حماس: خشونت شهرک نشینان باید با انتفاضه گسترده در کرانه باختری مقابله شود
همه راهها در غزه به حماس منتهی میشود
موضوع روز بعد از جنگ در غزه همچنان در پرده ابهام است، اما با توجه به شرایط نوار همه گزینهها به «حماس» منتهی میشوند.
گروه فارس پلاس: در آستانه اعلام توافق آتشبس در غزه «آنتونی بلینکن»، وزیر امور خارجه آمریکا گفت که مقامات آمریکایی تخمین میزنند، حماس به همان اندازه که نیرو در جنگ از دست داده، نیروی جدید جذب کرده باشد.اگرچه این اظهارات در میان سخنرانی نیم ساعته یا کمی بیشتر بلینکن چندان مورد توجه قرار نگرفت، اما از نگاه صاحبنظران و کارشناسان مسائل سیاسی دور نماند.آنها بر این باور بودند که این اظهارات بلینکن پیامی «ضمنی» و «نرم» به تلآویو بود، مبنی اینکه باید حماس را به عنوان یک «واقعیت» بپذیرد و نمیتوان نفش حماس را در غزه ما بعد جنگ نادیده گرفت.اکنون این اعتقاد شکل گرفته که حتی در صورت تصمیم اسرائیل به بازگشت به جنگ باز هم چیزی در واقعیتهای حاکم بر نوار غزه تغییر نخواهد داد: اینکه «حماس» نقطه اتکای فلسطینیهاست و به هیچ وجه، چه با جنگ، چه صلح نمیتوان آن را از نوار ریشهکن کرد.
مراکز تحقیقاتی و مطالعاتی اسرائیل که خدمات امنیتی به نهادها و دستگاههای مختلف این رژیم از جمله «موساد» ارائه میدهند، تحلیل و تفسیر مشروحی بر اظهارات بلینکن دارند.«مایکل میلشتاین»، رئیس انجمن مطالعات فلسطین در مرکز مطالعات خاورمیانه و آفریقای موشه دایان، میگوید: «حماس امتیازهای زیادی را با این توافق به دست آورده است: پایان جنگ و عقبنشینی اسرائیل از غزه.»وی با تأکید بر اینکه تصمیم اسرائیل به از سرگیری جنگ در غزه، این رژیم را وارد جنگی فرسایشی بیپایانی خواهد کرد، افزود: «بعد از 15 ماه جنگ، حماس همچنان آماده است تا اسرائیل را به باتلاق غزه بکشاند.»
درباره آینده حاکمیت حماس بر نوار غزه، شاید جنبش در بعد سیاسی حاضر به چشمپوشی از حکومت در غزه باشد یا درباره آن گفتگو و مذاکره کند، اما آینده شاخه نظامی آن موضوعی نیست که هیچگاه درباره آن وارد بحث و گفتگو شود، از این حیث به نوعی در برابر تصویری از حزبالله لبنان در نوار غزه هستیم.از آغاز جنگ، کابینه راست افراطی نتانیاهو بر سر اداره غزه پس از جنگ طرحهای متعددی ارائه داد، به عنوان مثال «بزلل اسموتریچ»، وزیر دارایی نتانیاهو طرح «حضور مدنی و غیرنظامی» اسرائیل را مطرح کرد.«یوآو گالانت»، وزیر جنگ برکنار شده نتانیاهو در ژانویه 2024 طرحی ارائه داد که به ارتش اسرائیل اجازه میداد، در قالب آنچه آن را «حقوق عملیاتی» میخواند، همانند کرانه باختری، غزه را اشغال و بقای اسرائیل در آن را تضمین کند.گالانت پس از ارائه طرح پیشنهادی خود در سخنانی تصریح کرد: «نه حماس بر غزه حکومت خواهد کرد، نه اسرائیل بر غیرنظامیان فلسطینی؛ بلکه این مردم غزه هستند که با تشکیل نهادهای فلسطینی بر غزه حکومت خواهند کرد.» اظهاراتی که هیچکس روی آنها حساب باز نکرد.گالانت در طرح خود تشکیلات خودگردان را از حکومت آینده غزه دور میکرد، اگرچه ایالات متحده بارها خواستار ایفای نقش تشکیلات خودگردان در آینده غزه شده بود.
دیگر گزینههای مطرح شده برای آینده حکومت در غزه، روی کار آوردن حکومت نظامی یا حکومتی با اشراف و نظارت طرفهای خارجی بر توزیع کمکهای بشر دوستانه بود.نتانیاهو که قبل از تن دادن به آتشبس مخالف عقبنشینی کامل ارتش اسرائیل از غزه بود، در قبال همه این طرحها سکوت اختیار کرد و تصمیم گیری درباره آینده حکومت در غزه را به آینده موکول کرد.در همین راستا، رسانههای عبری زبان، ایده جایگزینی حکومت حماس در غزه با ائتلافی موقت از چند کشور عربی را به سخره گرفتند و اجرای چنین طرحی را در صورت موافقت با آن به بعد از پیروزی کامل بر حماس و غلبه بر آن موکول کرد.شرطی که هرگز برای نتانیاهو محقق نشد و او با حقارت تمام مجبور شد، پای مذاکره با حماس بنشیند و علاوه بر اینکه از شرایط خود صرف نظر کند، تن به شرایط حماس دهد.
در آستانه اعلام رسمی توافق آتشبس در دوحه، دونالد ترامپ، رئیس جمهوری جدید آمریکا متعهد شد که با اسرائیل و همپیمانان آمریکا همکاری نزدیکی داشته باشد تا مطمئن شود که غزه بار دیگر به پناهگاه امنی برای حماس تبدیل نشود.دولت آینده آمریکا تاکنون دیدگاه خود را درباره آینده حکومت در غزه یا هویت سیاسی حاکمان جدید آن اعلام نکرده، اما این احتمال مطرح است که ایده عدم حضور حماس در حکومت را مطرح کند.در پس همه این اما و اگرها، آنچه تاکنون درباره آینده حکومت در غزه مطرح است، اینکه هیچ جایگزینی مناسبتر از حماس برای اداره غزه که آن را به آشوب نکشاند، وجود ندارد.
اکنون این سؤال که بعد از جنگ حکومت در غزه چه خواهد شد... و شکل و ساختار این حکومت چگونه خواهد بود، همچنان پاسخ باقی مانده است، اما به طور تلویحی همه به این نتیجه رسیدهاند، تشکیل هر حکومتی بدون حضور حماس که تجربه مدنی و مردمی حاکمیت بر غزه را دارد، به معنای هرج و مرج در نوار است که پیامدها و تبعات آن اول از همه دامان اسرائیل را خواهد کرد و این چیزی است که نتانیاهو خواهان آن نیست.
دنبال کردن صفحه فارس پلاس، از بهروزترین تحلیلها در حوزه سیاست داخلی و خارجی باخبر شوید.
07:43 - 2 بهمن 1403