تکنیکهای عملیات روانی در ارتش ایالات متحده و ارتش اسرائیل
عملیات روانی (PSYOP) یک ابزار حیاتی برای تأثیرگذاری بر افکار و رفتارهای گروههای هدف در جنگها و بحرانها است. این عملیات از تکنیکهای مختلفی برای ایجاد تغییرات عمیق در نگرشها و واکنشها استفاده میکند. در این مقاله، تکنیکهای عملیات روانی در ارتشهای ایالات متحده و اسرائیل مورد بررسی قرار میگیرد و تفاوتها و شباهتهای آنها در استفاده از روشهای خاص تشریح خواهد شد.تبلیغات و پیامهای رسانهاییکی از تکنیکهای برجسته در عملیات روانی، استفاده از رسانهها برای ارسال پیامهای هدفمند به گروههای خاص است. این پیامها بهمنظور تغییر نگرشها یا تضعیف اراده دشمن طراحی میشوند. در ارتشهای ایالات متحده و اسرائیل، رسانهها و کانالهای مختلف از جمله تلویزیون، رادیو، اینترنت، و شبکههای اجتماعی بهطور ویژه برای پخش پیامهای روانی استفاده میشود. اما آنچه این تکنیک را مؤثرتر میکند، شیوههایی است که پیامها از طریق آنها به گروههای هدف منتقل میشوند.در جنگهای اخیر ایالات متحده، مانند جنگهای عراق و افغانستان، ارتش آمریکا با استفاده از فیلمهای مستند، گزارشها و بیانیهها سعی کرده است تا تصویرهای منفی از گروههای تروریستی ایجاد کند و در مقابل، خود را بهعنوان نیرویی با معیارهای اخلاقی بالا معرفی کند. در همین راستا، ارتش اسرائیل نیز از رسانهها بهمنظور نمایش تهدیدات منطقهای و نشان دادن رفتارهای خشونتآمیز دشمنان خود استفاده کرده است. در هر دو مورد، هدف این است که پیامها بهصورت پیوسته و پررنگ در ذهن مخاطبان هدف باقی بمانند تا آنها نسبت به تهدیدات یا فرصتهای پیشرو واکنش مطلوبی نشان دهند.
جنگهای اطلاعاتی و ایجاد سردرگمیجنگهای اطلاعاتی یکی دیگر از تکنیکهای اساسی در عملیات روانی است. این تکنیک شامل دستکاری یا انحراف جریان اطلاعات است بهمنظور گیج کردن دشمن و تضعیف روحیه آنها. ارتشهای ایالات متحده و اسرائیل بهطور گسترده از این روش برای ایجاد سردرگمی در دشمنان خود استفاده میکنند. یکی از اهداف اصلی این تکنیک، اعمال فشار روانی است که میتواند به کاهش توانایی دشمن در اتخاذ تصمیمات استراتژیک منجر شود.در عمل، این جنگهای اطلاعاتی میتواند شامل پخش اخبار نادرست یا ادعاهای جعلی باشد که دشمن را مجبور به پاسخگویی غیرمستقیم و اشتباه کند. برای مثال، ارتش آمریکا در عراق از اطلاعات نادرست در مورد مواضع نیروهای خود و گروههای شورشی استفاده میکرد تا دشمن را به اشتباه بیاندازد و در نهایت توانایی واکنش سریع را از آنها بگیرد. ارتش اسرائیل نیز با استفاده از این روشها بهویژه در جنگهای رسانهای علیه گروههای شبهنظامی، تلاش کرده تا حامیان محلی و جهانی دشمنان را دچار تردید و سردرگمی کند.پخش شایعات و اطلاعات نادرستپخش شایعات و اطلاعات غلط یکی از روشهای کلیدی در جنگ روانی است که میتواند تأثیر زیادی بر روابط داخلی دشمن و اتحاد آنها داشته باشد. این تکنیک در شرایطی که دشمن در حال واکنش به بحرانهای اطلاعاتی است، بسیار مؤثر میشود. در جنگهای طولانیمدت، این تکنیک میتواند بهطور خاص در ایجاد تفرقه میان گروههای مختلف و درون گروههای متحد دشمن کاربرد داشته باشد.
