این ۲ نشانه میتوانند فریاد سرطان پانکراس باشند
یک فوقتخصص گوارش و کبد بزرگسالان با اشاره به اینکه سرطان پانکراس یکی از کشندهترین سرطانهاست، راهکارهای اصلی پیشگیری از این بیماری را تشریح کرد.
به گزارش خبرگزاری فارس از شهرکرد، محمد رضایی، فوقتخصص گوارش و کبد بزرگسالان و عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی شهرکرد، گفت: پیشگیری از سرطان پانکراس (لوزالمعده) عمدتاً بر کاهش عوامل خطر متمرکز است. مهمترین اقدام، ترک سیگار است. کنترل وزن و دیابت، مصرف رژیم غذایی متعادل سرشار از سبزیجات و میوهها و کاهش مصرف گوشت قرمز و چربی اشباع نیز از دیگر توصیههای کلیدی هستند.فوقتخصص گوارش و کبد بزرگسالان و عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی شهرکرد، افزود: در بیماران با سابقه خانوادگی قوی یا سندرمهای ژنتیکی شناختهشده، غربالگری هدفمند با روشهایی مانند سونوگرافی اندوسکوپیک (EUS) یا امآرآی (MRI) در مراکز تخصصی توصیه میشود.۹۰ درصد موارد سرطان پانکراس از یک نوع خاص نشأت میگیردرضایی در توضیح جزئیات این بیماری گفت: سرطان پانکراس بهطور عمده از سلولهای مجرای پانکراس منشا میگیرد که به آن آدنوکارسینوم مجرای پانکراس (PDAC) میگویند و حدود ۹۰ درصد موارد را شامل میشود.این عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی شهرکرد بیان کرد: این تومورها بیشتر در سر پانکراس رخ میدهند، چون تراکم مجاری و عبور صفراوی در این ناحیه بیشتر است. محل تومور اهمیت بالینی زیادی دارد؛ چرا که تومورهای سر معمولاً زودتر با انسداد مجاری صفراوی و یرقان (زردی) علامتدار میشوند، در حالی که تومورهای بدن و دم پانکراس دیرتر و با علائم غیراختصاصی تظاهر میکنند.
یک سرطان کشنده با بقای پنجساله کمتر از ۱۰ درصد
رضایی با بیان اینکه سرطان پانکراس یکی از کشندهترین سرطانها است، تشریح کرد: این سرطان اغلب در مراحل پیشرفته تشخیص داده میشود، تهاجم موضعی و متاستاز زودرس دارد و به درمانهای سیستمیک پاسخ محدودی میدهد. همچنین پانکراس در موقعیت آناتومیک خاصی قرار دارد که باعث میشود تومور مدتها بدون علائم مشخص رشد کند.وی ادامه داد: به همین دلیل، بقای پنجساله بیماران کمتر از ۱۰ درصد است و حتی در مواردی که تومور قابل جراحی است، احتمال عود بیماری بالا است.این فوقتخصص گوارش افزود: تنها حدود ۱۵ تا ۲۰ درصد بیماران در زمان تشخیص، شرایط انجام جراحی برداشتن تومور (مثلاً پانکراتودئودنکتومی) را دارند. در این گروه، اگر جراحی کامل همراه با شیمیدرمانی کمکی انجام شود، بقا میتواند به ۲۰ تا ۳۰ درصد در پنج سال برسد. با این حال، در مراحل پیشرفته یا متاستاتیک، درمان بیشتر تسکینی است و هدف آن افزایش کیفیت و مدت بقای فرد است نه درمان قطعی.رضایی با بیان اینکه منشأ ۹۰ درصد از این سرطانها سلولهای مجرای لوزالمعده است، توضیح داد: تومور بیشتر دوست دارد در "سر" لوزالمعده جا خوش کند، جایی که مجاری صفراوی عبور میکنند. به همین دلیل، اولین علامت آن اغلب یک "زردی چشم و پوست بدون هیچ دردی" است که نباید نادیده گرفته شود.
مهمترین عوامل خطر کدامند؟
رضایی عوامل خطر قطعی این سرطان را برشمرد و گفت: سیگار مهمترین عامل قابل پیشگیری است. چاقی و رژیم پرچربی، دیابت نوع ۲ (بهویژه با شروع ناگهانی در سنین بالا)، پانکراتیت مزمن (خصوصاً انواع الکلی یا ژنتیکی) و سابقه خانوادگی یا سندرمهای ژنتیکی مانند BRCA2، لینچ و پوتز-جگرز از دیگر عوامل خطر هستند. همچنین سن بالا (بیشتر از ۶۰ سال) و جنس مرد نیز اندکی خطر را افزایش میدهد.علائم هشداردهنده را جدی بگیریدوی در ادامه با بیان اینکه علائم این سرطان بسته به محل تومور متفاوت است، توضیح داد: در تومورهای سر پانکراس، یرقان انسدادی بدون درد، خارش، ادرار تیره و مدفوع بیرنگ شایع است. در تومورهای بدن و دم، درد شکم یا پشت (بهدلیل تهاجم به شبکه عصبی)، کاهش وزن، بیاشتهایی و تهوع غالب است. همچنین بروز دیابت جدید در سالمندان نیز میتواند اولین تظاهر بیماری باشد.رضایی تاکید کرد: به دلیل قرارگیری پانکراس در عمق شکم و علائم مبهم تومورهای اولیه مانند درد شکم یا کاهش وزن، این نشانهها بهسادگی به بیماریهای خوشخیم نسبت داده میشوند. علاوه بر این، مارکرهای توموری اختصاصیت پایین دارند و روش غربالگری مؤثری در جمعیت عمومی وجود ندارد، به همین دلیل اکثر موارد در مرحله پیشرفته یا متاستاتیک تشخیص داده میشوند.
میتوان در برخی موارد تشخیص را زودتر داد
این استادیار دانشگاه علوم پزشکی شهرکرد در پایان یادآور شد: سرطان پانکراس بیماریای با بار بالای مرگومیر است، اما با شناسایی افراد پرخطر و پیگیری علائم هشداردهنده (بهویژه یرقان بدون درد یا دیابت جدید در سالمندان) میتوان در برخی موارد تشخیص را زودتر داد.بیماران باید در مراکز تخصصی و توسط تیم چندرشتهای مدیریت شوند تا بهترین تصمیم درمانی (شامل جراحی، شیمیدرمانی، مداخلات اندوسکوپیک یا مراقبت تسکینی) اتخاذ شود. توجه به مراقبت تسکینی و کیفیت زندگی بیماران نیز بهاندازه درمان مستقیم تومور اهمیت دارد.
09:48 - 13 بهمن 1404
2 بازنشر
4567 بازدید
