آیتالله وحید خراسانی؛ هفت دهه تدریس و حضور در قله مرجعیت
آیتالله حسین وحید خراسانی، از مراجع تقلید شیعه و استادان شناختهشده فقه و اصول حوزه علمیه قم، در سال ۱۳۰۰ شمسی در نیشابور دیده به جهان گشودند. این مرجع عالیقدر تحصیلات حوزوی خود را در نیشابور، مشهد و نجف گذراندند.
به گزارش خبرگزاری فارس از قم، آیتالله حسین وحید خراسانی، اول فروردین ۱۳۰۰ شمسی برابر با ۱۱ رجب ۱۳۳۹ قمری در نیشابور متولد شدند؛ پس از گذراندن دوره ادبیات، دروس سطح حوزه را نزد آیتالله شیخ محمد نهاوندی فراگرفتند و سپس در درس خارج فقه آیات میرزا مهدی اصفهانی و میرزا مهدی آشتیانی شرکت کردند.آیت الله العظمی وحید خراسانی همچنین فلسفه را نزد میرزا ابوالقاسم الهی و میرزا مهدی آشتیانی آموختند؛ دانشی که بعدها در مواضع علمی خود نقدهایی را نسبت به آن مطرح کرده و بر جایگاه قرآن و روایات اهلبیت(ع) در شناخت معارف دینی تأکید داشتند.
از دریافت اجازه اجتهاد تا تحصیل در نجفآیتالله وحید خراسانی در سال ۱۳۲۷ شمسی، پس از گفتوگویی علمی با آیتالله سیدمحمد حجت کوهکمری در شهر ری، از وی اجازه اجتهاد دریافت کردند.ایشان در ۲۷سالگی برای تکمیل تحصیلات حوزوی به نجف اشرف مهاجرت کردند و در درس آیات سید عبدالهادی شیرازی، سید محسن حکیم و بهویژه سید ابوالقاسم خویی حضور یافتند.حضور در محضر این استادان و بهرهگیری از درسهای فقه و اصول حوزه نجف، از مراحل مهم شکلگیری شخصیت علمی این مرجع عالیقدر به شمار میرود.
بازگشت به ایران و تدریس در حوزه علمیه قمآیتالله وحید خراسانی در سال ۱۳۹۰ قمری به ایران بازگشتند؛ ابتدا با اصرار طلاب و علمای مشهد، یک سال در این شهر به تدریس پرداختند و سپس برای ادامه فعالیتهای علمی و تدریس علوم حوزوی راهی قم شدند.ایشان طی سالیان طولانی به تدریس فقه و اصول در حوزه علمیه قم پرداختند و مجلس درس خارج او از جلسات پرجمعیت این حوزه به شمار میرفت. بسیاری از طلاب و فضلای حوزه علمیه از درسهای آیت الله وحید خراسانی بهره بردهاند.
معرفی بهعنوان مرجع تقلیدپس از درگذشت آیتالله محمدعلی اراکی در سال ۱۳۷۳ شمسی، موضوع معرفی مراجع تقلید در محافل حوزوی مورد توجه قرار گرفت.در همین راستا، جامعه مدرسین حوزه علمیه قم در ۱۱ آذر ۱۳۷۳، هفت تن از علمای حوزه را بهعنوان افرادی که تقلید از آنان جایز است معرفی کرد که آیتالله حسین وحید خراسانی نیز در میان این افراد قرار داشتند.از آن پس، نام ایشان در شمار مراجع تقلید شیعه قرار گرفت. تألیفات و آثار علمیآیتالله وحید خراسانی در کنار تدریس و فعالیتهای حوزوی، آثار متعددی در زمینه فقه، اصول و معارف اسلامی دارند.از جمله کتابهای منتشرشده از ایشان میتوان به موارد زیر اشاره کرد:- توضیحالمسائل- احکام مهاجران- حلقه وصل رسالت و امامت- آشنایی با اصول دین- مناسک حج- به یاد اول مظلوم روزگار- ریحانه رسولالله- به یاد آن که مذهب حق یادگار اوست- به یاد بضعه خاتمالانبیاء در طوس حضرت شمسالشموس- به یاد آخرین خلیفه و حجت پروردگارو شرح بر شرایعالاسلام، حاشیه بر کفایه، حاشیه بر مکاسب محرمه و حاشیه بر عروةالوثقی نیز از دیگر آثار علمی اوست.
