افغانستان در سال 1390 و چشم انداز سال آینده
خبرگزاری فارس: کارشناسان وضعیت اقتصادی افغانستان در سال 1390 را پیشرفت همراه با چالش می‌دانند و معتقدند در صورت استفاده از بهینه از ظرفیت‌ها و منابع داخلی این کشور، دورنمای اقتصادی افغانستان مثبت خواهد بود.
به گزارش خبرنگار خبرگزاری فارس در کابل، هر چند اقتصاد افغانستان در 10 سال گذشته متکی به کمک‌های خارجی بوده، اما منابع طبیعی این کشور همواره از سوی دولت به عنوان روزنه امید برای رهایی از وابستگی به کمک‌های خارجی عنوان شده است. نگاهی گذرا به معادن واگذار شده افغانستان در سال 1390 در سال 1390 قراردادهای مختلفی با برخی از شرکت‌های داخلی و بینالمللی با هدف استخراج معادن و منابع طبیعی افغانستان بسته شد. در این سال پروژه استخراج معدن آهن "حاجیگک" در ولایت بامیان که از بزرگترین معادن آهن جهان به شمار می‌رود به مزایده گذاشته شد که شرکت کانادایی "کیلو گلدماین" و شرکت "فولاد" هند موفق شدند امتیاز استخراج این معدن را به دست آورند. در همین حال قرارداد استخراج نفت حوزه نفتی آمو دریا در شمال افغانستان نیز به یک شرکت چینی به نام "سی ام پی سی انترنشنال" واگذار شد. وضعیت اقتصادی افغانستان در سال 1390 "خان جان الکوزی" معاون اتاق‌های تجارت و صنایع افغانستان بر این باور است که افغانستان در سال 1390 از نظر اقتصادی با پیشرفت‌ها، دستاوردها و درعین حال مشکلاتی زیادی همراه بوده است. به گفته وی در این سال صادرات افغانستان به کشورهای خارجی وضعیت مطلوبی نداشت و به دلیل مشکلات امنیتی آن طور که توقع می‌رفت، سرمایهگذاری در این کشور انجام نشد.
الکوزی در ادامه با اشاره به توقف کالاهای تاجران افغان در بندر کراچی پاکستان و بندر عباس ایران، افزود: این موضوع باعث شد که به تاجران افغان 500 تا 700 میلیون دلار خسارت وارد شود. معاون اتاق تجارت افغانستان در ادامه اظهار داشت: افزایش قیمت مواد سوختی به خصوص نفت و گاز مشکلات جدی برای اقتصاد افغانستان در سال 1390 ایجاد کرد. وی با بیان این که مشکلاتی چون اخذ تعرفه‌هایی اضافه و ناروا توسط دولت از تاجران باعث افزایش قیمت برخی کالاها شد، گفت: این باعث شد مردم با مشکلات زیادی برای خرید ملزومات مورد نیاز خود روبرو شوند. این مقام وزارت تجارت افغانستان، تأکید کرد: پس از برگزاری کنفرانس کابل در سال 2010، توجه دولت به بخش‌هایی چون کشاورزی، آب و برق و معدن بیشتر شد و در این راستا اقدامات خوبی صورت گرفت. وی انعقاد قرارداد‌هایی چون استخراج معادن طلا در شمال، استخراج نفت از حوزه آمو دریا و همچنین انعقاد قرارداد استخراج معدن آهن حاجیگک را از دستاوردهای مثبت دولت به منظور بهبود وضعیت اقتصادی کشور در سال جاری عنوان کرد. الکوزی خاطرنشان کرد: تقویت زیر ساخت‌هایی چون زمین و برق در شهرهای مختلف افغانستان به ویژه کابل توسط دولت برای تاجران و صاحبان صنایع گام مثبتی در راستای بهبود وضعیت اقتصادی افغانستان در 12 ماه گذشته بود.
