تاسوعای بختیاریها؛ از چوقاهای سیاه تا دشتهای بیآب کربلا
تاسوعا که میشود، زاگرس رنگ دیگری میگیرد. از دامنههای زردکوه تا دشتهای کوهرنگ، صدای «یا عباس» در کوچهها و خیابانها میپیچد و مردمانی که وفاداری را از نیاکان خود به ارث بردهاند، در سوگ سقای کربلا به پای روضه مینشینند.
خبرگزاری فارس، چهارمحال و بختیاری| تاسوعا که میشود، زاگرس رنگ دیگری میگیرد. از دامنههای زردکوه تا دشتهای کوهرنگ، صدای «یا عباس» در کوچهها و خیابانها میپیچد و مردمانی که وفاداری را از نیاکان خود به ارث بردهاند، در سوگ سقای کربلا به پای روضه مینشینند. چوقاهای سیاه بر تن مردان بختیاری، علمهایی که بر فراز مساجد و حسینیهها به اهتزاز درمیآید و چادرهای عشایر که در دل کوهستان برپا شده است، همه و همه روایتگر عشقی است که از دل تاریخ سرچشمه گرفته و تا امروز جاری است. در چهارمحال و بختیاری، محرم نه فقط یک مناسبت مذهبی، که بخشی از هویت تاریخی و فرهنگی مردمانی است که قرنها عشق به امام حسین(ع) را در قالب آیینهای ماندگار به نسلهای بعد سپردهاند. چوقاهای سیاه؛ لباس عزای مردان بختیاریدر تاسوعا، کوچههای شهرها و روستاهای چهارمحال و بختیاری با چوقاهای سیاه و پرچمهای عزاداری رنگ عزا میگیرد. چوقا، لباس سنتی مردان بختیاری که نماد غیرت و مردانگی است، در این روزها به نشانه عزاداری بر تن میشود. از کوهرنگ تا اردل، از لردگان تا شهرکرد، صدای سنج و دمام در فضا میپیچد و مردان بختیاری با قدمهایی استوار، در سوگ سقای کربلا به سینه میزنند.مراسم پرشور بروجن؛ حماسهای از عشق و ارادتبروجن در تاسوعا، صحنهی یکی از پرشورترین مراسم عزاداری استان است. دستههای سینهزنی و زنجیرزنی با نظمی کمنظیر و با نوحههایی که از دل برمیخیزد، در خیابانهای شهر جاری میشوند و فضایی سرشار از معنویت و عشق به اباعبدالله(ع) را خلق میکنند. حضور گسترده عزاداران با لباسهای یکدست مشکی، همراه با پرچمهای سیاه و علمهای مزین به نام حضرت عباس(ع)، جلوهای از وحدت و همدلی را به نمایش میگذارد.
وقتی محرم میشود، کوچ بختیاری رنگ دیگری میگیرد؛ کوچی به سوی کربلا، با دلهایی که برای حسین(ع) میتپد. در چهارمحال و بختیاری، تاسوعا حال و هوای دیگری دارد. چوقاهای سیاه بر تن مردان، سنجها و دمامهایی که در دست زنان میلرزد، و علمهایی که در کوچه پس کوچههای شهرها و روستاها برافراشته میشود، همه و همه روایتگر عشقی است که از دل تاریخ سرچشمه گرفته و تا امروز جاری است.روضههایی در دل کوهرنگدر مناطق عشایری کوهرنگ و اردل، تاسوعا حال و هوای دیگری دارد. عشایر بختیاری در چادرهای سیاه خود، با چشمانی اشکبار و دلهایی لبریز از غم، پای روضه مینشینند. گویی کوههای زردکوه نیز با آنها همنوا هستند و در سوگ سقای کربلا میگریند. در این مناطق، آیینهای سنتی نذریدهی و طبخ غذای گرم نیز برگزار میشود.