تأکید بر شعائر فاطمیه و تعطیلی روز شهادت حضرت زهرا(س)یکی از موضوعاتی که در مواضع اجتماعی و مذهبی آیتالله وحید خراسانی مورد توجه قرار داشته، بزرگداشت ایام فاطمیه و تأکید بر جایگاه حضرت فاطمه زهرا(س) است.در همین زمینه، محمدعلی ابطحی، رئیس دفتر رئیسجمهور وقت، در روایتی از دیدار رئیس دولت اصلاحات با آیتالله وحید خراسانی نقل کرده است که این مرجع تقلید خواستار تعطیل رسمی شدن سالروز شهادت حضرت زهرا(س) میشوند.در نهایت، در سال ۱۳۷۸، شورای عالی انقلاب فرهنگی روز سوم جمادیالثانی را بهعنوان تعطیل رسمی تصویب کرد و این مصوبه از سال ۱۳۷۹ در تقویم کشور به اجرا درآمد. این تصمیم به تعطیلی رسمی روز شهادت حضرت زهرا(س) انجامید؛ هرچند آیین سوگواری فاطمیه سابقهای طولانیتر دارد و پیش از آن نیز در میان شیعیان برگزار میشد.این مرجع تقلید هر سال در سالروز شهادت حضرت زهرا(س) دسته عزاداری برپا و خود نیز با پای پیاده در آن شرکت می کردند.نقد فلسفه و تأکید بر قرآن و روایاتآیتالله وحید خراسانی با وجود تحصیل فلسفه نزد استادانی همچون میرزا ابوالقاسم الهی و میرزا مهدی آشتیانی، در سالهای بعد انتقادهایی را نسبت به این دانش مطرح و بر ضرورت توجه به قرآن و روایات اهلبیت(ع) تأکید داشتند.ایشان در یکی از جلسات درس خود با اشاره به سابقه تحصیل در این رشته، از علاقه دوران جوانیاش به فلسفه سخن گفته و بیان کرده است که پس از مدتی به این نتیجه رسیده آنچه در جستوجویش بوده، در کتاب و سنت یافت میشود.این مرجع تقلید همچنین طلاب علوم دینی را به بهرهگیری از معارف قرآن و روایات اهلبیت(ع) توصیه کرده است.
مخالفت با نمایش چهره شخصیتهای مذهبی در آثار سینمایییکی دیگر از مواضع شناختهشده آیتالله وحید خراسانی، مخالفت با نمایش چهره حضرت ابوالفضل العباس(ع) در آثار نمایشی و سینمایی است.ایشان در سال ۱۳۸۹ شمسی، در جمع مبلغان حوزههای علمیه، در واکنش به تصمیم برای نمایش چهره حضرت ابوالفضل(ع) در سریال مختارنامه، بهشدت از این موضوع انتقاد کردند و نسبت به آن هشدار دادند.همچنین در تیرماه ۱۳۹۴، دفتر این مرجع تقلید در پاسخ به پرسشهای مطرحشده درباره نمایش تصویر ائمه اطهار(ع) و امامزادگان در آثار سینمایی، اطلاعیهای صادر کرد.در این اطلاعیه تصریح شده بود: «ائمه علیهمالسلام و امامزادگان عظیمالشأن مانند حضرت اباالفضل العباس علیهالسلام بالاتر از آن هستند که در فیلم و غیر آن تصویرشان نشان داده شود و این عمل جایز نیست.»
آیتالله حسین وحید خراسانی مسیری علمی را از نیشابور و مشهد آغاز کرد و با حضور در حوزه علمیه نجف و بهرهگیری از محضر استادان برجستهای همچون آیتالله خویی ادامه دادند. دریافت اجازه اجتهاد، سالها تدریس در حوزه علمیه قم، تألیف آثار فقهی و اعتقادی، تأکید بر شعائر فاطمیه و مواضع صریح درباره مسائل اعتقادی و فرهنگی، از مهمترین فرازهای زندگی علمی و اجتماعی او به شمار میرود.
این مرجع عالیقدر جهان تشیع سحرگاه امروز ۲۶ آبانماه دعوت حق را لبیک گفتند و به ملکوت اعلی پیوستند.
آیتالله وحید خراسانی دار فانی را وداع گفت
آیتالله حسین وحید خراسانی از مراجع عالیقدر جهان تشیع بعد از عمری مجاهدت در سن ۱۰۵ سالگی دار فانی را وداع گفت.
نمایش گزارش
06:49 - 26 آبان 1405