شوراي روابط خارجي آمريكا: ناتو بايد به تهديدات غيرنظامي هم واكنش نشان دهد
خبرگزاري فارس: شوراي روابط خارجي آمريكا در گزارشي نوشت كه ناتو بايد با ايجاد تغييراتي در مفاد پيمان، با تهديدات غير نظامي نظير تهديدات سايبري و مواردي مثل تهديدات حوزه انرژي، مانند آنچه كه چندي پيش با قطع صادرات گاز توسط روسيه اتفاق افتاد؛ نيز به صورت يكپارچه پاسخ دهد.
به گزارش فارس، شوراي روابط خارجي آمريكا در گزارش ويژهاي كه در ماه فوريه سال جاري آن را منتشر كرد به بررسي چالشهاي فرا روي پيمان آتلانتيك شمالي "ناتو" و به ترسيم آينده اين پيمان پرداخته است. در ادامه بخش نخست اين گزارش ارائه ميشود.
از زمان پايان جنگ سرد، ناتو فعاليتهاي خود را از طريق پاسخ نظامي به درگيريهاي "خارج از منطقه" تعريف كرده است، نخست در بوسني و سپس در كوزوو و هماكنون در افغانستان. از سال 1995 هر درگيري نظامي ناتو مشكلتر از درگيري قبلي آن بوده و هر بار نيز كارشناسان معتقد بودند كه اعتبار اين اتحاد نظامي در خطر قرار گرفته است.
همانند درگيري ناتو در موضوع بالكان در سالهاي دهه 1990، بسياري از كارشناسان معتقدند كه اعتبار اين پيمان نظامي وابسته به موفقيت در ماموريت افغانستان است.
نگراني ناتو از زير سوال رفتن اعتبار خود، سوال اصلي درباره اين اتحاد را به حاشيه رانده است، هدف ناتو چيست؟
توسعه مفهوم راهبردي جديد براي ناتو اين فرصت را ايجاد ميكند تا اين اصول مشخص شود كه كي، كجا، چگونه و چرا بايد به چالشهاي جديد بوجود آمده به جاي يك واكنش ساده، با اتحادي متشكل از چند كشور پاسخ داد.
در حالي كه چالشهاي جديدي كه اعضاي اين پيمان با آن مواجه هستند به پاسخ جديدي نياز دارد، پيمان آتلانتيك پيمالي اين فرصت را در سال 2010 دارد كه براي مردم توضيح دهد كه چرا و چگونه كشورهاي آمريكاي شمالي و اروپا بايد به تهديداتي كه با آن مواجه هستند به طور دسته جمعي پاسخ دهند.
در سال 1949 ميلادي [آغاز پيدايش ناتو] هر كسي ميتوانست اين موضوع را درك كند كه منظور از مفهوم "يك حمله نظامي" در ماده 5 "پيمان واشنگتن" به حمله زميني شوروي به اروپا اشاره دارد. تهديد آشكار بود و همبستگي مورد نياز. اگر نيروهاي شوروي به آلمان حمله و از آن عبور ميكردند شهروندان هلند و بلژيك قربانيان بعدي اين تهاجم بودند. تسلط شوروي بر اروپا به طور مستقيم بر منافع حياتي آمريكاي شمالي نيز تاثيرگذار بود.
درك اين موضوع ساده بود كه ماده 5، اين موضوع را اعلام ميكند كه " حمله نظامي به يك يا چند عضو پيمان آتلانتيك شمالي در اروپا و يا آمريكاي شمالي به عنوان يك حمله عليه تمامي كشورهاي اين پيمان به شمار ميآيد.
اگر قرار بود كه ناتو امروز تشكيل شود ايجاد احساس همبستگي [بين اعضا براي تشكيل اين پيمان] بسيار مشكل بود.
