهعنوان گزینهای راهبردی پایبند است، اما بیثباتی سیاسی تردیدهایی را درباره آینده روابط مصر و اسرائیل ایجاد کرده، به ویژه آنکه بعد از طوفان الاقصی مناسبات قاهره-تلآویو بعد از یک دهه رشد کاملا متوقف شده و طرفین را مجددا در برابر تناقض منافع و الزامات قرار داده است.طرح اسرائیل برای آواره کردن فلسطینیهای نوار غزه و مخالفت مصر با این طرح چه از حیث تهدیدات امنیتی جذب فلسطینیها در صحرای سینا و چه از لحاظ مخالفت مردم مصر در همراهی با اسرائیل در این طرح، تلآویو و قاهره را رودرروی همدیگر قرار داده است.با اینکه تحولات اخیر، به ویژه خطر طرحهای اسرائیل بر منافع ملی مصر، قاهره را ملزم میکند، در روابط خود با تلآویو بازنگری کند، اما بحران اقتصادی و انعکاس آن بر مصر، قدرت قاهره را در موضعگیری قاطع مقابل جاهطلبیهای اسرائیل کمرنگ میکند.با همه اینها اگر آمریکا مصمم به پیادهسازی طرح نوار غزه باشد و سعودیها با آن همراهی کنند، قاهره با توجه به مکاسب مالی و اقتصادی، با برخی تعدیلات از جمله پیامدهای امنیتی آن بر مصر، چارهای جز پذیرش آن نخواهد داشت.این عوامل موجب میشود، مناسبات مصر و اسرائیل در آینده نزدیک به وضعیت سابق بازنگردد و فضای بیاعتمادی طولانی مدتی بین طرفین حاکم شود، درحالیکه پیش از طوفانالاقصی انتظار میرفت، این روابط گرمتر و نزدیکتر شود.اگرچه از طوفانالاقصی بارها اختلافات بین تلآویو-قاهره به اوج رسیده، اما طرفین نشان دادهاند که تلاش دارند، این اختلافات را درچارچوب تلاشهای متقابل برای ادامه توافقنامه صلح حلوفصل کنند.
روابط مصر و اسرائیل از صلح سرد تا شراکت
در ماه مه سال 2024 اسرائیل نیروهای خود را مجددا در محور «فلادلفیا» بین مصر و نوار غزه به همراه تانکها و تجهیزات سنگین مستقر کرد که نقض توافقنامه کمپدیوید و پیوستهای آن محسوب میشود.قاهره این نقض را تهدید امنیتی طولانی مدت برای مصر تعبیر کرد. بعد از 4 جنگ بین مصر و اسرائیل، کمپدیوید در سال 1979 ترتیبات امنیتی مرزهای مشترک را مشخص کرده و فقط اجازه حضور نیروهای پلیس مصر با سلاحهای سبک و استقرار چهار گردان پیاده نظام اسرائیلی را داده بود، مشروط بر اینکه بیش از 180 نفربر زرهی و 4000 نظامی نشوند، لذا ورود تانک، توپخانه و موشکهای ضدهوایی به این منطقه ممنوع بود.اگرچه کمپدیوید پایهگذار «صلح سرد» بود، اما روابط قاهره و تلآویو به آرامی و با احتیاط تا سالهای پایانی حکومت مبارک توسعه یافت، اوج روابط مصر و اسرائیل در این سالها امضای توافقنامه ایجاد مناطق صنعتی مشترک (QIZ) در سال 2004 بود که به طرفین اجازه میداد، کالاهای خود را بدون عوارض گمرکی به آمریکا صادر کنند.در ادامه و در سال 2005 مصر و اسرائیل توافقنامه 20 ساله صادرات گاز مصر به اسرائیل با میانگین سالانه 1.7 میلیارد مترمکعب را امضا کردند. اما انقلاب 2011 و سرنگونی نظام مبارک باعث دوری قاهره از تلآویو شد.حمله به سفارت اسرائیل در قاهره و لغو توافقنامه صادرات گاز پس از منفجر کردن خط لوله گاز عریش-عسقلان که با به قدرت رسیدن اخوانیها در مصر همراه بود، روابط قاهره با تلآویو را سرد و پر تنش کرد.
با ظهور «داعش» در صحرای سینا، قاهره تعدیلاتی در پیوست امنیتی کمپدیوید انجام داد تا ارتش مصر اجازه استقرار در صحرای سینا به همراه تجهیزات نظامی را داشته باشد، به این ترتیب، 66 هزار نظامی مصری در سیبنا مستقر شدند که 3 برابر تعداد مورد توافق در معاهده بود.در فوریه 2018 مصر و اسرائیل توافقنامه راهبردی صادرات گاز به مصر به ارزش 19.5 میلیارد دلار را امضا کردند تا مصر از ابتدای سال 2020 به واردکننده گاز اسرائیل تبدیل شود.در ژوئن 2022 مصر، اسرائیل و اتحادیه اروپا توافقنامه صادرات گاز مایع اسرائیل به اروپا از طریق مصر را امضا کردند. در ادامه این شراکتها به شراکتهای امنیتی تبدیل شد، با این تفاوت که در این معادله کف ترازو به سود اسرائیل سنگینی میکرد، تلآویو توانست با استفاده از اهرم صادرات گاز و تهدید به قطع آن، مصر را با بحران انرژی مواجه کند.اکنون در بحبوحه تشدید تنشها بین دو طرف، نتانیاهو تهدید کرده، قیمت گاز صادراتی به مصر را تا 40 درصد افزایش خواهد داد، پیام فشاری که قاهره معنا و مفهوم آن را به خوبی درمییابد.
19:44 - 3 اردیبهشت 1404