آمریکا عامل بی‌ثباتی‌های اخیر در وادی «فرغانه»
خبرگزاری فارس: آمریکا با توجه به نزدیک شدن زمان خروج نیروهای نظامی از افغانستان و تشدید اقدامات روسیه برای همگرایی بیشتر سیاسی، اقتصادی و نظامی با کشورهای منطقه، ایجاد بی‌ثباتی در آسیای مرکزی و به‌خصوص در وادی حساس فرغانه را مهم‌ترین اقدام در جهت ممانعت از برنامه‌های مسکو می‌داند.
به گزارش خبرنگار دفتر منطقه‌ای فارس در دوشنبه، برخی از رسانه‌های منطقه‌ای ضمن تحلیل زمینه‌های بروز اختلافات قومی در آسیای مرکزی و به‌ویژه در نواحی مرزی قرقیزستان با ازبکستان، در کنار وجود یک سری از عوامل عینی که به‌دوران تقسیم‌بندی مرزهای قلمرو فعلی کشورهای منطقه در یک قرن پیش برمی‌گردد، همچنین به نقش مستقیم آمریکا در دامن زدن به این اختلافات اشاره می‌کنند.
اما آنچه طی مدت‌های اخیر، انگیزه فعال شدن واشنگتن و عوامل وابسته به آن در زمینه مسائل قومی و مرزی در آسیای مرکزی را فراهم کرده است، مبهم بودن آینده حضور نظامی آمریکا در منطقه می‌باشد.
به‌ویژه موضع قاطع رئیس جمهور قرقیزستان در رابطه به‌خروج پایگاه آمریکایی "مناس" در سال 2014 از این کشور موجب نگرانی "کاخ سفید" شده است.
طی بیش از یک سال گذشته، هیئت‌های متعدد آمریکایی به‌منظور بحث و بررسی این موضوع و تلاش تغییر موضع "الماسبیک آتامیابف" از بیشکک بازدید به‌عمل آوردند که ظاهرا نتایج مورد انتظار واشنگتن را نداشته است.
بیش از یک هفته پیش، یکی از مذاکره‌کنندگان اصلی "کاخ سفید" در این زمینه وارد قرقیزستان شد تا باردیگر سعی در بازنگری نظر رئیس جمهور این کشور کند.
منظور "رابرت بلیک" معاون وزیر امور خارجه آمریکا است. این مقام بلندپایه واشنگتن در پایان دیدار و گفت‌وگوهای خود با مقامات عالی قرقیزستان، ضمن اشاره به"احترام گذاشتن به‌نظر بیشکک" باز هم از اهمیت پایگاه "مناس" برای انجام اقدامات مربوط به‌افغانستان گفت و به‌نحوی به‌آن اشاره کرد که آمریکا هنوز امید خود را در رابطه به‌بقای آن کاملا نکنده است.
چنین به‌نظر می‌رسید که قبل از سفر بلیک به قرقیزستان آمادگی‌های برای کمک به‌دست‌یابی وی به‌اهداف مورد نظرش و به‌خصوص جلب موافقت بیشکک با حفظ بقای پایگاه "مناس" صورت گرفته بود.
برخلاف سفرهای قبلی این مقام آمریکایی، این بار تعدادی از شخصیت‌های سیاسی، اجتماعی، کارشناسان و برخی از نمایندگان پارلمان قرقیزستان در آستانه بازدید و جریان حضور بلیک در بیشکک از اهمیت وجود حضور نظامی آمریکا در این کشور سخن به‌میان آوردند.
به‌این مناسبت، پایگاه خبری تحلیلی قرقیزستان موسوم به"کشتی سفید" نوشت که "ظاهرا قبل از ورود بلیک به‌بیشکک تعدادی از نگاه مالی شارژ شده‌اند تا حرف‌های درست‌حسابی بزنند..."
دلایل جانبداران ادامه حضور نظامی آمریکا
"مرادبیک"ایمان‌علی‌اف" وزیر امور خارجه سابق قرقیزستان که تا چند هفته پیش مسئولیت دبیری کل سازمان همکاری‌های شانگهای را بر عهده داشت، همزمان با سفر بلیک به‌بیشکک اعلام کرد که چنانچه مرکز حمل و نقل ترانزیت (پایگاه) آمریکا از این کشور برچیده شود پس عملا هرگونه ارتباط میان بیشکک با واشنگتن قطع خواهد شد.
ایمان‌علی‌اف با "تنها زمینه ارتباط واقعی میان قرقیزستان و آمریکا" دانستن پایگاه "مناس" اعلام کرد که نگاه نخبگان حاکم قرقیزی به‌این موضوع در حال تغییر بوده و در دورنما تبدیل بیانیه‌های قاطع به اظهار نظرهای نسبتا متوازن بعید نخواهد بود.
