دورنمای فعالیت «امارت قفقاز» تحت رهبری جدید «ابو محمد»
پس از مرگ «عمراف» که در سال 2007 حکومتی مجازی را در منطقه قفقاز شمالی و روسیه تاسیس کرده بود، اینک گفته میشود، «دوکو عمراف»رهبری گروه تروریستی «امارت قفقاز» را برعهده گرفت.
به گزارش خبرنگار دفتر منطقهای خبرگزاری فارس در دوشنبه، در ماه مارس، وب سایت گروه افراط گرایان شمال قفقاز، خبر درگذشت «دوکو عمراف» را منتشر کرد.در همین رابطه سایت تحلیلگران آسیای مرکزی و قفقاز در گزارشی به بررسی آخرین وضعیت این گروه تروریستی و تعیین رهبری جدید آن پرداخته است که در ادامه باهم میخوانیم.پس از اعلام خبر مرگ عمراف، مقامات چچنی طرفدار مسکو بلافاصله مدعی شدند که عمراف توسط آنان کشته شده است. اما وب سایت افراط گرایان اعلام کرد که عمراف چند ماه پیش از اعلام رسمی خبر مرگش بر اثر بیماری درگذشته است. پس از گذشت چند ماه از این حادثه، «علی اسخاب کبدوف» 42 ساله؛ معروف به «علی ابو محمد» که از قوم «آوار» و اهل «داغستان» بود، از سوی شورای امارت قفقاز به عنوان رهبر جدید این گروه انتخاب شد.گزارشات حاکی از آن است که ابو محمد قبل از پیوستن به جهادیون در سال 2008 یا 2009، در برخی فعالیتهای خرابکارانه دست داشته و روابط نزدیکی با «امیر صالح» رهبر وقت «جماعت شریعت داغستان»، که در سال 2012 کشته شد، داشته است. وی از حامیان تروریسم انتحاری بوده و حمله به پلیس داغستان و هدفهای غیرنظامی در روسیه از فعالیتهای او میباشد.مرکز قدرت وی در پایتخت داغستان در منطقه کوهستانی «گوبدین» بوده است. انتخاب ابو محمد به عنوان امیر جدید امارت قفقاز نشان از جایگاه مهم گروههای جهادی مستقر در داغستان است که از اواخر سال 2000، این کشور را به مرکز فعالیت شورشیان منطقه تبدیل کردهاند.
به گفته منابع محلی اعتبار ابو محمد در بین برخی شورشیان داغستان و حامیان این گروه ضعیف است و این به خاطر گذشته بحثبرانگیز وی است؛ گفته میشود که ابو محمد در سالهای اولیه پس از فروپاشی شوروی در کار تجارت مشروبات الکلی بوده استهمچنین وی هر ویژگی به جز ویژگی یک رهبر نظامی باتجربه و قوی را دارا است. گروهی نیز معتقدند که انتخاب وی به عنوان «قاضی» از سوی امارت قفقاز در سال 2010، تا حدودی باعث اعتبار قدرت وی شده است، اما برخی دیگر بر این باورند که وی فاقد تحصیلات اسلامی معتبری بوده و اطلاعات کمی درباره قوانین اسلامی و عربی دارد.در هر حال، از آنجا که وی تجربه کمی در زمینه رهبری گروههای شورشی دارد بعید است که انتخاب وی بتواند تأثیر زیادی در صحنه نبرد داشته باشد؛ چرا که گروهها و جماعتهای داغستان به طور مستقل عمل میکنند. در ماههای اخیر، هیچ تغییر عمدهای در فعالیتهای شورشیان در داغستان و منطقه گزارش نشده است.نوع رابطه ابو محمد با «عمر الشیشانی»، رهبر غیر رسمی افراط گراین شمال قفقاز در سوریه و یک چهره برجسته در گروهای افراطی، نیازمند توجه ویژه است.این رهبر چچنی اهل گرجستان که هماکنون فرماندهی صدها نیروی افراطی قفقازی مستقر در سوریه را بر عهده دارد، شخصا آشنایی با ابو محمد ندارد. با این حال، اظهارات اخیر ابو محمد خطاب به الشیشانی نشان از وجود حس خاصی از رقابت، حسادت و عدم اعتماد ابومحمد نسبت به بانفوذترین رهبر جهادی منطقه قفقاز شمالی دارد.
