۲ اسطوره بختیاری که موج ۹۵ وعده صادق۴ به آنها تقدیم شد را بشناسید
نوشتههای روی موشکهای بالستیک سپاه، همیشه روایتهایی از جنس غیرت و حماسه داشته است. از «یا زهرا» تا «السَّلامُ عَلَیکَ یا رَسولَ الله». اما در موج ۹۵ عملیات وعده صادق، نامی نقش بسته که شاید برای بسیاری ناآشنا، اما در دل زاگرس افسانهای آشناست، «بهیاد سرداران بیبی مریم بختیاری و شهید علیمردانخان.»
خبرگزاری فارس، چهارمحال و بختیاری| در میان قبایل بختیاری و تاریخ پرغوغای لرها نامهایی وجود دارند که فقط در دل کوهها و دشتها جا خوش نکرده، بلکه در حافظه شفاهی یک ملت به اسطوره تبدیل شدهاند. بیبیمریم بختیاری و علیمردانخان بختیاری دو چهرهٔ کمتکرار اما پراثر از جنس غیرت و ایستادگی در برابر ستمهای خاندان پهلوی هستند. در روزگاری که نام «مرد» برازنده قدرت بود، زنی از دیار بختیاری با تفنگ برنو بر شانه، ایستاد تا بگوید شرف نه به جنسیت که به غیرت است. علیمردانخان بختیاری، آن سردار بیباک لر، و سردار بیبیمریم، آن بانوی فولادین، از جمله چهرههای ماندگار مقاومت مردمی علیه رژیم پهلوی هستند؛ مبارزانی که تاریخ را با باروت نوشتند و با خون خود مهر تأیید زدند. و امروز که دشمنان ایران اسلامی با تمام تجهیزات مدرن خود پا به حریم میهن گذاشتهاند، بار دیگر صدای همان برنو از دل زاگرس بلند شده است؛ صدایی که نه فقط تیری بر پیکر بلکهاوکهای متجاوز، که فریاد «هیهات منا الذله» یک ملت است.
سردار بیبیمریم؛ بانوی تفنگ به دست بختیاریسردار مریم، بانویی است که نامش با شجاعت، غیرت و آزادگی در تاریخ بختیاری و ایران گره خورده است. او مادر شیرعلیمردانخان (از قهرمانان ملی مبارزه با رضاخان)، خواهر سردار اسد بختیاری و همسر علیقلیخان چهارلنگ بود. پدرش حسینقلیخان چهارلنگ را در کودکی از دست داد، اما خوی سرداری را از مادرش بیبیفاطمه به ارث برد. چهار پسرش را چنان تربیت کرد که هر یک به قهرمانانی نامدار برای میهن تبدیل شدند. بختیاریها و تمام لرها او را با غرور «سردار مریم» مینامند؛ زنی که سالها خانهاش پناهگاه آزادیخواهان بود و هم نان میداد، هم درس مبارزه.زنی در برابر استعمار و استبداددر بحبوحه جنگ جهانی اول، هنگامی که حکومت مرکزی دچار ضعف شده بود و نیروهای انگلیسی و روس بخشهایی از ایران را تصرف کرده بودند، سردار مریم شانه به شانه سربازان بختیاری سلاح بر دوش گرفت و با انگلیسیها جنگید. او ضربات سنگینی به متجاوزان وارد کرد، تا جایی که روسها به تلافی، هنگام فتح اصفهان به خانه او حمله کرده و اموالش را غارت کردند. سردار مریم از معدود زنان باسواد و روشنفکر زمانه خود بود که به توصیه برادرش سردار اسد، همواره به مطالعه و دانشآموزی روی آورد و از هیچ چیز برای دفاع از مظلومان و آزادیخواهان دریغ نکرد.
