افشاگری خبرنگاران خارجی از نحوه سانسور اسرائیل در غزه
کمیته حفاظت از روزنامهنگاران با انتشار روایت سه خبرنگار خارجی که با هماهنگی ارتش اسرائیل وارد غزه شدهاند، اعلام کرد این بازدیدها نه پوشش خبری مستقل، بلکه تورهایی کاملا هدایتشده و تبلیغاتی بوده که با محدودیت شدید حرکت، سانسور محتوا و حذف تماس با غیرنظامیان همراه است.
گروه بینالملل خبرگزاری فارس؛ کمیته حفاظت از روزنامهنگاران (CPJ) پس از بررسی تجربه سه خبرنگار خارجی که در چارچوب تورهای هماهنگشده با ارتش اسرائیل اجازه ورود محدود به نوار غزه را یافتهاند، اعلام کرد این بازدیدها عملا فعالیت حرفهای روزنامهنگاری را ناممکن کرده است. به گفته این نهاد، خبرنگاران در این تورها تنها به نقاطی هدایت شدهاند که از پیش انتخاب و آمادهسازی شده و محتوای خبری آنان نیز پیش از انتشار تحت نظارت و بازبینی قرار گرفته است.از زمان آغاز جنگ غزه در اکتبر ۲۰۲۳، اسرائیل ورود مستقل خبرنگاران بینالمللی به این منطقه را ممنوع کرده و عملا بار اصلی پوشش جنگ را بر دوش روزنامهنگاران فلسطینی گذاشته است؛ خبرنگارانی که در شرایطی بسیار خطرناک فعالیت میکنند.بر اساس آمار دفتر رسانهای دولت غزه، تاکنون ۲۵۷ خبرنگار در نتیجه حملات مستقیم اسرائیل جان باختهاند؛ آماری که به گفته نهادهای بینالمللی، تلاشی برای محاصره روایت و خاموشکردن روایت فلسطینی تلقی میشود.کمیته حفاظت از روزنامهنگاران همچنین اعلام کرد سه خبرنگار دیگر که تجربه مشابهی از این تورهای تحت نظارت داشتهاند، به دلیل «ترس از پیامدها و اقدامات تلافیجویانه» از ارائه شهادت خودداری کردهاند.«نه گزارش خبری، بلکه یک نمایش»«نوگا تارنوبولسکی» خبرنگار شبکه «فرانس ۲۴»، یکی از روزنامهنگارانی است که در قالب این تورهای محدود وارد غزه شده است. او که به گفته خود، از میان فهرست ارائهشده از سوی انجمن مطبوعات خارجی و با انتخاب واحد سخنگوی ارتش اسرائیل برگزیده شده بود، تجربه خود را «نمایشی از پیش طراحیشده» توصیف میکند.
تارنوبولسکی به کمیته حفاظت از روزنامهنگاران گفت: «دو نقشه به ما نشان دادند؛ یکی رسمی و یکی غیررسمی، اما هیچکدام اطلاعات مفیدی نداشت. حتی چیزی که آن را “خط زرد” برای محدوده پوشش خبری مینامیدند، در واقعیت وجود نداشت.»به گفته او، خبرنگاران با کامیونهای پوشیده به پایگاهی کوچک در داخل غزه منتقل شدند که پس از آتشبس ایجاد شده بود و تنها از فاصلهای دور، و از روی تپههای شنی، ویرانههای محله شجاعیه را مشاهده کردند.او تأکید کرد که امکان حرکت آزادانه، نزدیکشدن به غیرنظامیان یا ثبت مستقل تصاویر وجود نداشته و تنها به هر خبرنگار اجازه داده شده است یک گفتوگوی کوتاه و تحت نظارت با سخنگوی ارتش اسرائیل انجام دهد. تارنوبولسکی گفت: «همهچیز از قبل آماده شده بود؛ ما کسی را ندیدیم و چیزی را مستند نکردیم. این روزنامهنگاری نبود، یک نمایش بود.»«با هیچ فلسطینی صحبت نکردیم»«آندریا کروگمان» خبرنگار مستقل ساکن خاورمیانه، نیز این بازدیدها را فاقد هرگونه ارزش خبری واقعی دانست. او گفت: «ما کاملا در پایگاههای ارتش اسرائیل محصور بودیم و اجازه نداشتیم با حتی یک فلسطینی گفتوگو کنیم. فقط با کسانی صحبت کردیم که ارتش تأیید کرده بود؛ عمدتا سخنگوی ارتش و دو سرباز.»کروگمان که با رسانههایی از جمله خبرگزاری کاتولیکی آلمان (KNA) همکاری دارد، افزود تمام تصاویر و ویدئوها پیش از انتشار باید به ارتش ارائه میشد. هرچند محتوای او در نهایت تأیید شد، اما به گفته خودش «چنین تورهایی هرگز جای گزارش مستقل را نمیگیرد، زیرا ارتش تعیین میکند کجا برویم، چه زمانی برویم و با چه کسی صحبت کنیم». این بازدیدها، به گفته او، حدود ۹۰ دقیقه طول کشیده و هرگز شامل مناطق غیرنظامی نشده است.
«میبینی آنچه ارتش میخواهد»«دانیل ایسترین» خبرنگار آمریکایی شبکه «انپیآر» (NPR)، ضمن تأیید روایت دو خبرنگار دیگر، این تجربه را «یک تور نظامی با نظارت شدید» توصیف کرد و گفت: «شما فقط آنچه را میبینید که ارتش میخواهد ببینید.»او با اشاره به مشاهده ویرانی گسترده شجاعیه از نقطهای مرتفع، تأکید کرد این تصاویر هرگز جایگزین پوشش آزاد خبری نمیشود. به گفته ایسترین، همین محدودیتها علت اصلی اعتراض جهانی به ممنوعیت ورود خبرنگاران خارجی به غزه است.نگرانی از محو شواهددر همین ارتباط، دیدهبان حقوق بشر اروپا-مدیترانهای در بیانیههای پیشین خود هشدار داده است که اسرائیل بهصورت نظاممند در حال اجرای سیاست «محو شواهد مادی» نسلکشی و جنایات جنگی در غزه است. این نهاد میگوید جلوگیری از ورود خبرنگاران و هیئتهای تحقیق مستقل، بخشی از تلاش برای مختلکردن مستندسازی و پیگیری حقوقی بینالمللی است.این نگرانیها در حالی مطرح میشود که دیوان عالی اسرائیل اخیرا برای هشتمین بار تصمیمگیری درباره اجازه دسترسی آزاد رسانههای بینالمللی به غزه را به تعویق انداخت.در همین حال، رسانه اسرائیلی «یدیعوت آحارانوت» گزارش داده است که تلآویو خود را برای «نبرد تبلیغاتی» پیش از ورود احتمالی خبرنگاران خارجی آماده میکند و قصد دارد بازدیدهای هدایتشده دیگری را زیر نظر ارتش برگزار کند؛ بازدیدهایی که منتقدان میگویند بیش از آنکه روایتگر واقعیت میدان باشند، در خدمت مدیریت تصویر جنگ قرار دارند.
15:53 - 17 آذر 1404