در حالی این دیپلمات باتجربه قرقیزی وجود پایگاه نظامی آمریکا در بیشکک را تنها موضوع همکاری‌های 2 کشور می‌داند که نشریه "بردملیک" چاپ بیشکک نوشت؛ "امان‌علی‌اف" پس از دبیرکلی سازمان همکاری‌های شانگهای پستی در اختیار نداشته و از طریق این نوع اظهار نظرها می‌خواهد توجه آمریکا را به‌خود جلب کند وگرنه در چند ماه پیش "رابرت بلیک" طی یک مصاحبه‌ای برخلاف نظر امان‌علی‌اف اعلام کرده بود که پایگاه "مناس" تنها بخشی از زمینه‌های همکاری و روابط میان بیشکک و واشنگتن می‌باشد.
"روشن ژئنبیک‌اف" نماینده پارلمان قرقیزستان که از شخصیت‌های سیاسی غربگرای این کشور دانسته می‌شود، با حمایت از دیدگاه‌های امان‌علی‌اف، بقای حضور نظامی آمریکا را به‌نفع بیشکک تلقی می‌کند.
وی نیز همزمان با سفر بلیک به‌قرقیزستان ضمن مصاحبه با رسانه‌های گروهی گفت که پایگاه "مناس" برای این کشور دارای سود سیاسی، اقتصادی و مالی می‌باشد.
به‌باور ژئنبیک‌اف، این پایگاه در سطح ملی، منطقه‌ای و جهانی حافظ ثبات و امنیت بوده و از نظر مالی نیز بقای حضور نظامی آمریکا به‌نفع قرقیزستان خواهد بود.
وی در این رابطه به‌درامدهای سالیانه کشورش از این ناحیه که معادل 60-100 میلیون دلار می‌باشد، اشاره کرد و گفت که این مبلغ برای کشور گرفتار مشکلات متعددی چون قرقیزستان کمک ارزشمندی است.
سایر جانبداران بقای حضور نظامی آمریکا در قرقیزستان نیز به‌صورت عمده به‌درامدهای مالی موجود از این ناحیه برای کشورشان اشاره می‌کنند و جوانب دیگر موضوع را کمتر مورد توجه قرار می‌دهند.
دلایل مخالفان بقای حضور نظامی آمریکا
"عاقلبیک صالح‌اف" رئیس مرکز مطالعات استراتژیک وابسته به‌دانشگاه قرقیزی-روسی اسلاویانی در بیشکک برخلاف جانبداران بقای پایگاه "مناس"، تداوم حضور آن را مغایر با منافع ملی قرقیزستان و امنیت منطقه‌ای می‌داند.
وی تاکید دارد، ضمن بررسی هر موضوع مهمی نظیر پذیرش حضور نظامی خارجی باید به‌افکار عمومی کشور توجه داشت.
بنا به‌گفته صالح‌اف، در نظرسنجی‌های صورت‌گرفته از سوی مرکز یادشده، 70 درصد جمعیت قرقیزستان مخالفت خود با حضور نظامی آمریکا را اعلام کرده‌اند که نادیده گرفتن این واقعیت به‌نفع ثبات و امنیت قرقیزستان نخواهد بود.
به‌اعتقاد این کارشناس مسایل سیاسی و امنیتی آسیای مرکزی، یکی از اهداف حضور آمریکا در منطقه فراهم کردن زمینه چالش و بی‌ثباتی است تا از آن بتوان در راستای اهداف و منافع خود بهره‌برداری به‌عمل آورد.
"مارس ساری‌اف" کارشناس مطرح سیاسی قرقیز نیز بر این باور است که آمریکا در این کشور تنها منافع نظامی و امنیتی دارد.
وی می‌گوید که از افتتاح سفارت آمریکا در بیشکک 20 سال گذشته است ولی تاکنون هیچگونه برنامه جدی و منظم اقتصادی و تجاری تحقق پیدا نکرده است.
"الکسندر کنیازف" کارشناس برجسته سیاسی و پژوهشگر ارشد انستیتوی شرق‌شناسی آکادمی علوم روسیه ضمن جانبداری از نظر صالح‌اف و ساری‌اف، گفت که آمریکا به‌راحتی قصد خروج نظامی از منطقه را ندارد.
وی که با خبرنگار دفتر منطقه‌ای فارس در دوشنبه صحبت می‌کرد، در تائید نظر خود به‌موضوع ایجاد سامانه راداری آمریکا در قرقیزستان با محوریت نقش "مناس" اشاره نمود.
به‌باور کنیازف، چنانچه واشنگتن در رابطه به‌نتایج مذاکرات خود با بیشکک ناامید شود بهره‌برداری از فرصت‌های موجود در این کشور را در دستور کار خود قرار خواهد داد که اکنون علائمی از آن به‌روشنی به‌نظر می‌رسد.
ادامه دارد...انتهای پیام/م
13:14 - 6 بهمن 1391
2 بازنشر
2 بازدید
1 پاسخ