تربیت فرزندان به سبک سرداری وطندوست فرزند ارشد سردار مریم، علیمردانخان نامدار است؛ رجل مبارز بختیاری که در روزگاری که سرکوب رضاشاه اجازه هیچ حرکتی نمیداد، با شجاعتی که از مادر به ارث برده بود قیام کرد و بخش شورانگیزی از تاریخ کشور را رقم زد. سردار مریم در تربیت فرزندانش بر اصولی چون شجاعت، ایمان به خدا، اقتدا به امام علی(ع)، دفاع از میهن، بیگانهستیزی، مبارزه با استبداد و دفاع از مظلوم تأکید داشت.در قحطی جنگ جهانی اول، تمام ثروت و طلاهایش را برای نجات قحطیزدگان خرج کرد. او با اصالت و هویت ملیاش، نشان داد که زنان بختیاری نه تنها پشت جبهه، بلکه در خطمقدم تاریخ ایستادهاند.
تفنگ برنو و مهارت افسانهایاو با تفنگ معروف برنو (نوعی تفنگ که در میان بختیاریها قداست نظامی داشت) چنان مهارت داشت که تیراندازان زبدهٔ ایل از او درس میگرفتند. گفته میشود او میتوانست در شب تاریک، سکهای را روی شانه دشمن نشانه بگیرد. در اشعار لری، از برنو به عنوان عزیزترین دارایی مرد بختیاری یاد میشود و بیبیمریم این میراث را به اوج رساند.نقش در جنبش تنگستان و مقاومت جنوببیبیمریم در کنار رئیسعلی دلواری و دیگر مبارزان جنوب علیه استعمار بریتانیا حضور فعال داشت. اما مهمتر از آن، مقابله با نیروهای رضاخانی در جریان خلع سلاح ایلات بود. او در حالی که بسیاری از خوانین تسلیم شده بودند، پرچم ایستادگی را برافراشت.شکستن حصر نیروهای دولتی در تنگههای بختیاری و حفظ جان صدها خانواده عشایر از جمله دستاوردهای جنگی اوست. حتی برخی منابع نوشتهاند رضاشاه پس از شنیدن گزارش شجاعت او گفته بود: «کاش سربازان من یکدهم این زن غیرت داشتند.» علیمردانخان بختیاری؛ پهلوی را به چالش کشیدعلیمردانخان، نوادهٔ خوانین بزرگ بختیاری، یکی از آخرین سردارانی بود که در برابر حکومت پهلوی دست به اسلحه برد. او یک راهبر سیاسی-نظامی بود.در سالهای ۱۳۰۷ تا ۱۳۰۹ شمسی، علیمردانخان با نیروهای اعزامی ارتش پهلوی درگیریهای گستردهای داشت. او با استفاده از جغرافیای کوهستانی و تاکتیکهای چریکی، چندین بار نیروهای دولتی را غافلگیر کرد. در اشعار لری، از او چنین یاد میشود: «علیمردان خان بختیاری با خوشحالی آمد؛ تفنگ برنو روی شانهاش آتش بذارم به قهوه رخ تا کوه...»
تفنگ برنو نماد اقتدارمثل بیبیمریم، علیمردانخان نیز تفنگ برنو را نه فقط سلاح که امضای خود میدانست. در منابع محلی آمده که روی قبضه تفنگش، جمله «یا حسین» حک شده بود. برنو نماد دلیری غیورمردان بختیاری در فتح تهران و نگین انگشتری سربازان علیمردانخان بود.هرچند در نهایت علیمردانخان مغلوب برتری تسلیحاتی ارتش پهلوی شد، اما او نشان داد که ایستادگی در برابر استبداد تا پای جان، روحیهٔ بختیاریهاست. او برای مدتی کوتاه کنترل بخشهایی از خوزستان و لرستان را در دست گرفت و مالیاتهای دولتی را ملغی اعلام کرد. او در زندان قصر به شهادت رسید، اما نامش برای همیشه در تاریخ مقاومت ایران ماندگار شد.
اینچنین است که تفنگ برنو، تنها یک سلاح نیست؛ روایت زنی است که در تاریخ ماند، مادری که سردار پرورش داد، و غیرتی است که از دل کوههای زاگرس تا همیشه تاریخ جاریست. سردار مریم رفت، اما راهش ماند. علیمردانخان به دار آویخته شد، اما نامش ماند. امروز نیز همان کوهها، همان عشایر، همان برنوها و همان غیرت، با زبانی دیگر اما با همان آواز سربلندی، به دشمن میگویند: این سرزمین، مادر سردارانی است که زانو زدن را بلد نیستند.
11:37 - 16 فروردین 1405