وی در این اظهارات، از چچنیها خواسته تا از هر نوع اظهار نظر در رابطه با جهاد پرهیز کنند چون الشیشانی فاقد تحصیلات اسلامی بوده و تسلط کمی بر زبان روسی و عربی داردشاید به خاطر همین حسادت شخصی به الشیشانی است که ابو محمد در نزاع بین ردههای افراطی گرایان شمال قفقاز در سوریه، به طور آشکار از «جبهه النصره» که یک گروه وابسته به القاعده و تحت رهبری «الظواهری» است حمایت کرده است.ابو محمد رابطه الشیشانی با گروه «داعش» به رهبری «ابوبکر البغدادی» را مورد انتقاد قرار داده است. ماهیت موضعگیریهای منفعت طلبانه ابو محمد در قبال ظواهری و شیشانی در اظهارات دو پهلو و بیمنطق وی مشخص میباشد.وی ظواهری را با لقب «شیخ ما» میخواند و آشکارا وی را رهبر مسلمانان و نیز جهادیون قفقاز شمالی میداند اما در اظهار نظری دیگر، از جهادیون قفقاز شمالی مستقر در سوریه میخواهد تا از پیوستن به ارتشهای جهادی رقیب، یعنی داعش و النصره، امتناع کرده و در عوض با وی بیعت کنند. بدین ترتیب، ابو محمد به دنبال آن است تا نفوذ خود را بین داوطلبان قفقازی اعزام شده به سوریه حفظ کرده و خود را به عنوان رهبر جهادی مطرح کند که حوزه نفوذ وی فراتر از مرزهای قفقاز شمالی است.در حالی که برخی جنگجویان شمال قفقاز، به خصوص کسانی که به گروه «جیش المهاجرین و الانصار» (از هم پیمانان امارت قفقاز) پیوستهاند، با ابو محمد بیعت کردهاند اما افراط گرایان شمال قفقاز که با داعش هم پیمان هستند وی را محکوم کردهاند.
پیام صوتی که به تازگی از طرف برخی از افراط گرایان با توهین به ابو محمدمنتشر شده، نشان از افزایش دامنه اختلافات بین شورشیان قفقاز شمالی استتلاش ابو محمد برای تقویت اعتبارش بین جهادیون قفقازی مستقر در سوریه (که همچنان قویترین نیروی متشکل از جنگجویان محلی است) به نظر نتیجهای در پی نداشته است و تنها شکافهای عمیق بین جنگجویان قفقاز شمالی مستقر در سوریه و شورشیان مستقر در داغستان در قفقاز شمالی را آشکار کرده است. از آنجا که بسیاری از شورشیان مرتبط با داعش، هویت چچنی دارند و ابو محمد نیز یک «آوار» است که مدعی رهبری بر جنگجویان چچنی میباشد،بنابراین اظهارات ملی گرایانه نیز ممکن است موجب تعمیق این شکافها شده باشد. به نظر میرسد که ابو محمد رابطه مستقیمی با منابع مالی خارجی ندارد؛ منابعی که به طور گسترده توسطافراط گرایان قفقازی مستقر در سوریه، به خصوص شیشانی و افرادش، کنترل میشود.در پایان بایستی تاکید کرد، رهبری رسمی ابو محمد تاکنون تأثیر کمی بر تحولات میدانی داشته است. در حال حاضر تعامل کمی بین گروههای قفقاز شمالی وجود دارد. گروههای شورشی چچنی و اینگوش تا اندازه قابل ملاحظهای تضعیف شدهاند و گروههای شمال غرب قفقاز تقریبا نابود شدهاند.
از آنجا که ابو محمد حامی حمله به رهبران صوفی «کافر» و نیز حملات تروریستی در روسیه، به خصوص در زمینههای ایدئولوژیکی، میباشد، لذا تا زمانی که اعتبار وی شکل دهنده طرز تفکر تک تک جهادیون باشد، انتظار نمیرود تغییری در تاکتیکهای اغلب بخشهای عملیاتی امارت قفقاز، جماعتهای داغستانی، مشاهده شود چون ابو محمد اعتبار نامعلومی در خارج از منطقه بومی خود داغستان داشته و جایگاه مبهمی در داخل این کشور دارد بنابراین این امیر جدید به دنبال آن است تا خود را به عنوان یک فرمانده شبهنظامی قدرتمند و متعهد مطرح کند.وی ممکن است دست به حملات مرگبار در روسیه، داغستان و نیز در کل منطقه بزند.به احتمال زیاد جایگاه وی همچنان به صورت نمادین باقی خواهد ماند چون ظرفیت وی برای اثرگذاری بر تحولات میدانی محدود است؛ علت این امر نیز خصوصیات شخصی وی و نیز افزایش شدید اقدامات ضد تروریستی میباشد.انتهای پیام/ز.
13:41 - 11 مهر 1393