آینده کسبوکارها در ایران با نگاه به هوش مصنوعی و ابزارهای نوین
هوش مصنوعی مثل برق یا اینترنت یک فناوری «زیرساختی» است؛ یعنی هر کسبوکاری که زودتر از آن استفاده کند، مزیت رقابتی قابل توجهی به دست میآورد. اگر ایران در این حوزه عقب بماند، شرکتهای خارجی و رقبای منطقهای بهراحتی سهم بازار را در دست میگیرند.
تحولات فناورانه در دهه اخیر، بهویژه در حوزه هوش مصنوعی، مسیر آینده اقتصاد جهانی را تغییر داده است. هوش مصنوعی دیگر صرفاً یک فناوری نوظهور نیست؛ بلکه به عنوان موتور محرک صنایع، خدمات و حتی سبک زندگی شناخته میشود. برای ایران، توجه به این حوزه نه تنها یک انتخاب، بلکه ضرورتی راهبردی است.کسبوکارها در جهان به سرعت به سمت استفاده از ابزارهای هوشمند در بازاریابی، تولید، خدمات مالی و حتی آموزش حرکت کردهاند. ایران نیز با جمعیت جوان و ظرفیت بالای علمی میتواند از این فرصت بهره ببرد. استفاده صحیح از هوش مصنوعی میتواند بهرهوری صنایع داخلی را افزایش داده، هزینهها را کاهش دهد و زمینهساز ایجاد مشاغل جدید و صادرات خدمات دانشبنیان شود.اهمیت این موضوع در چند محور اساسی نهفته است: نخست، تغییر قواعد رقابت؛ اگر شرکتهای ایرانی هوشمندسازی را جدی نگیرند، رقبای خارجی سهم بازار را در دست خواهند گرفت. دوم، رشد اقتصادی و اشتغال؛ پیشبینیها نشان میدهد AI میتواند میلیاردها دلار ارزش اقتصادی خلق کند. سوم، بهبود کیفیت زندگی مردم؛ از تشخیص بیماریها تا مدیریت هوشمند ترافیک. و چهارم، امنیت و استقلال فناوری؛ در شرایط تحریم، توسعه بومی این ابزارها برای کاهش وابستگی حیاتی است.بدون تردید، آینده اقتصاد ایران در گرو تصمیمهای امروز درباره هوش مصنوعی است. هرچه سرمایهگذاری در این حوزه سریعتر و هدفمندتر باشد، مسیر کشور برای تبدیلشدن به بازیگر جدی منطقهای هموارتر خواهد شد.
سابقه جهانیهوش مصنوعی از دهه ۱۹۵۰ میلادی بهعنوان یک حوزه علمی شکل گرفت، اما از دهه ۲۰۱۰ با رشد قدرت پردازش و دادههای عظیم (Big Data) وارد مرحله کاربردی شد.در سالهای اخیر شرکتهای بزرگ فناوری مثل گوگل، مایکروسافت و آمازون سرمایهگذاریهای کلانی در AI کردهاند و آن را به قلب محصولات و خدمات خود تبدیل کردهاند.اکنون هوش مصنوعی در جهان به ابزاری برای تحول صنایع سنتی، کشف بازارهای جدید و افزایش قدرت رقابت کشورها بدل شده است.سابقه در ایراننخستین پژوهشهای دانشگاهی در حوزه هوش مصنوعی در ایران به دهه ۱۳۷۰ بازمیگردد؛ بیشتر در قالب دروس دانشگاهی و پروژههای محدود.از اواخر دهه ۱۳۸۰ با رشد اینترنت و استارتاپها، توجه به کاربردهای هوش مصنوعی در ایران جدیتر شد (مانند موتورهای جستجو، تبلیغات آنلاین و تحلیل داده).در دهه ۱۳۹۰ با گسترش استارتاپهای حوزه حملونقل اینترنتی، فروشگاههای آنلاین و فینتکها، استفاده عملی از الگوریتمهای هوش مصنوعی در ایران وارد فاز اجرایی شد.در سالهای اخیر، مراکز پژوهشی، شتابدهندهها و حتی برخی صنایع بزرگ (نفت، بانکداری و سلامت) برنامههای تحقیق و توسعه در زمینه AI را آغاز کردهاند.همچنین در اسناد بالادستی کشور مثل «نقشه جامع علمی ایران» و «برنامههای اقتصاد دیجیتال»، هوش مصنوعی بهعنوان یکی از اولویتهای راهبردی معرفی شده است.
12:53 - 25 شهریور 1404