نقش شانگهای در عصر قدرت‌یابی متحدان منطقه‌ای/ضامنی برای توسعه پایدار
خبرگزاری فارس: یازدهمین نشست نخست وزیران سازمان همکاری شانگهای در حالی در «بیشکک» برگزار شد که کارشناسان بر ظرفیت این سازمان برای تبدیل شدن به عنوان ضامنی برای توسعه منطقه تأکید دارند.
به گزارش خبرنگار خبرگزاری فارس در دوشنبه، یازدهمین نشست سران کشورهای سازمان همکاری شانگهای چهارم و پنجم دسامبر در شهر «بیشکک» برگزار شد.
برای شرکت در این جلسه از سران کشورهای عضو سازمان همکاری شانگهای، رهبران کشورهای ناظر این سازمان (افغانستان، هند، ایران، مغولستان، پاکستان) و همچنین کشورهای مستقل مشترک المنافع و انجمن اقتصادی اوراسیا دعوت به‌عمل آمده بود.
با توجه به تجربه‌های گذشته، مذاکرات سران کشورهای عضو این سازمان در قالب مذاکرات نزدیک چندجانبه، مذاکرات همه جانبه گسترده، مراسم امضای اسناد و نشست مطبوعاتی مشترک با روزنامه‌نگاران بخشی مهمی از برنامه‌های این نشست قلمداد می‌شد.
در مدت سال‌های پس از تأسیس سازمان همکاری شانگهای، این سازمان شکل پویاتری به‌خود گرفته و کشورهای عضو مکانیسم‌های تعامل متقابل را در سطوح مختلف ایجاد کرده و بیش از 100 سند همکاری در جهات مختلف به امضا رسانده‌اند.
در ژوئن سال 2012 میلادی در پکن جلسه شورای سران سازمان همکاری شانگهای برگزار شد که در آن جهت‌های اصلی استراتژی توسعه سازمان شانگهای در چشم انداز میان مدت، تعدادی از اسناد مهم دیگر که با آنها جهت‌های اولویت‌دار همکاری بیشتر در چارچوب این سازمان و همچنین روند توسعه سازمان برای 10 سال آینده تعیین می‌شوند، به تصویب رسید.
در نشست سران کشورهای سازمان همکاری شانگهای در بیشکک همچنین نتیجه فعالیت‌ها و تغییراتی که در طول یک سال گذشته این سازمان در همه جهات موجود به آن نایل آمده است، جمع بندی شد.
اولویت بیشتر جلسه به مسأله توسعه همکاری‌های انسانی و تجاری-اقتصادی تخصیص داده شد، سران دولت‌ها دیدگاه‌های خود را در مورد چشم‌انداز تعمیق همکاری متقابل در زمینه امور مالی، حمل‌ونقل، انرژی، علم و تکنولوژی، آموزش و پرورش، کشاورزی، بهداشت و درمان و پیشگیری از حالت‌های اضطراری در کشورهای عضو این سازمان تبادل کردند.
همچنین از بین بردن موانع تجاری و کمک به توسعه اقتصادی از محورهای مهم بحث در 2 روزه این اجلاس بود.
علاوه بر این، تمایل به بحث درباره موضوعات مختلف از جمله همکاری‌های نظامی و اقتصادی، پروژه‌های انرژی، مبارزه با مهاجرت غیرقانونی، قاچاق مواد مخدر، و ... مطرح می‌شود.
«آتامبایف» رئیس جمهور قرقیزستان اولویت‌های خود را برای این نشست اعلام کرده و در بیشکک براین باورند که نیاز به بازدیدهای متقابل با حضور بازرگانان و توریست‌های کشورهای سازمان همکاری شانگهای می‌باشد.
این امر برای تقویت روابط فرهنگی و درک متقابل بین مردم کشورهای عضو سازمان همکاری شانگهای و کشورهای ناظر مفید است.
این در حالی است که قرقیزستان به دنبال توسعه اقتصاد مبتنی بر دانش است و همکاری در راستای آموزش پرسنل به بخش مهمی از همکاری‌های متقابل تبدیل می‌شود که در چارچوب سازمان همکاری شانگهای انجام خواهد شد.
در رابطه با نشست سران کشورهای شانگهای، مقامات رسمی چینی (معاون وزیر امور خارجه) تأکید می‌کنند که در حال حاضر شرایط بین‌المللی و منطقه‌ای بیشتر پیچیده شده است.
این در حالی است که خطرات حرکت نزولی در اقتصاد جهانی چالش‌های جدیدی برای ثبات و توسعه در کشورهای شانگهای ایجاد کرده و همچنین لزوم اتخاذ شرایط مورد نیاز را در سطوح بالاتری برای همکاری در قالب این سازمان مطرح می‌کند.