اگر چه بعد از جنگ سال 2008 بين روسيه و گرجستان احساس ناامني درميان برخي از كشورهاي اروپاي شرقي افزايش يافت، اما در حال حاضر مردم در فرانسه و پرتغال شبها راحت ميخوابند و ترسي از حمله ارتش سرخ [ارتش اتحاد جماهير شوروي] ندارند.
تهديد معقولي كه هم اكنون ميتوان براي اعضاي ناتو متصور شد، حملات تروريستي مشابه حملاتي است كه در آمريكا در سال 2001 [يازدهم سپتامبر] ، در سال 2003 در استانبول، درسال 2004 در مادريد و در سال 2005 در لندن روي داد.
امروز در درون ناتو اين موضوع شنيده ميشود كه بايد درباره تغيير ماده 5 با توجه به نيازهاي ناتو براي اقدام به عنوان اتحادي كه به لشكر كشي ميپردازد، ضروري است.[موضوعي كه توسط "جرج بوش" رئيس جمهور سابق آمريكا در نشست سال 2008 بخارست مطرح شد] اما پيشبيني حمله به شهروندان ناتو توسط عمليات تروريستي از پايگاههايي كه در مناطقي نظير افغانستان و پاكستان قرار دارد، صورت ميپذيرد ميتواند به عنوان تهديد ماده 5 به شمار آيد، همانطور كه اعضاي ناتو بعد از حملات يازده سپتامبر اين موضوع را درك كردند.
لشكركشي ناتو مفهومي ديگر از ماده 5 به شمار نميآيد در واقع در شرايط امروز، اين همان اصل ماده 5 است.
چالش مشكلتري كه هم به صورت مفهومي و هم به صورت عملي بوده آن است كه نقش ناتو در مقاله با تهديدهاي غيرنظامي و غيرتهاجمي كه ميتواند جوامع را نابود كند تشريح شود. به طور مثال احتمال كمي وجود دارد كه روسيه حمله نظامي عليه اعضاي ناتو انجام دهد.اما حمله سايبري به استوني در سال 2007 كه از قلمروي روسيه صورت پذيرفت و همچنين قطع صادرات گاز روسيه به اروپا كه از طريق اوكراين صورت ميپذيرفت باعث شد شهروندان ناتو در كشورهايي نظير روماني و بلغارستان در شبهاي زمستان سرماي شديدي را تحمل كنند.
آيا حملات سايبري يا قطع صادرات انرژي به عنوان تهديدهاي ماده 5 به شمار ميآيد؟
اگر به تعريف ماده 5 رجوع كنيم، اين تهديدها "حملات نظامي" به شمار نميآيند.
اما يك پيمان نظير ناتو بدان معناست كه بايد با مشاركت يكديگر با تهاجمهايي كه اعضاي پيمان را تهديد ميكند مقابله كرد.
در اينگونه مواردي كه تهديدهاي غيرنظامي به شمار ميآيند ناتو ميتواند به ماده چهار پيمان واشنگتن رجوع كند كه ميگويد: هر زمان كه تماميت ارضي، استقلال سياسي و امنيتي هر كدام از اعضاي پيمان مورد تهديد قرار گرفت كشورها بايد با يكديگر درباره اين تهديدها رايزني كنند.
اين مهم نيست كه آيا اينگونه تهديدات بايد تحت ماده 4 مورد بررسي قرار گيرد و يا در ماده 5، چيزي كه مهم است تعهد اين پيمان است كه در صورتي كه يكي از اعضا مورد تهديد واقع شود، اين تهديدي براي تمامي اعضاي پيمان به شمار ميآيد.
در مفهومي راهبردي، اعضاي ناتو بايد تصريح كنند كه هرگونه اقدامي كه توسط كشوري خارجي و يا گروه ديگري كه تهديدات سياسي، اقتصادي، امنيتي يا تماميت ارضي را براي يكي از اعضاي ناتو ايجاد كند با پاسخي گروهي مواجه خواهد شد.
انتهاي پيام/-
10:19 - 17 فروردین 1389