بحران ازدواج در میان جوانان؛۲۴.۶ میلیون جوان زیر ۲۰ سال در آستانه تجرد
اخبارجنوب آنلاین؛ آمار تازه منتشرشده از ستاد ملی جمعیت نشان میدهد که بیش از ۲۴.۶ میلیون جوان زیر ۲۰ سال در کشور هنوز ازدواج نکردهاند. این رقم، تصویری روشن از وضعیت جمعیتی و تحولات اجتماعی ایران ارائه میدهد و ضرورت توجه به سیاستهای حمایتی و فرهنگی را برجسته میسازد. ابعاد جمعیتیتقسیم این جمعیت به ۱۱.۷ میلیون دختر و ۱۲.۹ میلیون پسر نشان میدهد که نسبت جنسیتی تقریباً متوازن است. اما این حجم عظیم از جوانان مجرد، در آینده نزدیک میتواند بر نرخ ازدواج، تشکیل خانواده و حتی نرخ باروری کشور اثر مستقیم بگذارد. مهاجرت و پیامدهای اجتماعییکی از دلایل مهم افزایش تجرد دختران روستایی، مهاجرت پسران روستایی به شهرهاست. این روند علاوه بر ایجاد شکاف در فرصتهای ازدواج، موجب تغییر بافت اجتماعی روستاها، کاهش نیروی کار جوان و افزایش سالمندی جمعیت روستایی خواهد شد. چالشهای اقتصادی و فرهنگیتجرد گسترده جوانان، علاوه بر مسائل فرهنگی و اجتماعی، پیامدهای اقتصادی نیز دارد. کاهش تشکیل خانواده میتواند بر بازار مصرف، تقاضای مسکن و حتی الگوهای اشتغال اثرگذار باشد. همچنین تغییر ارزشها و سبک زندگی جوانان، نیازمند بازنگری در سیاستهای فرهنگی است. سیاست حمایتی جدیدطرح «کارت امید مادر» به عنوان یک سیاست حمایتی تازه معرفی شده است. این کارت از ابتدای سال ۱۴۰۵ به مادران باردار اختصاص مییابد و به مدت ۲۴ ماه، ماهیانه ۲۰ میلیون ریال شارژ خواهد شد. هدف اصلی آن، کاهش فشار اقتصادی خانوادههای تازهفرزنددار است.
ارزیابی میزان حمایتهرچند این حمایت مالی میتواند بخشی از هزینههای خوراک، پوشاک و ملزومات کودک را پوشش دهد، اما باید بررسی شود که آیا در شرایط تورمی کنونی، این مبلغ واقعاً کفایت میکند یا نیازمند افزایش و تکمیل با سایر سیاستهای رفاهی است. پیامدهای بلندمدتاجرای چنین طرحهایی میتواند در بلندمدت به افزایش اعتماد خانوادهها به سیاستهای جمعیتی کمک کند. اما اگر همزمان با آن، مشکلات ساختاری مانند بیکاری، مسکن و مهاجرت حل نشود، تأثیر این حمایتها محدود خواهد بود. چشماندازآمار تجرد جوانان و سیاستهای حمایتی جدید، دو روی یک سکهاند: از یک سو چالشهای اجتماعی و اقتصادی در مسیر ازدواج و تشکیل خانواده، و از سوی دیگر تلاش دولت برای کاهش فشار اقتصادی خانوادهها. آینده جمعیت کشور وابسته به هماهنگی میان این دو بخش است؛ یعنی هم سیاستهای حمایتی مالی و هم اصلاحات ساختاری در حوزه اشتغال، مسکن و فرهنگ ازدواج.محمدعلی جمالی پور
12:50 - 16 November 2025