پشتوانه قومی کاندیداها، تهدیدی جدی برای امنیت قرقیزستان
خبرگزاری فارس: همزمان با فرارسیدن هشتم آبان ماه موعد آغاز انتخابات ریاست جمهوری قرقیزستان، بالا گرفتن تنشهای قومی و قبیلهای در پی مطرح شدن بحث کاندیدای شمال و جنوب به چالشی تازه برای این کشور کوچک اما بحران خیز منطقه تبدیل شده است.
به گزارش فارس، مطرح شدن پشتوانه قومی برای کاندیدای انتخابات ریاست جمهوری و حساب ویژه آنان به رای مردم مناطق مختلف بر اساس شمال یا جنوبی بودن آنان، اینک به تهدیدی جدی برای امنیت روزهای پس از انتخابات تبدیل شده است بطوریکه احتمال اعتراضات گسترده در صورت عدم انتخاب کاندیدای مرود حمایت هر 2 طرف، موجی از نگرانیها را در این کشور بوجود آورده است. به گفته تحلیلگران با نزدیک شدن به زمان انتخابات ریاست جمهوری در قرقیزستان رویارویی بین قبیلهای در جنوب و شمال این کشور افزایش یافته است و به نقل از نخست وزیر سابق قرقیزستان این ممکن است حتی منجر به سقوط کشور شود. "الماس بیک اتمبایف" نخست وزیر مستعفی قرقیزستان و کاندیدای ریاست جمهوری قرقیزستان در مصاحبه تلویزیونی با شبکه ملی قرقیزستان گفت: من صادقانه میگویم که پروژه بزرگی در جهت براندازی کشور در جریان است که مدتهاست شروع شده و اکنون به بار نشسته است و نتیجه آن هم حوادث ژوئن سال 2010 و ایجاد اختلافات منطقهای در شمال و جنوب کشور است که منجر به تجزیه کشور خواهد شد. نگاهی به دلایل تاریخی اختلاف بین مناطق شمال و جنوب قرقیزستان"دل مراد اروزوف" رئیس یک مرکز آموزش عالی در قرقیزستان در اینباره میگوید، از حدود 2 قرن پیش، قبایل قرقیزی بر اساس منطقهای تقسیم شده بودند و هر کدام از آنها گرایش سیاسی خاص خودشان را داشتند.
ساکنین جنوب در اوش و جلالآباد و باتکن در قلمرو حکومت خان کوقند در ازبکستان بودند و ساکنین "چویسک" و "تالاس" در شمال جذب شوروی شدند.وی معتقد است که با ورود امپراتوری روس یعنی تزارها در سال 1870 به قلمرو قرقیزستان این مناطق به شمال و جنوب تقسیم شدند بطوریکه مناطق کوقند در قسمت جنوبی و مابق در قسمتهای شمالی قرار گرفتند."جونوش علی اف" استادیار دانشگاه روس و قرقیز نیز بر این اعتقاد است، تماس قرقیزها در دره فرغانه آنها را از مردم شمال متمایز کرد. تفاوت این 2 منطقه و نابرابری اقتصادی بین شمال و جنوب وضعیت ساکنین منطقه را تحت تاثیر قرار داد، چون شمال بیشتر صنعتی بود و جنوب بیشتر کشاورزی و شمال توسعه یافته و ثروتمند، همیشه موجب آزار جنوبیها در فرغانه میشد. ولی در زمان اتحاد شوروی درگیریها و شکایات فروکش کرد ولی کاملا از بین نرفت. جونوش علی اف معتقد است که رشد و ثروت بیشتر همیشه تحریکی برای بخش جنوب بوده و قطعا در سیاست داخلی نیز بی تاثیر نبوده است."الکساندر کنیازف" تحلیل گر دانشکده شرق شناسی مسکو با نظر جونوش علی اف در این مورد مخالف است و نظر خود را چنین بیان می کند، قبل از سال 1971 قبایل قرقیزی به طور کلی پراکنده بودند و شمال و جنوبی اصلا وجود نداشت و تنها در زمان اتحاد شوروی نخبگان قرقیزستان گروههای اجتماعی جدید تشکیل دادند.