برای مثال، ارتش ایالات متحده در عراق از شایعات و اطلاعات نادرست برای کاهش انسجام گروههای شورشی و تروریستی استفاده کرد. این شایعات، بهویژه در مورد فساد یا خیانتهای داخلی گروهها، بهسرعت به تضعیف اتحاد و کاهش توانایی آنها در مقابله با نیروهای آمریکایی منجر شد. مشابه این تکنیک، ارتش اسرائیل از شایعات بهمنظور ایجاد شکافها در صفوف گروههای فلسطینی استفاده کرده است و بهویژه تلاش کرده است تا اختلافات داخلی میان گروههای مختلف فلسطینی مانند حماس و فتح را تشدید کند.تهدیدات روانی و ترساندن دشمنتهدیدات روانی یکی دیگر از تکنیکهای متداول در عملیات روانی است که بهمنظور ایجاد ترس و نگرانی در دل دشمن و تضعیف اراده آنها به کار میرود. این تهدیدات میتوانند شامل هشدارهایی در مورد حملات آینده، تهاجمات گسترده یا حتی تهدیدات اجتماعی و اقتصادی باشند. در ارتش ایالات متحده و اسرائیل، این تهدیدات معمولاً بهصورت رسانهای یا از طریق ارتباطات مستقیم با دشمن منتشر میشود.بهعنوان مثال، در جنگ عراق، ارتش ایالات متحده برای ترساندن گروههای شورشی و تروریستی از تهدید به حملات هوایی وسیع و بیرحمانه استفاده کرد. این تهدیدات باعث شد تا برخی از نیروهای دشمن تصمیم به ترک مناطق جنگی بگیرند. در جنگهای اسرائیل، این تهدیدات غالباً از طریق رسانهها یا پیامهای عمومی بهویژه در شرایطی که تهدیدات امنیتی و حملات راکتی افزایش مییابد، منتشر میشود.
استفاده از فناوریهای نوین و رسانههای دیجیتالدر عصر دیجیتال، فناوری و رسانههای اجتماعی نقشی بسیار حیاتی در عملیات روانی ایفا میکنند. ارتشهای ایالات متحده و اسرائیل بهویژه از فضای آنلاین برای گسترش پیامهای روانی و تأثیرگذاری بر افکار عمومی استفاده میکنند. این رسانهها بهطور خاص به ارتشها این امکان را میدهند که پیامها را به سرعت و به طور گسترده به مخاطبان مختلف منتقل کنند.ارتش آمریکا در جنگهای عراق و افغانستان از شبکههای اجتماعی برای گسترش اطلاعات ضدتروریستی و همچنین مبارزه با تبلیغات داعش استفاده کرده است. این شبکهها بهویژه در جذب جوانان و تبدیل آنها به عناصر مبارز نقش مهمی ایفا کردهاند. ارتش اسرائیل نیز از رسانههای دیجیتال برای مقابله با جنگهای اطلاعاتی گروههای فلسطینی و عربی بهره میبرد و تلاش میکند تا تهدیدات و خطرات امنیتی اسرائیل را در سطح جهانی به نمایش بگذارد و از این طریق حامیان جهانی خود را تقویت کند.منابع:1. **U.S. Department of Defense (DOD)**, "Psychological Operations (PSYOP) Handbook", U.S. Government Printing Office, 2020.2. ******** Defense Forces (IDF)**, "Psychological Operations in Modern Warfare", IDF Publishing, 2021.3. **Heath, R. L., & O’Hair, H. D. (Eds.)** "Handbook of Risk and Crisis Communication", Routledge, 2010.4. **The International Journal of Communication**, "Psychological Warfare in the Digital Age", 2022.5. **Gul, S. (2019)**, "Cyber Psychological Operations and Modern Warfare", Springer.
20:14 - 2 بهمن 1403