آیین علمگردانی؛ نماد وفاداری و غیرت در فرخشهریکی از باشکوهترین آیینهای تاسوعا در چهارمحال و بختیاری، مراسم «علمگردانی» در شهر فرخشهر است. این آیین که هر ساله در روز تاسوعا برگزار میشود، با حضور گسترده عزاداران از شهرهای مختلف استان و حتی استانهای دیگر همراه است. علمهایی که بر سر در مساجد و حسینیهها نصب میشوند، نماد وفاداری به آرمانهای امام حسین(ع) و یادآور علم حضرت عباس(ع) در کربلا هستند. در این روز، همه هیئتهای مذهبی شهر با علمهای خود در این مراسم شرکت میکنند و این وحدت و همدلی، نقش مهمی در انسجام عزاداران دارد.
زنجیرزنی لردگان؛ ریتم عزا در قلب بختیاریدر شهرستان لردگان، تاسوعا با آهنگ دیگری میتپد. از تکایای سنتی که با پارچههای سیاه و داربستهای فلزی توسط جوانان برپا میشود تا دستههای زنجیرزنی که از شب اول تا شام غریبان در کوچهها و خیابانها جاری است.مردان لردگانی با نظم و انضباطی کمنظیر، در صفهای منظم به سینه و زنجیر میزنند و با هر ضرب آهنگ، یاد مظلومیت اباعبدالله(ع) را در دلها زنده میکنند.صدای برخورد زنجیرها با پشت و سینه، در فضای شهر میپیچد و با نوحههای سوزناکی که با گویش محلی خوانده میشود، تاسوعای لردگان را به یکی از پرشورترین مراسم عزاداری استان تبدیل کرده است.اینجا، هر ضربه زنجیر، روایتگر وفاداری است و هر اشک، یادآور عطش سقای کربلا. مردم لردگان با این آیین دیرینه، ارادت خود را به حضرت عباس(ع) و برادرش امام حسین(ع) به نمایش میگذارند.
زنجیرزنی شوراب صغیر ساماندر روستای شوراب صغیر سامان، صدای زنجیرها که بر پشت و سینهی عزاداران فرود میآید، در خیابانها روستا طنینانداز میشود و مردانی که با لباسهای محلی سیاهپوش شدهاند، با نظمی مثالزدنی، صفهای منظمی را تشکیل میدهند.زنان روستا نیز در کنار مردان، با چشمانی اشکبار و دلهایی لبریز از اندوه، این آیین را نظاره میکنند و با نوحههایی که از دل برمیآید، در سوگ سیدالشهدا(ع) شریک میشوند.
وحدت اقوام زیر یک پرچمچهارمحال و بختیاری، استانی با تنوع قومیتی و فرهنگی، در روزهای تاسوعا و عاشورا به نمادی باشکوه از وحدت و همدلی تبدیل میشود. سه قوم فارس، ترک و بختیاری، در سایه نام و یاد سیدالشهدا(ع)، زیر یک پرچم گرد هم میآیند و با حفظ آداب و رسوم خود، ارادت خویش را به امام حسین(ع) و یاران باوفایش به نمایش میگذارند . تفاوت زبانها و گویشها، در این روزها نه مرزی که پلی برای همدلی و همبستگی میشود.تاسوعای بختیاری، روایت وفای مردمانی است که با چوقاهای سیاه و دلهایی پر از بغض، پای روضه سقای کربلا نشستهاند. از چادرهای عشایر در دل کوهستانهای زردکوه تا علمهایی که در کوچههای شهرها برافراشته شده است، همه و همه روایتگر عشقی است که قرنهاست به ارث رسیده و تا امروز جاری است.
در چهارمحال و بختیاری، محرم نه فقط یک مناسبت مذهبی، که بخشی از هویت تاریخی و فرهنگی مردمانی است که وفاداری را از نیاکان خود آموختهاند . تاسوعا، روز علمدار کربلا، روز وفاداری است. و مردمان بختیاری با آیینهای کهن خود، هر سال این وفاداری را به نمایش میگذارند.
تاسوعا در روستای محروم خویهروستای خویه در کوهرنگ، تاسوعا حال و هوای دیگری دارد. همینجا، میان کوچههای خاکی، مردان با چوقاهای سیاه صف میبندند و کودکان در صفی منظم زنجیر میزنند. اینجا خبری از هیاهوی مراسمات بزرگ نیست، فقط چشمانی که برای سقای کربلا اشک میریزد. روستایی که شاید در محرومیت مانده باشد، اما عشق به ابوالفضل(ع) را در سینه دارد.
13:20 - 3 تیر 1405