کنیازاف معتقد است که بخش شمال و جنوب اولین بار توسط نمایندگان مجلس اول قرقیزستان مطرح شد و پس از آن مخالفتها و اختلاف نظرها تا پایان سال 1990 در زمان به قدرت رسیدن "عسگر آقایف" رئیس جمهور سابق ادامه داشت.آخرین رئیس جمهور قرقیزستان در زمان اتحاد شوروی "ماس علی اف" که جنوبی بود و اولین رئیس جمهور پس از فروپاشی شوروی آقایوف بود که از اهالی شمال بود.این در حالی است که این رویاروییها و درگیریها از زمان آقایف که از منطقه شمال بود مجددا آغاز شد و تا زمان به قدرت رسیدن باقی اف که از جنوب این کشور برخواسته بود، ادامه داشت. تقسیم بندی شمال و جنوب و پیامدهای منفی آن کنیازف معتقد است که تقسیم شمال و جنوب و مبارزه برای بدست آوردت قدرت، هیچ کمکی به ایجاد ثبات و توسعه اقتصاد پایدار در کشور نمیکند. اروزوف همچنین معتقد است، جاه طلبیهای سیاستمداران و گروههای بزرگ و کوچک برای نامزدی در انتخابات نشان دهنده این است که هر شهروند قرقیزستانی میخواهد رئیس جمهور شود و فکر میکند رئیس قبیله وی شایسته برای احراز این مقام است. آنان با تاکید بر کاندیدای مورد نظر خود، غافل از این موضوع هستند که جنگ بین شمال و جنوب و تلاش برای بدست آوردن قدرت، سیستم اداره کشور را با اختلال مواجه میسازد و تاثیر منفی بر اوضاع سیاسی کشور خواهد داشت.
"تابالدیف" دبیر شورای امنیت کشور نیز معتقد است که با نزدیک شدن زمان انتخابات، مخالفتهای شمال و جنوب تشدید میشود و اگر نامزدی خلاف قاعده عمل کند و یا انتخابات به دور دوم کشانده شود این تنشها بیشتر خواهد شد. وی با اشاره به تجربیات حوادث ژوئن سال 2010 خاطر نشان کرد که نیروهای امنیتی قادر به حفظ امنیت در زمان انتخابات و بعد از انتخابات خواهند بود و با هرگونه تظاهرات در روزهای پس از انتخابات به شدت برخورد خواهند کرد. حل اختلاف شمال و جنوب، نیازمند تغییر نگرش سیاستمداران است "روشن جنبیکف" نماینده حزب آتامکین اذعان داشت، برای تغییر وضعیت موجود، در درجه اول باید رویکرد سیاستمداران به عنوان حافظان اصلی صلح و امنیت تغییر یابد و سپس مردم خود با نگاه به سیاسیون تغییر مسیر داده و دیگر با یکدیگر با تسامح رفتار میکنند.کنیازف نیز معتقد است که باید اعضای هیئت دولت از نخست وزیر گرفته تا منشیان و روسای ادارات بدون در نظر گرفتن ملیت آنها انتخاب شوند.اروزف نیز معتقد است که یک رئیس جمهور قوی میتواند دولت را منسجم و از بروز جنگ داخلی جلوگیری کند.اما "ساری اف" تحلیلگر سیاسی نیز میگوید، این یک پارلمان قوی است که میتواند توسعه پایدار و ثبات را در کشور تضمین کند. متاسفانه در حال حاضر اختلاف بین شمال و جنوب وجود دارد ولی پس از انتخابات ممکن است بر طرف شود در حالیکه قضاوت و پیش بینی برای آینده ممکن نیست.انتهای پیام/م
12:29 - 7 آبان 1390