"سیفالدین سیحون" استاد اقتصاد دانشگاه کابل نیز در این باره معتقد است: وضعیت اقتصادی افغانستان در سال 1390 رشد خوبی نداشت و در این سال به جز پروژه‌های کوتاه‌مدت پروژه زیربنایی و بزرگی در کشو اجرا و عملی نشد. چشمانداز وضعیت اقتصادی افغانستان در سال‌های آینده اقتصاد افغانستان در 10 سال گذشته به شدت وابسته به کمک‌های بیرونی بود و با اعلام خبر خروج نظامیان خارجی از این کشور نگرانی‌ها در رابطه با کاهش کمک‌های کشورهای خارجی به این کشور افزایش یافت. هر چند در 10 سال گذشته میلیاردها دلار به افغانستان کمک شده است با این حال تاکنون هیچ طرح زیر ساختی که بتواند افغانستان را به سوی بهبود اقتصادی سوق دهد، ارائه نشده است. کارشناسان معتقدند: با ادامه این روند بخش زیادی از این کمک‌ها دوباره از سوی کشورهای خارجی پس گرفته شده است. سیحون معتقد است: 80 درصد کمک کشورهای خارجی توسط قراردادی‌های خارجی و حقوق بالای مشاوران خارجی دوباره به کشورهای کمک کننده برگردانده می‌شود. وی ادامه داد: تا کنون کارهایی که در افغانستان انجام شده مقطعی و زودگذر بوده و فعالیت‌های گسترده و زیر ساختی در این رابطه انجام نشده است. استاد دانشگاه کابل تصریح کرد: ایجاد تفکر خدمت به مردم در میان دولتمردان، مبارزه جدی با فساد اداری، ایجاد یک دستگاه قانونمند و توانا، تعهد اخلاقی و سیاسی برای مدیریت موثر درآمد معادن از جمله کارهای اساسی و ضروری برای بهبود وضعیت اقتصادی افغانستان است.
استخراج معادن و استفاده از منابع طبیعی افغانستان دارای منابع طبیعی و معادن فراوانی است که تا کنون دست نخورده باقی مانده است. استفاده از منابع زیر زمینی افغانستان از گزینه‌های موثر برای رهایی افغانستان از تکیه به کمک‌های خارجی است که توسط دولت و کارشناسان مطرح شده است. این در حالی است که وزیر معادن افغانستان پیش از این اعلام کرده بود: تا چند سال دیگر بودجه افغانستان از طریق درآمد منابع طبیعی و استخراج معادن این کشور تأمین خواهد شد. الکوزی تصریح کرد: استخراج معادن و استفاده از منابع طبیعی کشور باید از اولویت‌های کاری دولت افغانستان در سال آینده برای بهبود وضعیت اقتصادی کشور قرار گیرد. این مقام وزارت تجارت افغانستان با اشاره به این که دولت افغانستان باید با افزایش ظرفیت نهادها و شرکت‌های داخلی سهم بیشتری در استخراج منابع طبیعی گیرد، افزود: واگذاری امتیاز استخراج منابع به شرکت‌های داخلی افغانستان باعث شکوفایی اقتصاد کشور خواهد شد. سیحون در ادامه تأکید کرد: در صورتی که معادن خوب مدیریت شود می‌توان از آن به عنوان یک فرصت استفاده کرد و بلعکس اگر این ظرفیت‌ها سالم و درست مدیریت و برنامه ریزی نشود، می‌تواند چالش زا باشد.
استاد دانشگاه کابل با بیان این که ظرفیت اقتصادی و منابع طبیعی کشور منبع درآمدی خوبی برای پیشرفت افغانستان است، گفت: در شرایطی می‌توان از این منابع به درستی استفاده کرد که برنامهریزی و مدیریت سالم در رابطه با این منابع صورت گیرد و ارزش‌های انسانی نیز در این رابطه در نظر گرفته شود. توجه به مدرنیزه کردن کشاورزی افغانستان افغانستان کشوری است که درآمد 80 درصد مردم آن به صورت مستقیم و غیرمستقیم از راه کشاورزی به دست می‌آید. با آن که بسیاری از مردم افغانستان مشغول به کشاورزی هستند، اما هنوز سیستم کشاورزی در این کشور به روش سنتی است و کشاورزان از نبود امکانات لازم رنج می‌برند. با وجود ده‌ها میلیارد دلار کمک از سوی جامعه جهانی به افغانستان، در حالی که کشاورزی شغل اصلی مردم این کشور است، اما تاکنون توسعه چندانی در این رابطه اتفاق نیفتاده است. الکوزی معتقد است: در 10 سال گذشته توجه لازم به رشد کشاورزی صورت نگرفته و هنوز کشاورزان افغان به شیوه سنتی کشاورزی می‌کنند. وی تأکید کرد: با مدرنیزه کردن کشاورزی و فراهم کردن امکانات لازم برای کشاورزان افغان می‌توان به بهبود وضعیت اقتصادی کشور امیدوار بود. تلاش برای آغاز کار عملی پروژه تاپی تاپی یا پروژه انتقال گاز از ترکمنستان به پاکستان و هندوستان قرار است از خاک افغانستان بگذرد این پروژه یکی از پروژه‌های مهم منطقه‌ای به شمار می‌رود.