در این برهه از زمان، نشست نخست وزیران سازمان شانگهای از این نقطه نظر بسیار مهم است و وظیفه اصلی در این رابطه بالا بردن اعتماد کشورهای عضو این سازمان، تقویت انسجام این سازمان، افزایش پتانسیل واکنش در برابر تهدیدهای خارجی توسط کشورهای سازمان شانگهای می‌باشد.
با توجه به روند مذاکرات بین طرفین نتایج زیر حاصل می‌شود:
1- لیست اقدامات لازم در رابطه با توسعه بیشتر پروژه‌های همکاری سازمان شانگهای در سال‌های 2012-2016
2- یادداشت تفاهم بین ادارات گمرک کشورهای SCO درباره تقویت همکاری در زمینه حمایت از مالکیت فکری
3- پیشنهاد قزاقستان درباره ایجاد کمیته‌های آبی و مواد غذایی تحت نظارت دبیرخانه سازمان همکاری شانگهای
4- پیشنهاد تأسیس مرکز توسعه نوآوری براساس شورای کاری
همچنین اگر در مورد بازتاب تهدیدات خارجی صحبت به میان آید، آنگاه به‌طور عینی سازمان شانگهای می‌تواند یک مفهوم دیگر برای توسعه کشورهای منطقه در مقایسه با مفهوم حاضر پیشنهاد کند.
مفهوم آمریکایی «جاده ابریشم جدید» تنها در صورتی می‌تواند بر موفقیت خود امیدوار باشد که مسیر عرضی از طریق دریای خزر، با نادیده گرفتن یا مهار اجباری گزینه‌های مربوط به کشورهای دیگر و در درجه اول، کشورهای عضو و ناظر سازمان همکاری شانگهای کشیده شود.
این امر از کشورهایی که مفهوم آمریکایی را قبول کرده‌اند، می‌خواهد که گزینه‌های دیگر را رد کرده حتی اگر این انتخاب با منافع ملی آنها تناقض داشته باشد.
روشن است که از طریق ایران در شرایط کنونی، حرکت جاده ابریشم جدید دیگر امکان‌پذیر نخواهد بود در همین حال ایران به‌عنوان عضو ناظر در سازمان همکاری شانگهای محسوب شده و آماده است حضور خود را در آنجا توسعه داده که به‌عبارت دیگر در اصل، گزینه‌های دیگر را نه رد کرده و نه کاهش می‌دهد بلکه برعکس آنها را توسعه می‌دهد.
ایده‌ای که می‌تواند پایه و اساس مفهوم سازمان شانگهای قرار گیرد احتمالا در 3 جهت؛ جریان کالاها، بحث انسانی، و منابع از طریق روسیه، از طریق دریای خزر و از طریق ایران خلاصه می‌شود.
آمریکابر مسیر میانی (دریای خزر) تکیه کرده اما برای این منظور لازم است از امکانات دیگر چشم‌پوشی و به ضامن امنیت این مسیر تبدیل شود. تهدیدات برای امنیت کشورهای ساحلی دریای خزر شرط لازم برای چنین حرکتی می باشند. بدین ترتیب، برای موفقیت جاده ابریشم جدید 2 شرط لازم است:
الف) کشورهای ساحلی دریای خزر باید امکان جابجایی کالا، منابع و مردم را برای خود محدود کرده و بر روی یک مسیر حرکت انتخاب شده متمرکز کنند حتی اگر این امر با کانال‌های همکاری متقابل موجود به لحاظ تاریخی بین مردم تمام مناطق در تناقض باشد.
ب) برای جلوگیری از هرگونه شک و تردید در مورد درستی گزینه پیشنهادی آمریکا نیاز به تهدید مصنوعی امنیت منطقه است که البته نیاز به تضمین حفظ ثبات در شکل یک داور خارجی می‌باشد.
به این ترتیب سازمان همکاری شانگهای از حقوق بیشتری برای فعالیت از اقیانوس آرام از طریق آسیای مرکزی، قزاقستان و کشورهای ساحلی دریای خزر، در مقایسه با اتحادیه اروپا گرفتار شده با مشکلات خود، برخوردار است.
آنچه که به ایالات متحده برمی گردد، از نقطه نظر امنیت منطقه، کارایی و تأثیر ناتو و ایالات متحده آمریکا موجب ایجاد شک و تردید جدی می‌شود که افغانستان و خاورمیانه نمونه بارز آن محسوب می‌شوند.
سازمان همکاری شانگهای می‌تواند به عنوان یک ضامن برای دریای خزر، آسیای مرکزی و برای تمام کشورهای حاشیه دریای خزر تبدیل شود که این امر به انگیزه جدیدی برای توسعه این سازمان و همچنین توسعه کشورهای حاشیه دریای خزر تبدیل خواهد شد.
انتهای پیام/م
14:41 - 16 آذر 1391
2 بازنشر
4 بازدید
1 پاسخ