پیش از این اعلام شده بود که مطالعات ابتدایی و طراحی پروژه تاپی پایان یافته و تنها مرحله نهایی آن باقی مانده که به زودی کار عملی این پروژه نیز آغاز خواهد شد. خط لوله گاز تاپی حدود 1700 کیلومتر طول دارد که 730 کیلومتر آن در خاک افغانستان اجرا خواهد شد. معاون اتاق تجارت و صنایع افغانستان، افزود: پروژه تاپی یک پروژه حیاتی برای منطقه و افغانستان است. وی با اشاره به تأثیر این پروژه در بهبود وضعیت اقتصادی افغانستان، ادامه داد: کار اجرایی این پروژه در سال 1391 بر اساس قرارداد منعقد شده بین 4 کشور آسیایی آغاز خواهد شد. الکوزی معقتد است: اجرایی شدن پروژه تاپی در کنار این که نقش مهمی در تأمین امنیت و ثبات منطقه دارد، باعث می‌شود هزاران جوان افغان مشغول به کار شوند و مردم نیز دسترسی آسانتری به انرژی گاز داشته باشند. سیحون در رابطه با پروژه تاپی، افزود: در صورت اجرایی شدن پروژه تاپی برای هزاران افغان شغل ایجاد خواهد شد و افغانستان تا حد زیادی به منابع انرژی دسترسی پیدا خواهد کرد که این در توسعه اقتصادی این کشور مفید خواهد بود. وی اظهار داشت: هنوز چالش‌های زیادی در راه اجرایی شدن این پروژه وجود دارد و تا کنون معلوم نیست که این پروژه در سال 1391 از نظر فنی و مطالعاتی آماده است تا کار عملی آن آغاز شود یا خیر؟ سهم فعال افغانستان در روابط اقتصادی منطقه‌ای افغانستان در حال حاضر در 2 سازمان اقتصادی و منطقه‌ای عضویت دارد.
معاون اتاق تجارت و صنایع افغانستان بر این باور است: تجارت میان افغانستان و کشورهای منطقه به ویژه کشورهای همسایه به دلیل هم مرز بودن و فاصله نزدیک راه‌ها موثر و مفید خواهد بود. وی معتقد است: باید میزان مبادلات تجارتی میان افغانستان و کشورهای منطقه افزایش یابد و کشورهای همسایه از مواد خام افغانستان استفاده کنند. الکوزی ادامه داد: وارد کردن کالا از کشورهای همسایه چون افغانستان بسیار آسان‌تر است تا این که همسایگان ما از کشورهای دور مانند آمریکا و اروپا کالاهای تجارتی و مورد نیاز خود را وارد کنند. این مقام وزارت تجارت افغانستان با اشاره به این که فرصت‌های زیاد سرمایهگذاری و مبادلات تجاری میان افغانستان و کشورهای همسایه آن وجود دارد، افزود: آنها می‌توانند در افغانستان سرمایه گذاری کنند و از مواد خام این کشور برای صنایع استفاده کنند. معاون اتاق‌های تجارت و صنایع افغانستان ادامه داد: در بیشتر موارد نظریات اقتصادی میان افغانستان و کشورهای همسایه تحت تأثیر مسائل سیاسی قرار می‌گیرد. با این حال هر چند سال 1390 از لحاظ اقتصادی در افغانستان با پیشرفت‌ها و چالش‌هایی همراه بود، اما کارشناسان اقتصادی افغانستان معتقدند در صورتی که برنامهریزی درست برای استفاده از منابع طبیعی کشور انجام شود می‌توان به دورنمایی اقتصادی افغانستان در سال 1391 و سال‌های آینده امیدوار بود. انتهای پیام/م
16:26 - 12 مارس 2012
1 بازنشر
18 بازدید
1 پاسخ